Vrijdag 23/07/2021

Portret

Zij zweren bij pen en papier: ‘Elk jaar spaar ik een kleine 1.000 euro voor een nieuwe Mont Blanc’

Christophe Vekeman Beeld Joris Casaer
Christophe VekemanBeeld Joris Casaer

Een groot deel van ons bestaan manifesteert zich in de virusvrije digitale wereld. Nu het er zelfs naar uitziet dat we op een nieuw jaar zullen klinken voor de webcam, vinden sommigen houvast in de vertrouwdheid van pen en papier.

Christophe Vekeman (47) schrijft overal, zelfs op de parking van de Colruyt

Auteur Christophe Vekeman (47) pende zijn laatste twee romans neer in schriftjes. Cruise verscheen eind vorig jaar, Carwash mag u in mei 2021 verwachten.

“Het klikt niet tussen mij en technologische snufjes”, bekent Vekeman. “In den beginne crashten die dingen of ­verdwenen er documenten. Ik heb nu een goeie pc, maar hij gaat toch drie of vier keer per jaar zonder enige aanleiding op zwart.”

null Beeld Joris Casaer
Beeld Joris Casaer

Voor Cruise greep Vekeman, na jaren tokkelen op zijn ­klavier, terug naar de pen. “Het idee voor het boek ontstond op Lesbos, aan de rand van het zwembad. Ik kreeg plots de geest en moest mijn notitieboekje pakken.”

Het voordeel van schrijven met pen en papier? Hij draagt zijn teksten overal mee, tussen hemd en vel. Schrijven kan in bad, in de zon of – zoals in het geval van zijn laatste boek – op de parking van de Colruyt. “Want mijn vrouw moest alleen naar binnen tijdens de lockdown”, verklaart hij.

De exclusiviteit van papier is een grote aantrekkingskracht: “Ik schrijf mijn tekst neer in schriftjes, die ik dan per boek in een doos bewaar. De wereld van je roman zit in die ene doos, terwijl je pc de hele wereld bevat: mails, sociale media, je ­boekhouding...” Hij wil zo weinig mogelijk afleiding.

Christophe heeft geen schriftjesfetisjisme, maar kiest per boek wel voor gelijkvormigheid. Lege jurken schreef hij op gerecycleerd papier en bewaart hij in een lege wijnkist. Voor Cruise kocht hij een stapeltje schriften in een winkeltje op Lesbos. En Carwash, zijn nieuwste boek? “Allemaal blauwe schoolschriftjes van de Colruyt. Toen de voorraad blauwe schriftjes uitgeput was en er enkel nog roze in de rekken lagen, rees er toch lichte ergernis. Snapten de Colruyt-medewerkers dan niet dat de toekomst van de Nederlandstalige literatuur ervan afhing? (lacht) Gelukkig zijn ze nog binnengekomen.”

null Beeld Joris Casaer
Beeld Joris Casaer

De balpennen die hij gebruikt, zijn bij voorkeur blauw. En goedkoop. Zo schreef hij het manuscript van Carwash met balpennen die hij uit Texaanse motels meegriste. Eenmaal de schriften vol, typt hij de ­manuscripten uit. “Handgeschreven teksten zijn niet rechtlijnig: je schrijft in de kantlijn, werkt met ­asterisken... Die labyrintische onleesbaarheid reviseer ik dan tot het gedrukt resultaat.”

Vekeman stapt graag in een lange geschreven ­traditie. “Madame Bovary is tenslotte ook met de hand geschreven. Je conserveert je schrijven en schrappen, zodat iets nooit echt verloren gaat en je altijd kan teruggrijpen naar de eerste versie van je zin. En wie weet win ik op mijn 75ste de Prijs der Nederlandse Letteren en veil ik mijn doos voor een exorbitant bedrag.”

Mathilda Masters Beeld Joris Casaer
Mathilda MastersBeeld Joris Casaer

Hilde Smeesters (57) kreeg van haar man de Ferrari onder de pennen cadeau

Wellicht kent u haar beter onder haar pseudoniem, Mathilda Masters. De kinderboekenauteur heeft sinds het eerste leerjaar ‘iets’ met vulpennen en schreef er haar volledige oeuvre mee bijeen.

