Opinie
Sofie Bracke

Allemaal samen moeten we aangeven dat er democratische vrijheden zijn waarover we niet onderhandelen

Het verontrustende signaal achter een geweigerde handdruk

2 Gent. © Wouter Van Vooren

Sofie Bracke (Open Vld) is schepen en ambtenaar van burgerlijke stand in Gent.

Donderdagavond 13 oktober. Ik geef de inleiding op het nieuwe boek van Dirk Verhofstadt met de titel Salafisme versus democratie. Daarin wijst hij op een kleine, maar groeiende radicale groep moslims die onder meer de gelijkwaardigheid van man en vrouw niet aanvaardt.

2 Gent, Belgie. Sofie Bracke,liberaal politicus, schepen van Burgerzaken en protocol en ambtenaar van burgerlijke stand van de stad Gent. © jonas lampens

Vrijdagochtend 14 oktober. De trouwkapel van het Gentse stadhuis. De bruidegom is een magazijnier, met de Belgische nationaliteit. Hij heeft een zwarte dikke baard, draagt een lang kleed en naast hem staan de mannen van het gezelschap; aan de andere zijde alle gesluierde vrouwen onder wie de bruid. Ik kom binnen en wil (zoals ik altijd doe) de bruidegom en de bruid begroeten door hen een hand te geven. De bruidegom weigert ostentatief mijn uitgestoken hand en mompelt: "Ik mag u geen hand geven." Stomp in mijn maag. "Excuseer?" Waarop hij verduidelijkt. "Ik geef vrouwen geen hand, alleen mijn eigen vrouw."

Ik sta perplex, twijfel wat ik hiermee aan moet. Overmand door verontwaardiging en boosheid voltrek ik snel het huwelijk. Ik overhandig zijn vrouw op het einde het trouwboekje en richt me ten slotte tot de man met de mededeling dat wat hij hier doet onaanvaardbaar is. Ik zeg ferm dat in ons land mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn en dat hoe hij handelt, in strijd is met die gelijkwaardigheid en niet oké is. Ik stap vervolgens boos weg.

Goed gehandeld? Geen idee. Maar wat ik wel weet is dat dit incident wat met me doet. Ik voel me beledigd en niet gerespecteerd in mijn functioneren als schepen, in mijn vrouw-zijn, in mijn mens-zijn.

Laat me heel duidelijk zijn, dit incident is een absolute uitzondering. Ik voltrek jaarlijks meer dan duizend huwelijken, een dik kwart daarvan zijn huwelijken tussen mannen en vrouwen met een vermoedelijke moslimovertuiging en 99 procent van de keren schudt men de uitgestoken hand.

Share

Ik voel me beledigd en niet gerespecteerd in mijn functioneren als schepen, in mijn vrouw-zijn, in mijn mens-zijn

Als liberaal besef ik bovendien maar al te goed dat respect iets is wat in beide richtingen werkt. De basisbeginselen van de democratie impliceren immers voor iedereen een verantwoordelijkheid. Vandaar dat we in mijn eigen Gent ook radicaal strijden tegen racisme, vooroordelen en discriminatie en bijvoorbeeld de praktijktesten op de huisvestings- en arbeidsmarkt goedkeurden. Dat makelaars Mohammed louter omwille van zijn naam geen appartement willen verhuren of dat Fatima omwille van de herkomst van haar grootouders geen job kan krijgen, kunnen en mogen we niet aanvaarden.

Sokkel van basiswaarden

Net daarom grijpt dit incident me hard aan. Omdat het aantoont dat er met een klein stukje van de moslimgemeenschap iets grondig fout gaat. Dat voor sommigen met radicaal-islamistische ideeën die in ons land geboren zijn, wonen, leven en werken, enkele basisbeginselen van onze democratie en onze samenleving blijkbaar niet vanzelfsprekend zijn.

Share

Voor sommigen met radicaal-islamistische ideeën die in ons land wonen, leven en werken, zijn enkele basisbeginselen van onze democratie blijkbaar niet vanzelfsprekend

Scheiding van kerk en staat, vrijheid van meningsuiting, zelfbeschikkingsrecht van het individu, gelijkwaardigheid van man en vrouw, neutraliteit van de staat, het zijn zaken die (vergeef me de woordkeuze) 'heilig' zijn, vrijheden die verworven zijn en gewaarborgd worden via de Universele en de Europese Verklaring van de Rechten van de Mens en waar we geen strijd meer voor willen en moeten voeren. Omdat deze sokkel van basiswaarden, vrijheden en beginselen de ultieme waarborg vormen voor een vrij, veilig en harmonieus samenleven in een superdiverse stad, in een multicultureel land.

Het incident van vrijdagochtend sterkt me evenwel in de overtuiging dat wij deze vrijheden verder actief moeten uitdragen en stevig moeten verankeren. Allemaal samen moeten we aangeven dat we over deze vrijheden niet onderhandelen, dat het een lat is waar we als maatschappij van vrije mannen en vrouwen niet onder gaan. En met allemaal samen, bedoel ik niet één gemeenschap, niet één volk, één overtuiging, één politieke strekking, maar iedereen die in onze democratie wil samenleven. In die zin, een warme oproep, ook aan het overgrote deel van de moslimgemeenschap dat het wel goed voor heeft met onze democratie en dat een gematigde islam aanhangt. Ook jullie moeten hier over praten. Aangeven dat er naast en boven de Koran en de andere religieuze teksten een set vrijheden en democratische beginselen is waar niemand in ons land aan mag en kan twijfelen. Ook jullie moeten dit (blijven) uitdragen.

Enkel op die manier kan er van echt samenleven sprake zijn en kunnen we de spiraal van wederzijdse angst en wantrouwen die vandaag in de hele westerse wereld lijkt te leven, wegnemen.

Dit incident toont aan dat er met een klein stukje van de moslimgemeenschap iets grondig fout gaat. 

"We leven hier in een samenleving waar je uit blijk van respect iederéén gelijkwaardig de hand moet schudden. Je geeft elkaar de hand. Punt." Lees hier wat imam Brahim Laytouss van de hele zaak vindt. 

nieuws

cult

zine