Dinsdag 06/12/2022

AchtergrondHartritmestoornissen

Wat moet je doen bij plotse hartkloppingen? Cardioloog Pedro Brugada geeft advies

Cardioloog Pedro Brugada. Beeld
Cardioloog Pedro Brugada.

Zonder reden begint je hart opeens te versnellen. Plotse hartkloppingen kunnen behoorlijk angstaanjagend zijn. Maar wat kan er aan de oorzaak liggen? En hoe reageer je het best op het moment zelf? ‘De meeste hartkloppingen zijn normaal, maar aarzel daarom niet om er mee naar je dokter te gaan, ook als je nog relatief jong bent’, zegt Pedro Brugada, de bekendste hartspecialist van ons land.

Glenn Haex

Om te beginnen zijn hartkloppingen in veel gevallen normaal. Als je bijvoorbeeld juist bent gaan joggen of een trap hebt beklommen. “Wat niet normaal is, is als je hart zonder reden plots begint te kloppen tegen 170 of 180 slagen per minuut”, zegt cardioloog Pedro Brugada. “Dan zijn de hartkloppingen een onderdeel van een hartritmestoornis, en is er verder onderzoek nodig. Voor alle hartritmestoornissen zijn er tegenwoordig goede behandelingen beschikbaar.”

Veilige omgeving

Het belangrijkste wat je moet doen bij plotse hartkloppingen is jezelf in veiligheid brengen: “Ik weet dat het moeilijk is om niet te panikeren, maar een veilige omgeving opzoeken is echt essentieel”, zegt Brugada. “Blijf dus bijvoorbeeld niet achter het stuur van je wagen zitten, maar zet je aan de kant van de weg. Zo breng je niemand anders in gevaar. Probeer vervolgens om hulp te vragen aan je omgeving, of bel een vertrouwenspersoon op.”

Als je geluk hebt, gaan de hartkloppingen na een paar minuutjes over. “Is dat niet het geval, dan kan je enkele trucjes proberen. Probeer bijvoorbeeld rustig diep in en uit te ademen, en kom tot rust. Ook persen met je buik, alsof je in het toilet bent, kan werken. Tot slot kan het drinken van een groot glas koud water helpen. Maar let op: deze trucjes werken niet bij iedereen en niet voor alle hartritmestoornissen.” Als de hartkloppingen echt niet stoppen, ga je het best direct naar je huisarts of de spoeddienst.

Monitoring

Wanneer patiënten bij de dokter aankomen, zijn de hartkloppingen vaak verdwenen. “Daardoor kan de arts vaak moeilijk een diagnose stellen”, vertelt Brugada. “Toch is het belangrijk om deze mensen te blijven opvolgen. Vroeger deden we dat met een holter monitor. Dat is een apparaat dat de elektrische hartactiviteit gedurende één à drie dagen kan volgen. Maar het probleem was dat sommige mensen tijdens die periode geen hartkloppingen ondervonden. Bovendien bevatte dat apparaat elektroden die je zelf moet opplakken. Sommige mensen kregen daar een allergische reactie op.”

Bij een holter monitor moet je elektroden op je huid plakken. Beeld ThinkStock
Bij een holter monitor moet je elektroden op je huid plakken.Beeld ThinkStock

“Tegenwoordig kunnen we gebruikmaken van de event recorder. Dit apparaat, dat eruitziet als een oude cassetterecorder, kan de patiënt zelf instellen. Met een simpele tik neemt het toestel een elektrocardiogram. Bovendien bevat het zelf geen elektroden en kan je het langer meedragen dan drie dagen.” Tot slot bestaan er ook smartwatches die je hartactiviteit kunnen registreren. “Dat moet geen duur toestel zijn. Je vindt er al van rond de 80 euro.”

Als de dokter een onregelmatige activiteit heeft vastgesteld en vermoedt dat het om een hartritmestoornis gaat, zal hij een elektrofysiologisch onderzoek (EFO) uitvoeren. Dat is een onderzoek via de lies, om vast te stellen wat voor soort ritmestoornis het is en waar de ritmestoornis ontstaat. “Er is immers een brede waaier aan hartritmestoornissen. Dat kan gaan van heel onschuldig tot best gevaarlijk. Maar gelukkig zijn er tegenwoordig goede behandelingen beschikbaar voor iedere stoornis.”

Oorzaken

Bij jonge mensen komen hartkloppingen meestal door AVNRT of AV-nodale re-entry tachycardie. “Het hart van deze mensen functioneert perfect, maar er is een probleem met de elektriciteit van het hart. Dat is een aandoening die vooral voorkomt bij jonge vrouwen. 1 op de 100 heeft er last van. Bij mannen is dat maar 1 op de 1.000. Vroeger gaven we die patiënten medicijnen zoals bètablokkers, maar die hebben vaak redelijk wat bijwerkingen en zijn niet zo effectief. Tegenwoordig kiezen we voor een (cryo-)ablatie. Dat is een ingreep waarbij we de plek die de storingen veroorzaakt, wegbranden of bevriezen.”

Een andere soort hartkloppingen is gelinkt aan hartziektes. “Bijvoorbeeld bij vernauwde kransslagaders of bij een hartspierziekte. In dat geval kan een hartritmestoornis heel gevaarlijk zijn. Deze patiënten moeten we zo snel mogelijk behandelen door de plek weg te vriezen of branden, maar ook door een inwendige defibrillator te installeren om het hart te beschermen.”

Een laatste grote categorie is die van de voorkamerfibrillatie. “Die komt vooral voor bij de oudere bevolking. Boven een leeftijd van 65 jaar gaat het om twee à drie procent van de mensen. Boven een leeftijd van 80 jaar gaat het zelfs om tien à vijftien procent van de bevolking. Deze hartritmestoornis kan erg gevaarlijk zijn.” De voorkamers trekken niet meer samen, waardoor de hartkamers minder goed gevuld worden. “Op die manier kan een bloedklonter ontstaan. Gelukkig kunnen we deze aandoening ook chirurgisch behandelen door een ablatie uit te voeren.”

De belangrijkste raad van dokter Brugada blijft vooral om hartkloppingen serieus te nemen: “De meeste hartkloppingen zijn normaal, maar aarzel daarom niet om er mee naar je dokter te gaan, ook als je nog relatief jong bent.” Better safe than sorry.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234