binnenland

"Verkeersgerelateerd fijn stof komt in heel Antwerpen voor"

1 © BELGA

Wie binnen de Antwerpse Ring woont, wordt niet meer of minder blootgesteld aan verkeersgerelateerd fijn stof dan wie uit de districten buiten de ring komt. Dat blijkt uit het AIRbezen-project, waarbij aardbeiplantblaadjes uit de hele stad werden geanalyseerd.

De gemiddeld waargenomen waarden in Antwerpen bedragen wel ongeveer zesmaal de gemiddelde achtergrondwaarde. De wetenschappers raden aan dat de verkeersgerelateerde vervuiling wordt teruggedrongen.

Half maart verdeelde de UAntwerpen 1.063 aardbeiplantjes bij Antwerpenaars uit de hele stad. De plantjes stonden enkele weken op de vensterbank, waarna onderzoeker Roeland Samson en doctoraatsonderzoeker Jelle Hofman de blootstelling aan fijn stof konden meten.

Vooreerst concludeerden de onderzoekers dat het fijnstofniveau afneemt als het plantje hoger staat. Daarom werden plantjes tussen drie en zes meter hoogte als uitgangspunt genomen. Plantjes in de buurt van spoorwegen werden eveneens uitgesloten, omdat trams en treinen in de resultaten ook metaaldeeltjes afgeven, net het signaal voor fijn stof. Uiteindelijk bleven 388 plantjes over.

Lokale factoren

De algemene conclusie is eenduidig. "Over het hele grondgebied van de stad zien we de grote variatie in hoge en lage waarden. Het zijn de lokale factoren die voor grote verschillen zorgen", zegt hoogleraar Roeland Samson. De laagste waarden, overeenkomstig stedelijke achtergrondwaarden, werden waargenomen in veeleer brede, open straten met weinig verkeer of op plaatsen waar verkeer verderaf was.

De gemiddelde waargenomen waarden voor het volledige grondgebied bedroegen volgens de onderzoekers ongeveer zesmaal de achtergrondwaarde van 10 micro-ampere. Op sommige plaatsen waren er echter pieken die 20 tot 40 keer hoger waren, al was daar het spoorverkeer of werken in de buurt de oorzaak van de hogere waarden. De onderzoekers zagen wel dat de waarden "duidelijk" op lagere niveaus terugvallen, wanneer van verkeersassen wordt weggegaan.

Actie is nodig
Een verdere conclusie is dat er gemiddeld minder fijn stof in de tuin is dan aan de straatkant, al kan een drukke weg dat effect tenietdoen. Samson raadt inwoners overigens aan zo hoog mogelijk te slapen en te ventileren, het best aan de tuinkant.

Omdat fijn stof ongezond is, moeten de resultaten volgens Samson tot actie leiden, zowel door het individu als de overheid: "Je kan mogelijk zelf je wagenverbruik verminderen, overstappen op een hybridewagen of niet stoken met brandhout. Samen met je buurt kan je je stad aanspreken en ijveren voor verkeersluwe straten. De overheid kan dieselwagens ontmoedigen en de stadsplanners kunnen proberen bredere straten in te plannen."

Volgens hem is er ook vanuit andere steden zoals Gent, maar ook uit het buitenland (Amsterdam) interesse om soortgelijke projecten op te zetten. Ook voor de inplanting van andere fijnstofmeetstations door verschillende overheden kunnen de resultaten van AIRbezen-onderzoek interessant zijn. Het project paste binnen het project StadsLab 2050, een stedelijk labo dat de omslag naar een duurzame stad wil helpen verwezenlijken.

cult

zine