Vrijdag 03/02/2023

EssayMode

Wie zijn toch die vrouwen die kleren van Desigual dragen?

Voor haar experiment shopte ­Margot C. Pol tweedehands een hele collectie Desigual bij elkaar.  Beeld Marie Wanders
Voor haar experiment shopte ­Margot C. Pol tweedehands een hele collectie Desigual bij elkaar.Beeld Marie Wanders

Margot C. Pol begrijpt niet wat mensen bezielt die de overdadig kleur- en printrijke kleding van het merk Desigual dragen. Ze zoekt het tot de bodem uit en gaat zelfs undercover, al is het met frisse tegenzin.

Margot C. Pol

Het leven is soms mysterieus. Maar een wit, mouwloos topje met blauwe en rode strepen en stippen erop, een tekening van een banaan en de zin ‘Say something... love banana!!’, dat is in zijn totale onverklaarbaarheid simpelweg verbijsterend.

Kleding die je in oprechte verwondering achterlaat. Dat is Desigual. Wie ooit één kledingstuk van het Spaanse merk heeft gezien, pikt ze er voor de rest van zijn leven moeiteloos uit: een ogenschijnlijk willekeurige samensmelting van kleuren, stoffen, prints, patronen en applicaties, vaak afgetopt met pailletten en zinnen als ‘You are very important for me.’ Of: ‘Yes!!

Gekleed in Desigual ga je niet op in de massa, zou je kunnen zeggen. Of, zoals de Amerikaanse feministische website Jezebel het minder positief omschreef: “Ik zie eruit als een besluiteloze papegaai en ik wil dat iedereen het ziet.” Ja, een deel van de kleding is handgemaakt in Spanje. Fans prijzen de kwaliteit van de stoffen en de originaliteit van de prints. En nee, een grijzemuisoutfit of dertien-in-een-dozijntruitjes van de bekende fastfashionketens zijn ook niet alles, maar toch: wie draagt dit? Wie ís de Desigual-vrouw?

Margot Pol in Desigual. Beeld Marie Wanders
Margot Pol in Desigual.Beeld Marie Wanders

Verkneukelen

Op internet zijn er talloze fora aan gewijd. Misschien is het de Spaanse modecultuur, suggereert iemand. “O, dus dát is waarom ik Barcelona haatte”, reageert een ander. “Ik heb overgegeven op mijn Desigual-jas”, schrijft de beheerder van het twitteraccount @Desigualisugly op Twitter, “ik zie alleen niet meer waar.”

Margot Pol in Desigual. Beeld Marie Wanders
Margot Pol in Desigual.Beeld Marie Wanders

Signature look

Desigual begon in Barcelona, waar Thomas Meyer (geboren in Zwitserland, opgegroeid in Spanje) een winkel met tweedehandskleding opende in de kunstenaarswijk Raval. Toen hij in 1984 een partij van drieduizend spijkerbroeken maar niet verkocht kreeg, besloot Meyer de jeans te laten vermaken tot spijkerjacks. De jassen, gemaakt van aan elkaar gestikte restjes jeans, soms met de leren details en broekknopen nog zichtbaar, werden een instantsucces, en zijn signature look van samengevoegde stukken stof was geboren.

Filmmaker Isabel Coixet verzon de naam van het nieuwe kledingmerk: Desigual, dat ‘ongelijk’ of ‘anders dan anders’ betekent. Winkels op Ibiza en in Frankrijk en Portugal volgden, en nadat zakenman Manel Adell zich in 2002 bij het merk aangesloten had, werden de vrolijke, hippieachtige en informele ontwerpen wereldwijd verkocht.

Alles zat mee. Een jaar na de opening van de flagshipstore in Amsterdam groeide de wereldwijde omzet van Desigual met maar liefst 85 procent naar 300 miljoen euro. Het was de tijd van kleurige, opvallende merken als Custo Barcelona en Lapagayo, van Birkenstocks en Uggs onder een jersey stretchjurkje met een spijkerjack erover.