“Het begon bij zuster Serafine. Een kwaaie, eentje van de oude stempel, die met een latje door de klas liep en op je vingers tikte als je je pen verkeerd vastnam”, herinnert Mathilda zich. Onder het toeziend oog van de zuster ­ontstond een fascinatie voor mooi gevormde letters.

null Beeld Joris Casaer
Beeld Joris Casaer

Gedachten, ideetjes en haar boeken schrijft ze neer in A4-schriften met geel geruit papier. “Dat klinkt een beetje als OCD (dwangstoornis, red.), maar zo schrijf ik elk van mijn letters mooi binnen de ruiten. Ik heb een rechtstreekse band met handgeschreven letters op papier, ik onthoud mijn gedachtegang beter. Getypte woorden zijn zo hard.” Ook brieven schrijft Mathilda met de hand, wat de ontvanger meestal erg waardeert. Als ze een foutje maakt, begint ze opnieuw, want het moet er mooi uitzien. Het oog van zuster Serafine ziet alles. “Maar ik ben geen ICT-kneusje hoor, ik heb een pc, een website en een e-mailadres.”

Haar lievelingspen is haar ‘vliegensvlugge’ Ferrari-pen van Sheaffer, in de typische knalrode tint. “Telkens als ik langs de etalage van Kockx in Antwerpen liep, stopte ik om naar die pen te staren. Op een dag was hij weg. In paniek liep ik de zaak binnen, ze konden hem gelukkig bijbestellen; 200 euro kostte hij, net te duur om in een opwelling te kopen. Mijn man was zo lief om hem voor mij te kopen.”

Hilde verkiest zwarte inkt en scherpe punten. “Ik kreeg van mijn man ook een Mont Blanc met een ronde punt, een prachtig en emotioneel cadeau. De punt laten verwisselen is helaas peperduur omdat die van goud is.”

De Mont Blanc rust in een aparte doos op de schrijftafel, met de Ferrari schrijft ze in sneltempo haar oeuvre bijeen.

mathildamasters.be

Dimitri Popelier Beeld Joris Casaer
Dimitri PopelierBeeld Joris Casaer

Dimitri Popelier (32) spaart elk jaar voor een nieuwe Mont Blanc

De dertiger werkt voor het Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust en volgt momenteel een master maritiem en logistiek management aan de UA. Tijdens ­colleges gebruikt hij (als enige) zijn Mont Blanc-pen om ­notities te nemen. “Ooit vond ik in een lade een pen en begon ermee te schrijven. Mijn moeder vroeg me of ik wel wist waar ik mee schreef. Het was een Mont Blanc, een cadeau van mijn grootouders. Ik heb ze nog steeds.” Zijn ­eerste Mont Blanc kocht hij op zijn 18de bij Decorte in Brugge, sindsdien breidt de collectie jaarlijks uit, ook met notitieboekjes, aktetassen en portefeuilles.

Het verhaal van Mont Blanc spreekt Dimitri erg aan: “De pennen worden handgemaakt, in Europa, met oog voor detail. Echt vakmanschap. Chinese pennen uit massaproductie schrijven uiteraard ook, maar het voelt toch anders.” Elk jaar brengt het Zwitserse bedrijf een nieuwe collectie uit rond een bepaald thema: de Beatles, het oude Egypte, Victor Hugo… Maar: “Als de collectie me niet bevalt, sla ik een jaartje over. Zo vond ik de J.F. Kennedy-collectie te statisch en minimalistisch. Ook de Kipling-collectie paste niet bij mij.”

null Beeld Joris Casaer
Beeld Joris Casaer

“Gemiddeld kost een Mont Blanc een kleine 1.000 euro, waar ik een jaar lang bewust voor spaar. Ik ben momenteel single, dus ik doe ze mezelf zonder verpinken cadeau.”

