Zaterdag 10/12/2022

InterviewThijs Launspach

‘We worden eenzamer in onze eenzame strijd naar meer’: psycholoog Thijs Launspach wil dat we meer mens worden

null Beeld Studio Ski
Beeld Studio Ski

Het hoeft niet altijd meer, beter en groter, stelt de Nederlandse psycholoog Thijs Launspach (34) in zijn nieuwe boek Je bent al genoeg. Launspach hoopt dat we, hoe verleidelijk de ratrace naar succes en geluk ook is, onze menselijkheid leren omarmen. We werpen hem vier stellingen voor de voeten.

Raounak Khaddari

Stelling 1. Je kunt sociale media op een gezonde manier gebruiken

“Op de huidige manier kan dat niet. We hebben nu een systeem waarbij sociale media ongelooflijk machtig zijn. Jij en ik zijn niet de klant, wij zijn het product dat verkocht wordt aan de klant. Anders gezegd: jouw en mijn aandacht en onze interesses worden verkocht aan adverteerders en sociale media doen er alles aan om ons zoveel mogelijk bij zich te houden. Uit allerlei onderzoeken blijkt ook dat veel online zijn een negatieve impact heeft.

“Je ziet een gecureerd plaatje van andere mensen, het kan zorgen voor een negatief zelfbeeld, onzekerheid, het maakt dat we een kortere aandachtsspanne hebben, het gaat ten koste van onze communicatieve vaardigheden, het slokt ongelooflijk veel tijd op. Er zijn natuurlijk positieve kanten. Het houd ons in contact met mensen die fysiek gezien minder dichtbij zijn, lotgenotencontact kan ook heel waardevol zijn en het is een tool om jezelf mee te uiten. Toch blijven het giftige dingen.

“En ik geef direct toe: het is als eenling lastig om te ontsnappen aan dit ‘systeem’. Maar ons er bewust van worden dat mentaal gezond blijven met sociale media haast onmogelijk is, is een eerste stap.”

Stelling 2. Je kunt niet gelukkig zijn

“Jawel, dat kan zeker, áls je je realiseert dat af en toe ongelukkig zijn er ook bij hoort. Kijk: er is niks mis met proberen jezelf gelukkiger te maken. Dat kan je doen door bijvoorbeeld te bedenken waar je dankbaar voor bent, leuke ervaringen te beleven en dingen te doen die jou als mens doen opleven. Als er momenten in je leven zijn dat je niet blij bent, schiet dan niet in de stress, dat hoort erbij. Het is onderdeel van écht leven.

“We zijn in deze wereld doorgeschoten in de maakbaarheid van ons geluk en doen alsof mensen die ongelukkig zijn dat aan zichzelf te wijten hebben. Door alles wat te koop is omtrent dit thema – coaches, healings, boeken, cursussen – lijkt het namelijk alsof we honderd procent controle hebben over ons geluk. Dat is niet waar.

“Heel veel factoren die hierop van invloed zijn liggen vast: er is een deel genetisch bepaald, een deel ligt aan de opvoeding, het is een deel gezondheid en je kan er maar voor een klein deel wat aan veranderen of bijsturen. Wat we veel beter kunnen doen is accepteren dat ongelukkig zijn bij het leven hoort. Ongelukkig zijn is niet direct een probleem. Je bent geen sukkel als je ongelukkig bent.”

Stelling 3. We zitten gevangen in een ratrace naar succes en geluk

“Dit is waar. Alleen ontsnap je niet aan deze ratrace door meer je best te doen, door sneller te werken of meer te leveren. Je kan pas ontglippen als je tevreden kan zijn met jezelf. Want zoals kunstenaar Banksy zegt: ‘You can win the rat race but you’re still a rat.’ Het is een veelzeggende uitspraak over dat niet alles maakbaar is en onze ratrace een oneindige domme competitie is tussen mensen.

“De oplossing is niet beter je best doen, maar je eigen menselijkheid omarmen. Je wil geen rat zijn. We zijn geen ratten, we zijn ook geen computers of robots. We zijn mensen. We moeten snappen dat we goede kanten hebben, irritante eigenschappen en dat iedereen meer is dan zijn prestaties. Waar dat begint? Bij wat we lang saaie dingen noemden: genoeg slapen, genoeg bewegen, goed eten, maar ook door te spelen, door te ontspannen door op onszelf te leren vertrouwen. In mijn boek noem ik dat ‘radicaal mens zijn’. We moeten weer mens worden.”

Stelling 4. Iedereen heeft hulp nodig

“We hebben meer van elkaar nodig. We zijn gebaat bij gewoon meer gesprekken voeren. Dat hoeft niet direct met een professional te zijn, dat kan ook met elkaar zijn. Als je je niet goed voelt, moet je dat durven te zeggen. We missen vaak écht contact en raken veel te veel geïsoleerd in onze eigen wereld. Het is ongelooflijk belangrijk voor je mentale gezondheid om verbinding met anderen aan te gaan.

“We zijn vergeten dat we als individu onderdeel zijn van een groter geheel en missen soms de connectie met anderen. Het is waardevol om verbinding te maken met je naasten – dat is iets anders dan appen –, maar ook om verbinding te maken met iets dat groter is dan jezelf. Het kan zitten in het werk wat je doet. Als je begrijpt wat je bijdrage is aan de maatschappij en je daar tevreden mee bent, kan je er meer voldoening uit halen.

“Maar of iedereen hulp nodig heeft in de vorm van een therapeut of coach? Nee, al snap ik de verleiding wel. De geluksindustrie weet goed hoe ze kan inspelen op onze onzekerheden en andere gevoelens. Als we nu een beetje afstand nemen, kunnen we de geluksparadox zien. We hebben het in het Westen – ondanks alle negatieve dingen die er ook zijn – fantastisch: financieel gezien, materieel gezien en qua gezondheid hebben we meer mogelijkheden dan ooit in de geschiedenis van de mens, en toch leven we in een cultuur waar burn-outs, depressies en stress geen uitzondering zijn.

“We worden eenzamer in onze eenzame strijd naar meer en het wordt tijd voor radicale zelfreflectie. De prestatiemaatschappij kan je dan wel niet in je eentje veranderen, maar je hoeft jezelf daar niet door te laten leiden. Zorg goed voor jezelf.”

Thijs Launspach, Je bent al genoeg, Unieboek Spectrum, 232 p., 21,99 euro.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234