Luchtvervuiling

1 op de 3 plekken voor kinderen in Vlaanderen heeft slechte lucht: "Ontluisterend"

- Michiel Martin en Pieter Gordts

Hoe ernstig is het gesteld met de lucht die kinderen op school, in de opvang of tijdens het sporten inademen? Op ongeveer een derde van alle Vlaamse locaties is de situatie zorgwekkend, berekende burgerorganisatie stRaten-generaal.

Aan de hand van officiële Vlaamse gegevens over de luchtkwaliteit heeft de Antwerpse actiegroep stRaten-Generaal het volledige landschap aan gevoelige bestemmingen voor kinderen geanalyseerd: scholen, crèches, buitenschoolse opvangplekken en sportvelden. Al die plaatsen (meer dan 22.000) werden opgedeeld volgens blootstelling aan stikstofdioxide (NO2). Momenteel is dat de beste indicator voor het complexe mengsel aan verkeersgerelateerde luchtvervuiling.

Bekijk hier op een interactieve kaart hoe het gesteld is met de luchtkwaliteit in uw buurt.

Volgens de analyse van stRaten-generaal bevindt zo'n 35 procent van kleuter- en lagere scholen zich op een locatie met slechte luchtkwaliteit. Voor secundaire scholen valt de balans met 48 procent wat slechter uit, logisch gezien de meer stedelijke ligging. De cijfers zijn evenwel iets milder dan het rapport dat Luchtzaak-partner Greenpeace eerder deze maand verspreidde. Dat maakte gewag van 61 procent van de scholen met slechte luchtkwaliteit aan de schoolpoort. Dat verschil kan te wijten zijn aan de vrijwillige deelname van scholen, een zogenaamde 'sample bias'.

De analyse richt zich daarnaast op andere plaatsen waarover cijfers tot nu toe onbekend waren. Bij crèches en buitenschoolse opvangplaatsen gaat het over respectievelijk 35 procent en 33 procent van de locaties met een zorgwekkende luchtkwaliteit. Sportvelden in de openlucht blijven nipt onder de 30 procent. Het verdict ligt dus min of meer in dezelfde lijn: ongeveer een derde van de locaties voor kinderen liggen op een locatie met slechte luchtkwaliteit.

2 Een op de drie plekken voor jeugd kent een slechte luchtkwaliteit, zo berekende stRaten-Generaal. © De Morgen

Halvering norm

"Dat totaalplaatje is ontluisterend slecht", zegt Thomas Goorden van stRaten-generaal. Aangezien het om een objectieve benadering gaat en niet om scholen die zelf deelnemen aan een onderzoek, zoals bij Greenpeace, schat hij dat de cijfers dicht bij de werkelijke verdeling liggen. "Maar de baseline blijft hetzelfde: concentratie in de grootsteden, maar zelfs op de plaatsen waar je schone lucht verwacht, vind je zwaar vervuilde zones. En dat is heel slecht nieuws." Zo bestaat er in Boom een buitenschoolse opvang met een jaargemiddelde van 80 µg/m³.

Share

'Zelfs op de plaatsen waar je schone lucht verwacht, vind je zwaar vervuilde zones'

Thomas Goorden, stRaten-generaal

Belangrijke kanttekening bij dat ontluisterende plaatje: terwijl de wettelijke Europese NO2-norm, in lijn met de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO), op 40 µg/m³ ligt, leggen zowel stRaten-generaal als Greenpeace de grens op 20 µg/m³. Helemaal onwettig is de situatie op minder dan 1 procent van de bestemmingen, wat nog steeds neerkomt op 178 locaties.

"De WGO stuurt wel al een tijdje aan op die halvering", zegt Joeri Thijs, expert luchtkwaliteit bij Greenpeace. "Zeker voor kinderen moeten we ervan uitgaan dat alles boven de 20 zorgwekkend is. Hun longen zijn namelijk het kwetsbaarst."

Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V) belooft alvast om de actiegroepen in die visie te volgen. "In het nieuwe Vlaamse luchtkwaliteitsplan gaan we die norm vrijwillig hanteren." 

Ook onderwijsminister Crevits (CD&V) wil zich inzetten om de auto uit schoolstraten te weren. "Maar het grotere plaatje, namelijk de luchtkwaliteit in de omgeving van de school, hebben we vanuit onderwijs niet rechtstreeks in de hand", zegt Crevits. 

Minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) wenste niet te reageren.

Lees hier het standpunt van opiniërend hoofdredacteur Bart Eeckhout 'Ongezonde lucht aan scholen: oplossingen zijn mogelijk en haalbaar'.

nieuws

cult

zine