De gelimiteerde edities, die tussen de 3.000 en 130.000 euro schommelen, laat hij aan zich voorbijgaan. Waar exclusiviteit hem wel kan bekoren, is in het schrijven van kerst- en verjaardagskaarten: “Ik maak bewust tijd om kaarten met de hand te schrijven. Dat geeft de ontvanger het gevoel dat je moeite doet, heel anders dan een boodschap via Facebook of een mailtje.”

Tijdens colleges maakt hij samenvattingen met pen en papier, als eenzaat in een landschap vol laptops. “Eén keer merkte een medestudent op: amai, chique Mont Blanc. Die had het gezien.”

Ook tijdens meetings ontstaat samen­horigheid als twee Mont Blanc-gebruikers elkaar spotten. Dan volgt een blik of een kort gesprekje over een bepaalde collectie.

Dimitri’s natte intkdroom? “Het atelier bezoeken. En mijn pensioenspaarpot later aan Mont Blancs verbrassen.”

Hilde Deproost Beeld Joris Casaer
Hilde DeproostBeeld Joris Casaer

Hilde Deproost (61) staat op school bekend als de vulpenleerkracht

Haar man verzamelt basgitaren, zij vulpennen. Die gebruikt ze ook consequent op school, waar ze eind dit jaar afzwaait als godsdienstlerares.

Hildes schoolcarrière leest als een encyclopedie van de pen. “In de lagere school leerde ik schrijven met een pen en inktpot. In het middelbaar kwam de gecommercialiseerde pen op de markt, maar wij moesten met de pot blijven schrijven.” Ook daarna was de balpen not done: sollicitatiebrieven werden begin jaren 80 met inkt geschreven of ze vlogen zo de vuilnisbak in. Een traditie die bleef hangen. “Ik schrijf alle rapporten met de hand, ook in tijden van Smartschool. Eerst noteer ik mijn commentaren, daarna typ ik ze over. Woorden vloeien vlotter uit mijn pen dan op een klavier.”

Toetsen verbetert ze met een rode vulpen van Waterman, voor alle andere schoolse zaken gebruikt ze haar blauwe Pelikan. “Op school sta ik bekend als de vulpenleerkracht. Nieuwe aankopen laat ik vol trots aan mijn geïnteresseerde vierdejaars zien.”

Die bijoukes, dat zijn haar Mont Blancs. “Ik ben geen ­juwelenmadam, pennen zijn deze girl’s best friends.” Als Hilde moet kiezen tussen een Mont Blanc of de nieuwe ­wintercollectie is de keuze snel gemaakt. Maar: “Ik ga alleen in het rood op rapporten, niet op mijn bankrekening en zeker niet voor een pen.”

null Beeld Joris Casaer
Beeld Joris Casaer

De collectie begon enkele jaren geleden bij Timmermans in Gent. Daar botste Hilde op de Bohème, de reisvulpen van Mont Blanc: “Ik ben naar huis gegaan en keerde de dag zelf terug om hem aan te schaffen. Ik hou reisdagboeken bij en die pen is me op het lijf geschreven.” De pen draait eruit als je de dop er achteraan op schroeft, zodat ze niet wegrolt in een trein of vliegtuig. “Mont Blanc maakt ze nu niet meer, dus ik koester mijn exemplaar en mijn uitverkoren kleur inkt: zwart.”

Voor kerst ligt er een kalligrafiepen van Mont Blanc onder de boom. “Een cadeau van mijn man. Na mijn pensioen wil ik kalligrafeerlessen volgen om bijzondere handbeschreven kaarten te maken voor mijn vrienden en familie. Een lang gekoesterd plan waar ik eindelijk tijd voor kan maken.”

Hilde hoopt de liefde over te brengen op toekomstige generaties. “Bij de start van de eerste lockdown begon ik een coronadagboek voor mijn kleinzoontje Maurice. In een Mont Blanc-schriftje, met bijhorende rode James Dean-pen en dito inkt. Als hij 18 is, krijgt hij het dagboek en de pen. Een traditie die ik voor alle latere kleinkinderen in ere wil houden.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234