“Desigual heeft samen met merken als King Louie gezorgd voor een vrouwelijkheid die sindsdien niet meer uit het straatbeeld is vertrokken”, vertelt Anneke Smelik, hoogleraar visuele cultuur aan de Radboud Universiteit, aan de telefoon. “We schoven eindelijk een beetje weg van de jeans.” Haar associaties bij het merk zijn niet negatief. “Vooral die jassen vond ik destijds echt anders dan anders.”

Margot Pol in Desigual. Beeld Marie Wanders
Margot Pol in Desigual.Beeld Marie Wanders

Synoniem aan goede smaak is het merk nooit geweest. Katrin Swartenbroux, destijds journalist bij het blad Knack en nu bij De Morgen, omschreef de Desigual-vrouw in 2015: “Zij die zichzelf al eens graag ‘een zotte doos’ noemen en bij de kapper allemaal naar dezelfde tint acajou grijpen, een kleur die ze bij chiquere aangelegenheden accentueren middels een sierspeld met stoffen bloem. Zij die hun zomerjurken door het tussenseizoen sleuren via leggings en bolero’s en hun handtas, schoenen en parelkettingen steevast kleurcoördineren.”

Voor iedereen (van 38)

“Sommige mensen begrijpen ons merk niet”, vertelde Manel Adell al in 2010 aan de retailwebsite Textilia. “Maar dat hoeft ook niet. Zij delen onze waarden niet. Wij hebben een verhaal te vertellen. Wij willen vooral inspireren en enthousiasmeren. We hebben een universele boodschap die overal geaccepteerd wordt.” Wat die boodschap is? “Positiviteit en vrolijkheid. Wij geloven dat Desigual wel degelijk voor iedereen is. Je hoeft niet van top tot teen in het merk gekleed te zijn, ons doel is dat iedereen een item van Desigual in de kast heeft.”

Met succes: pas tijdens de afgelopen coronacrisis liep de winst voor het eerst in bijna veertig jaar terug. Reden voor Desigual om in campagnes nog meer de aandacht te vestigen op het unieke karakter van hun kleding en hun klanten, daartoe het logo voortaan lekker gek in spiegelbeeld te gebruiken, capsulecollecties met onafhankelijke ontwerpers te lanceren en samenwerkingen met onder meer Disney aan te gaan.

Plus: de doelgroep aan te scherpen. Want Desigual is dan wel voor iedereen, de focus ligt voortaan primair op een wel heel specifieke doelgroep, vertelde oprichter en eigenaar Thomas Meyer in 2020 aan de Duitse website The Spin Off: “We zien onze gemiddelde klant als 38 jaar oud.”

Wacht eens even: dat ben ik.

Ongewenste liefdesverklaring

Het is puur toeval dat ik het heb gelezen. Maar nu ik het eenmaal weet, laat het me niet meer los. Het is als een liefdesverklaring van iemand die je zelf nooit als potentiële geliefde zou zien: licht afstotelijk en daardoor des te interessanter. Zou ik ons toch een kans moeten geven? “Kleding die de kracht heeft om je humeur te veranderen”, omschrijft het merk zijn eigen ontwerpen. Zou ik, geheel gehuld in regenboogstretch en een broek met twee verschillende pijpen, er niet alleen anders uitzien maar me ook anders voelen, vrolijker en spontaner wellicht?

Ik betwijfel het. Maar ik weet ook hoe sterk de kracht van kleding kan zijn. En hoezeer ik aan mijn eigen verzameling neutrale stoffen ben gehecht. Een koffer die kwijtraakt op het vliegveld en pas een week later (of helemaal nooit meer!) wordt afgeleverd: hoe anderen dan alsnog vrolijk vakantie kunnen vieren, is iets wat ik niet kan bevatten. Mijn garderobe is bevestiging, geruststelling, bemoediging en belofte ineen. “Vrouwen geloven dat kleding iets lastigs voor ze gaat oplossen”, schrijft Zadie Smith in Swing Time, en zo is het precies: wat je draagt, brengt je een stap dichter bij wie je wil zijn.

null Beeld Marie Wanders
Beeld Marie Wanders

De Amerikaanse econoom en socioloog Juliet Schor zegt het ook: we dragen wat we dragen niet omdat we verleid worden door reclame, maar omdat we ermee duidelijk willen maken bij welke groep we horen. In een interview op de Amerikaanse opiniesite Vox vertelt Schor: “Als je kijkt naar de specifieke dingen die mensen willen hebben, heeft dat vooral te maken met het soort persoon dat ze denken te zijn, en waar een bepaalde manier van consumeren bij hoort.” En de gestippelde, gebloemde, lekker spontane vrouw in Desigual, die ben ik niet. Toch? Er is maar één manier om daar achter te komen.

