binnenland

De 14 van 2014: "Ik ga uit van eigen kracht"

1 © Dimitri Van Zeebrouck

Ze doet aan breakdance en stand-upcomedy, en blinkt in beide bezigheden uit. Ook haar naam ademt street credibility uit: Soe Nsuki, een jonge vrouw met duizend dromen. Waaronder deze: "Spelen, spelen, spelen. En af en toe eens op mijn bek gaan, want dat hoort er ook bij."

 
In de breakwereld heb je een zegswijze: 'Don't imitate, originate'. Daar geloof ik fel in. Ik wil niet zijn zoals iemand anders
 
Op het podium ben ik nooit nerveus. Als niemand lacht, ga ik naar huis en eet ik een croque-monsieur. Niets aan de hand

Twee minuten gezeten in Cafématik, een koffiebar aan de bron van de Antwerpse Kammenstraat, en het rolluik voor het leven van Soe Nsuki is naar boven gehaald. Ze zegt: "In de Kavka, het jongerencentrum om de hoek, doe ik aan breakdance. Aan de overkant van de straat, in The Joker, treed ik vaak op. In de winkels koop ik mijn kleren en in de cafés draai ik af en toe, als er een hiphopfeestje is. Bijna mijn hele leven speelt zich dus hier af."

Ze zegt het vurig en met jachtige lichaamstaal. De ogen fonkelend, de stem plofklaar. Later zal ze zeggen: "Energie is mijn grote kracht. Ik ben bijna altijd opgewekt, ik heb altijd energie over."

Hoewel jong - ze is 25 - is Soe Nsuki veel mensen. Ze is een splinterbom van leven. Wanneer ze op het einde van het gesprek haar adelbrieven neerschrijft, in sierlijke letters, is de lijst langer dan ze zelf had gedacht.

"Dansen vanaf 6 jaar (ballet, jazzballet, streetdance). Breakdance vanaf 19 jaar. Studeerde Frans & Engels, maar nu journalistiek. Deejayen op 23. Stand-up op 24 (vanaf september 2012). Finale Culture Comedy Award. Benelux Bgirl 2011. WK Breakdance Montpellier. Geselecteerd voor Get Up Stand Up 2013 (CC Berchem)."

De twee belangrijkste naar het Nederlands vertaald: in 2011 werd Nsuki verkozen tot breakdancekampioene van de Benelux, dit jaar bereikte ze de finale van de Culture Comedy Award, de belangrijkste stand-upcomedyprijs voor jong talent in België en Nederland.

Geen punchline
Over de samenvoeging van breakdance, comedy en hiphop, van beweging, taal en energie, zegt ze: "Omdat ik zo veel energie heb, overschat ik mezelf vaak. Ik zeg op alles altijd ja, omdat ik mijn horizon constant wil verruimen. Ik heb meerdere bezigheden nodig, dat heb ik altijd al gehad. Het vult elkaar ook perfect aan. Maar ik ben blij dat het de laatste jaren allemaal wat beter in balans is gekomen. Vroeger was ik zo gepassioneerd met breakdance bezig dat ik op den duur alleen maar aan het trainen was. Als je sport wilt doen, of kunst, moet je ervoor zorgen dat je ook nog een leven hebt. Waar haal je anders je inspiratie vandaan? En ik bewonder wel een aantal mensen, maar ik wil niemand kopiëren. In de breakwereld heb je een zegswijze: 'Don't imitate, originate'. Daar geloof ik fel in. Ik wil niet zijn zoals iemand anders, ik ga uit van eigen kracht."

Anderhalf jaar al wijdt Nsuki die kracht voornamelijk aan comedy. Ze debuteerde in september 2012, in The Joker.

"Ik kwam er vaak voorbij en zag opeens dat er elke woensdag een open mic was. Samen met een vriendin ben ik ernaartoe gegaan. Waarom? Omdat ik altijd heel graag op een podium heb gestaan, dat was al zo van toen ik nog een klein meisje was. En omdat ik in gezelschap vaak het gevoel heb dat ik mensen aan het lachen kan brengen. Hoe dat eerste optreden verliep? Het was leuk, maar helemaal niet grappig. Ik heb drie familieverhalen verteld. Echte onnozeliteiten, helemaal geen punchline."

Intussen, anderhalf jaar later, deelt Nsuki line-ups met Lies Lefever en Thomas Smith, gevestigde namen in comedyland. En krijgt ze volgende lofbetuiging van Fokke Van der Meulen, eigenaar van The Joker: "Soe was een duidelijke uitblinker in ons open-mic-circuit. Op alle vlakken. Ze is grappig, wat al niet vanzelfsprekend is, en maakt indruk met haar hele verschijning. Ze heeft een hele leuke, positieve energie. Bovendien wordt comedy gedomineerd door blanke, dertigjarige mannen. Dan is het zeer verfrissend om Soe aan het werk te zien."

