Het grote psychiatrierapport

"Naasten worden niet betrokken"

De vijf knelpunten volgens Ria Van Den Heuvel (Familieplatform Geestelijke Gezondheidszorg)

1 Ria Van Den Heuvel ©Jonas Lampens

Ria Van Den Heuvel is bestuurster bij Familieplatform Geestelijke Gezondheidszorg. Ze hielp mee om vijf knelpunten in Het grote psychiatrierapport bepalen. De politica vindt dat de overheid veel meer moet aansturen. "Individuen en organisaties krijgen deze tanker niet alleen gekeerd."

Van Den Heuvel vertegenwoordigt verschillende familieorganisaties die in Vlaanderen actief zijn op vlak van geestelijke gezondheidszorg. Ze is zelf ook directrice van Centrum ZitStil. Daarnaast heeft ze een politieke carrière: tot 2006 was ze voor Groen Vlaams volksvertegenwoordiger, vandaag is ze schepen in Boechout.

Dit zijn voor haar de vijf grootste knelpunten in de psychiatrie:

1. Vermaatschappelijking van zorg

“De vermaatschappelijking van zorg maakt onder meer dat bedden bevroren worden en dat er meer verwacht wordt van de samenleving. Die moet tijdelijk of permanent de zorg van psychisch kwetsbare mensen mee opnemen. Het klinkt allemaal goed, maar ik vraag mij af in welke mate het haalbaar is. We wonen anders, we leven in kleinere gezinnen, we werken meer. Is onze samenleving wel in de mogelijkheid om voor die zorg in te staan? Ik vind niet dat het beleid daarmee voldoende rekening houdt.”

2. Te weinig inspraak

“Er zijn heel veel mensen van goede wil in de psychiatrie, maar we zien bij sommigen van hen toch nog te vaak een paternalistische houding. Dat maakt dat de patiënt niet altijd aan het woord komt. Er is nog een grote shift in het denken nodig, willen we echte gelijkwaardigheid in het herstelproces. Sowieso moet ook de naasten veel meer betrokken worden: dat gebeurt nu weinig of niet, en zeker niet accuraat.”

3. 'Bottom up' werkt niet snel genoeg

“Er worden veel inspanningen geleverd door individuen en organisaties, maar alleen krijgen zij de tanker die psychiatrie is niet gekeerd. Het principe van ‘bottom up’ werken heeft een nobele bedoeling maar de grote ziekenhuizen bewegen te traag in de gewenste richting. Ik vind dat de overheid in deze veel meer moet aansturen, bijvoorbeeld via financiering en kwaliteitseisen.”

4. Middelen

“Iedereen spreekt over een triade: de patiënt, diens omgeving en hulpverlener. Zij moeten samen werken naar herstel. Maar de verdeling van middelen is niet navenant. Patiëntenverenigingen en familieorganisaties krijgen 'peanuts'.”

5. Te weinig transparantie

“Wie hulp zoekt, ziet door de bomen het bos niet meer. De geestelijke gezondheidszorg is een ingewikkeld kluwen voor heel wat patiënten en hun familie. En als ze al hun weg vinden in het versnipperde zorglandschap, dan is het lang niet altijd duidelijk welke behandelingen aangeboden worden en of ze daarmee geholpen zullen zijn.”

Reageren? Mail naar psychiatrierapport@demorgen.be

nieuws