Om onafhankelijk te zijn en het milieu minder te belasten, shop ik mijn nieuwe identiteit tweedehands bij elkaar via Vinted. Het voelt tegennatuurlijk om hartjes te zetten bij kleding die ik niet mooi vind en ik voel me een snob als ik me zorgen maak om mijn algoritme (helemaal in de war! helemaal!). Maar arriveren mijn pakketjes in de dagen daarna per post, dan ervaar ik niet de opwinding en de blijdschap die nieuwe kleding normaal oproept, maar een vreemd soort neutraliteit, alsof ik geen rok maar een vleugelmoer heb besteld. Misschien is het gewoon even wennen.

47 tinten

Dan breekt dag 1 aan. Het is heet. Ik draag een strakke, mouwloze Desigual-jurk met 47 verschillende tinten en een ketting die ondanks zijn kleurigheid verrassend weinig uitstraalt. Ik voel me een uitgeblust moeke dat er het beste van maakt op een camping in Midden-Duitsland. La vida es chulo, is het motto van Desigual: het leven is gaaf, en dat gevoel probeer ik dan maar vast te houden. Lekker zit het wel, dat meerekkende dikke katoen. En flirt die jonge vader in de speeltuin nu met me?

Dag 2. Lunch met mijn vader en zus op een terras. Ik draag dezelfde mouwloze stretchjurk, vanwege de hitte. Niemand kijkt op als ik binnenkom. “Leuke jurk”, zegt mijn vader.

Dag 3. Beschaamd stap ik de redactie binnen. Mijn rechterbeen is zwart met rode bloemen, om mijn linkerbeen fladdert witte stof met zwarte strepen. Dit ben ik niet, wil ik steeds roepen, dit is een experiment! Maar zo gek: niemand valt iets op. In de trein vanochtend begon een vrouw een praatje met me; zie ik er misschien toegankelijker uit dan normaal?

Dag 4. Het is koeler. Ik heb een A-lijnjurk met lange mouwen en fluweelrode patronen op een mistige oosterse ondergrond aangetrokken en werk op zolder. Het kan wel, denk ik telkens als ik mezelf in de spiegel zie, maar het dóét niks.

Dag 5. Zo moet het waarschijnlijk voelen als je voor werk of school een uniform aan moet: niet vrolijkmakend, wel makkelijk. De katoenen stretchrok die ik uit de kast trek, is niet eens gekreukt. Ondanks de schaamte die ik voel, trek ik er een groene top bij aan met knalgele letters erop. “Ja, nee, ja”, twijfelt de moeder van school wanneer ik mijn kind bij haar breng om te spelen. Ze draagt jaloersmakend neutraal zwart. “Het past niet bij je, maar ik zie dit wel op een festival.”

Desigual Beeld Marie Wanders
DesigualBeeld Marie Wanders

Dag 6. Ik heb afgesproken met een vriendin die er altijd indrukwekkend doordacht uitziet. Vandaag draagt ze een strakke lage knot, een effen wit T-shirt dat precies wijd genoeg is en grote gouden sieraden. Ze vraagt hoe het gaat. “Alsof ik heb gedoucht, geföhnd, mascara opgedaan en daarna een emmer modder over mezelf heen heb gegooid”, zeg ik. “Ja, maar modder heeft wel maar één neutrale kleur”, zegt ze. Toch zien haar collega’s niet zoveel opvallends aan mijn culottes, bloementrui en bananentop, lijkt het.

“Aardige vrouw, beetje vreemde kleding”, oordeelt de stijlvolste man in het gezelschap (blote enkels in zijn leren gevlochten loafers) achteraf mild. En zelfs wanneer we verkassen naar een terras en later die avond naar een festival gaan, maakt niemand, níémand, een opmerking over mijn kleding. De volgende ochtend drink ik koffie bij mijn ouders in de grijs-rode jurk met lange mouwen. “Leuke jurk”, zegt mijn vader.