Waarop Nsuki: "Dat is heel plezant om te horen, want ik had mezelf nog nooit als 'apart' beschouwd. Ik heb veel te danken aan Fokke en ook aan stand-upcomedian Bas Birker, die mij enorm heeft geholpen. Hij heeft mij de basis van comedy geleerd. Hoe je jokes opbouwt, hoe je de juiste woorden en zinsstructuur vindt, hoe je compact kunt vertellen. In comedy moet je heel to the point zijn en dat is voor mij niet gemakkelijk, want ik vertel nogal graag. Dat heb je waarschijnlijk al gemerkt (lacht)."

Zelfkennis: "Ik moet proberen de ruis in mijn hoofd zo goed mogelijk te filteren. Zeker wanneer ik vermoeid word. Dan maak ik veel te lange zinnen en dat is dodelijk voor een comedyshow. Mijn moppen zijn meestal niet zo diepgaand, dat soort materiaal heb ik nog niet. Een belangrijk onderdeel van mijn act is dus hoe ik op het podium sta en hoe ik iets vertel. Graptechnisch stelt het nog niet zo geweldig veel voor, wat niet wil zeggen dat ik er niet nog in kan groeien natuurlijk. Maar voorlopig is mijn show meer een snelle opeenvolging van jokes."

Afrikaanse traagheid
Wat Nsuki zichzelf voor 2014 toewenst, is dat ze haar repertoire verder kan uitbreiden. Dat ze op het podium haar emoties beter kan weergeven, haar persoonlijkheid nog verder kan uitgraven. "Spelen, spelen, spelen. En af en toe eens op mijn bek gaan, want dat hoort er ook bij."

Inspiratie haalt Nsuki uit kleine dingen, het liefst gebruikt ze verrassende observaties. Over de blauwe kerstverlichting in de Kammenstraat bijvoorbeeld: "Net de tranen van een weeskind." Via het oog belanden de gedachten in haar iPad, die heeft ze altijd bij zich. Al tikkend ontspint zich een act.

Over die act: "Op het podium ben ik nooit nerveus. Als niemand lacht, ga ik naar huis en eet ik een croque-monsieur. Niets aan de hand. Maar het moeilijkste is om van al die grappen één geheel met een duidelijke rode draad te maken. Soms kan de rode draad ook gewoon een concept zijn, denk ik. En dus is mijn rode draad voorlopig dat ik van de hak op de tak spring."

Zo ook in dit gesprek. Als vanzelf gaat het van kerstverlichting naar feminisme. "In zowel breakdance, dj'en als stand-up ben ik een van de enige meisjes. Ik vind dat vreemd. Er zijn genoeg vrouwen met gevoel voor humor en toch is de drempel naar het podium zo hoog. Ik denk dat het veel te maken heeft met zelfvertrouwen, maar ook met de geschiedenis. Honderd jaar geleden was het niet de gewoonte dat vrouwen dat allemaal deden. Dat zit er volgens mij nog altijd een beetje ingebakken."

Daarna gaat het naar familie. "Ik heb vier broers, misschien ligt het daaraan dat ik me zo goed thuis voel onder de jongens. Kan dat?" Haar jeugd. "Tot ik vier jaar geleden naar Antwerpen kwam, had ik altijd in Kalmthout gewoond. Mijn vader is een Congolees en mijn moeder een Vlaamse. Ze scheidden toen ik twee was. Daarna heb ik mijn vader lang niet gezien en heeft mijn mama ons alleen opgevoed. Daar bewonder ik haar enorm voor. Ze was er altijd voor ons en heeft ons altijd gesteund, ook al hadden we het niet breed."

Tot slot gaat het ook richting afkomst. "Mijn vader is een goede man, maar ook nogal traditioneel. Hij wou liever dat ik verpleegster werd en zou gaan tennissen. Maar ik herken ook veel van hem in mezelf. De traagheid onder meer. Dat is typisch Afrikaans, denk ik. Op familiefeesten kon er uren gediscussieerd worden, om uiteindelijk samen een beeld te vormen over een bepaald onderwerp. Ze doen alles wat trager, maar blijven juist daardoor langer stilstaan bij de dingen."

Nsuki zwijgt heel even. Richt de ogen op. Lacht: "Hé, dat klinkt wel grappig. Misschien zit er een mop in."

Soe Nsuki treedt op tijdens het openingsmoment van 'Get Up, Stand Up', een productie van de Antwerpse cultuurcentra. Op 29 januari om 20.30 uur in The Joker, Kleine Markt 16, Antwerpen.

BIO:

• Werd geboren in 1988.

• Danst sinds haar zesde, zowel ballet, jazzballet als streetdance.

• Sinds haar negentiende doet ze aan breakdance. In 2011 werd ze kampioene van de Benelux. Datzelfde jaar schopte ze het tot het WK Breakdance in Montpellier.

• Begon vorig jaar, op haar 24, met stand-upcomedy. Dit jaar behaalde ze de finale van de Culture Comedy Award.

• Studeerde eerst toegepaste taalkunde, en nu journalistiek.

• Geeft workshops en draait op hiphopfeestjes.
 
• Is geselecteerd voor 'Get Up, Stand Up', een productie van de Antwerpse cc's met jong talent uit de comedywereld.

nieuws

cult

zine