Onderwijs

Burgerschap wordt vak op school

2 ANP XTRA

Het Gemeenschapsonderwijs (GO!) zal vanaf september 2018 het vak burgerschap uitrollen over heel Vlaanderen. "We willen jonge mensen leren nadenken."

Share

We willen jonge mensen laten meegaan in een open en democratisch verhaal

Raymonda Verdyck, bestuurder van het GO!

Vandaag is burgerschap geen verplichte kost op school. Het Gemeenschapsonderwijs brengt daar nu verandering in. Zo zullen leerlingen over verschillende vakken, denk aan geschiedenis of levensbeschouwing, kennis opdoen over democratie en burgerzin om kritisch te leren denken en debatteren. Vorig jaar kondigde het GO! al aan dat er een proefproject in meerdere scholen zou komen, maar afgevaardigd bestuurder Raymonda Verdyck bevestigt nu aan De Morgen dat burgerschap een integraal deel zal uitmaken van de leerstof in alle scholen. Er zal daarvoor in het secundair onderwijs ook een apart vak worden voorzien.

“Scholen kunnen dat vanaf het eerste tot het zesde jaar in de vrije ruimte aanbieden voor een of twee uur per week”, zegt Verdyck. “Onze scholen willen hiermee graag aan de slag gaan. Het gaat ook niet om zomaar een project. Met verschillende werkvormen willen we jonge mensen leren nadenken en laten meegaan in een open en democratisch verhaal. Vanaf vrijdag starten tien scholen doorheen heel Vlaanderen met burgerschap als een apart vak. In het schooljaar 2018-2019 willen we dit breed uitrollen en structureel in alle scholen verankeren.”

2 Raymonda Verdyck, bestuurder van het Gemeenschapsonderwijs (GO!), legt de nadruk op burgerschap. Tim Dirven

Sinds september vorig jaar konden leerlingen een onlinebevraging invullen om hun kennis over democratisch denken en handelen te toetsen. Op basis daarvan heeft het GO!, dat in zijn vernieuwd pedagogisch project de nadruk legt op actief burgerschap, samen met leerkrachten een speciale leerlijn ontwikkeld. “Er zal naast het aparte vak ook meer aandacht voor komen in de reguliere vakken”, zegt Verdyck. “Waarin ligt bijvoorbeeld het verschil tussen meningen en feiten? Wat verstaan we onder de democratie? Of hoe gaan we om met kinderrechten? Daartoe werd samen met onze leerkrachten een ABC uitgewerkt, zodat iedereen over onze scholen heen dezelfde taal spreekt.”

Voortrekkersrol

Share

Burgerschap is een gat in de markt, we leggen op school te weinig uit hoe de samenleving in elkaar steekt

Moraalfilosoof Patrick Loobuyck (UAntwerpen/UGent)

Op dit moment krijgen leerlingen nergens verplichte leerstof over burgerschap.  Vlaamse leerlingen scoren traditioneel dan ook slecht op de International Civic and Citizenship Education Study, een vergelijkende studie van burgerschap bij jongeren. Bij de vorige editie in 2009 bleek dat ze minder belang hechten aan fundamentele democratische rechten,  minder snel lid zullen worden van een politieke partij en sowieso beperkte politieke interesse hebben.

Moraalfilosoof Patrick Loobuyck (UAntwerpen/UGent), eveneens een voorvechter van het vak levensbeschouwing, ethiek en filosofie, ijvert daarom al langer voor meer burgerschap op school. “Het GO! neemt nu een voortrekkersrol op en dat is een goede zaak. Het is eerder verbazingwekkend dat zij dat niet eerder hebben gedaan. Burgerschap is een gat in de markt om hun scholen attractiever te maken. Het is ook nodig dat zij dit opnemen. We behandelen bijna alles op school, maar we leggen te weinig uit hoe de samenleving in elkaar zit.”

Het GO! komt zo versneld tegemoet aan een vraag van minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V). Zij ijverde vorig jaar nog voor extra aandacht voor burgerschap in de nieuwe eindtermen, de minimumdoelen die een groep leerlingen op school moet behalen. Crevits reageert nu enthousiast op het initiatief. “Het verdient een plaats in de schijnwerpers. Het is ontzettend belangrijk en fundamenteel hoe het GO! hiermee omgaat. Zij tonen ineens dat ze niet op de nieuwe eindtermen hoeven te wachten om met burgerschap aan de slag te gaan.”

Belangrijke stap

Ook Groen-onderwijsspecialiste Elisabeth Meuleman spreekt van "een belangrijke stap in de goede richting". Zij hoopt ook dat dit het begin is van een veel grondigere hervorming. 

Share

'Veranker burgerschap in de eindtermen'

Elisabeth Meuleman (Groen)

Meuleman: "Wij pleiten ervoor om burgerschap als vak in te voeren in alle scholen, dus niet enkel in het GO. Kennis van de ethiek van een democratie, de rechten en plichten, en normen en waarden binnen onze maatschappij, kunnen debatteren en in gesprek gaan met elkaar... het zijn allemaal interlevensbeschouwelijke competenties die wat ons betreft elke burger zou moeten hebben. Daarom pleiten wij ervoor burgerschap te verankeren in de eindtermen."

Ook sp.a-parlementslid Caroline Gennez juicht het initiatief van het GO toe, maar ook zij wil, net als Meuleman, graag een stap verder gaan. "Dit is zeker een stap in de juiste richting, maar eigenlijk zouden alle kinderen een vorm van burgerschapsvorming moeten krijgen. Wij zien die vorming dan als een apart vak verankerd in de eindtermen. Wij vinden niet dat leerlingen op basis van hun levensbeschouwing moeten gesegregeerd worden. Levensbeschouwing kan voor ons wel binnen de schoolmuren, maar dan buiten de schooluren", aldus Gennez.

Share

'Dit is zeker een stap in de juiste richting, maar eigenlijk zouden alle kinderen een vorm van burgerschapsvorming moeten krijgen'

Caroline Gennez (sp.a)

nieuws

cult

zine