Dag 7. Waarom reageert niemand zo heftig als ik had gedacht? Ik snap het niet. Misschien brengt een bezoek aan gelijkgestyleden in de reusachtige Desigual-winkel in Amsterdam helderheid. Het is er uitgestorven, maar voor een mooie nazomerdag is dat niet zo vreemd. Een Scandinavisch ogende man en vrouw van een jaar of 60 lopen verveeld rond tussen de T-shirts met nineties-fotoprints en strakke, gebreide, gekleurde rokken (best begeerlijk, ware het niet dat er altijd wel ergens een geborduurd hartje op zit).

Verkopers op Vinted lijken al net zo divers als de patronen op hun kleding. Van Vlaamse handelaren en heel gewone 17-jarige Nederlandse meisjes tot alternatievige Spaanse schonen; wie dé Desigual-vrouw is, lijkt moeilijk te karakteriseren. “Vooral dertigers en veertigers”, denkt hoogleraar Anneke Smelik. “Een beetje alternatief, maar niet té. Je kunt ermee naar je werk, maar je laat ook zien: ik heb geen corporate image.” Ze kan zich voorstellen dat ook veel jonge moeders het dragen, zegt ze met een lachje. “Als er een vlek op komt, zie je dat niet zo.”

Uitgesproken design

“De Spaanse kledingmarkt wordt gedomineerd door Inditex, het grootste modeconcern ter wereld, bekend van onder meer Zara en Bershka”, vertelt José Teunissen, als hoogleraar verbonden aan het London College of Fashion. “Dat een ander Spaans merk daarnaast heel succesvol is geworden, is dus wel uniek.” Wie Desigual draagt, straalt uit dat hij positief en informeel in het leven staat, denkt ze. Niks mis mee. Maar waarom voelt het merk dan toch een beetje... foutig?

Misschien omdat uitgesproken designs niet alleen heel erg in maar vervolgens ook heel erg uit kunnen raken, denkt Anneke Smelik. En mogelijk ook omdat het merk niet meer samenvalt met een doelgroep, voegt José Teunissen toe. “Het wordt voor merken almaar moeilijker om een brand te zijn waar mensen in geloven. Twintig jaar geleden verkondigde je kledingstijl nog een mening, zoals hippies op Ibiza zich informeel kleden om zich uit te spreken tegen gezag en voor vrijheid.” Maar inmiddels drukken we ons minder uit via kleding, denkt Teunissen.

Margot Pol in Desigual. Beeld Marie Wanders
Margot Pol in Desigual.Beeld Marie Wanders

(On)begrip

Een week later overheerst de opluchting: ik kan er eindelijk weer uitzien zoals ik ben. Ook vind ik het nog steeds opvallend dat niemand spontaan hoofdpijn kreeg of onze vriendschap in twijfel trok (wie bén jij eigenlijk?) bij het zien van mijn outfits. Het moet bijna wel betekenen dat mijn onbegrip voor Desigual vooral in mijn eigen hoofd zit. En hoe oppervlakkig het misschien ook klinkt, het verbaast me nog steeds dat de leuke, sympathieke vrouwen die ik heb gezien en gesproken Desigual droegen, terwijl er zoveel stijlvollers te koop is dat toch ook uitstraalt wie je bent.

Tot ik terugdenk aan iemand met wie ik jaren geleden een tijdje samen was: een slimme man met een eigen bedrijf, een harde werker, politiek geïnteresseerd, lief voor kinderen en dieren. Altijd als we naar een feestje gingen en ik me hardop afvroeg wat ik aan zou doen, zei hij: “Maakt niet uit, als het maar strak en kleurig is.” Nu pas snap ik dat dat ook voor de gemiddelde Desigual-drager voldoende is. Haar stijl is anders, vrolijk, strak en kleurig, en dat is genoeg. Desigual is de perfecte kleding voor wie kleding niet zo belangrijk vindt. Beter kan ik het merk niet verklaren. Of wacht, misschien toch: ‘Say something... love banana!!’

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234