Maandag 26/09/2022

InterviewMatt Winning

Waarom moet het einde van de wereld zo deprimerend zijn?

Matt Winning weet zijn twee grote liefdes – het klimaat en cabaret – perfect te combineren in zijn komische klimaatboek. Beeld Matt Winning
Matt Winning weet zijn twee grote liefdes – het klimaat en cabaret – perfect te combineren in zijn komische klimaatboek.Beeld Matt Winning

Gesprekken over het klimaat zijn vaak negatief: we moeten minder vlees eten, minder de auto nemen en minder afval produceren. Volgens milieueconoom Matt Winning is er nood aan een positieve blik. Dus schreef hij een vrolijk boek over de klimaatverandering.

Hans Nijenhuis

Matt Winning is een milieueconoom met een doctorstitel in klimaatveranderingsbeleid, maar hij is ook een komiek. Toen hij net aan zijn doctoraat startte, liep zijn relatie op de klippen. Een cursus cabaret hielp hem om met zijn nieuwe leven om te gaan. Winning schopte het tot de finale van een talentenshow van de BBC. Zijn doorbraak kwam toen hij een show maakte over klimaatverandering. Winning mocht voor het eerst op landelijke tournee, de première was op 6 maart 2020. Een week later begon de lockdown.

Gelukkig was niet alles kommer en kwel, de wetenschapper-komiek heeft nu wel de geboorte en het hele eerste jaar van zijn zoontje van dichtbij meegemaakt én een boek geschreven. Dat werd net uitgebracht in het Nederlands: Het begint hier warm te worden: wat is klimaatverandering, wie kunnen we er de schuld van geven en what the f*ck kunnen we eraan doen?

Een lichtere toon bij dit zware onderwerp mag best, zegt Winning tijdens een videocall vanuit King’s College London, waar hij de vergroening van de staalindustrie onderzoekt. “Geweldig natuurlijk, al die mensen die al een warmtepomp hebben, die geen vlees eten en op een verantwoorde linkse partij stemmen, maar waarom moeten ze daar zo irritant over doen?”

Weinig overtuigend

Winning doelt op de manier waarop de we elkaar willen overtuigen van het belang van het klimaat. Volgens hem baseren we ons dan meestal op het presenteren van harde feiten. En als die niets opleveren, halen we nog hardere feiten aan. Maar ook dat levert weinig op. De komiek illustreert dit met een voorbeeld: “De zeespiegel stijgt zelfs nog sneller dan we al zeiden, stelletje idioten. Vorig jaar was het 3 millimeter! Waarna wij denken: dat zijn de afmetingen van een mier, dus waar zou ik me druk om maken?”

De meeste mensen zijn echt niet bewust kwaadaardig bezig om zoveel mogelijk dieren te vermoorden, zegt Winning, we vinden het gewoon leuk om met onze vrienden te barbecueën. Alleen blijft de boodschap, ook in de media, steeds dat we moeten stoppen met de dingen die we leuk vinden: vlees en zuivel eten, op vakantie gaan met het vliegtuig… En dat is lastig, zegt Winning: “Mensen zijn goed in het doen van dingen. We zijn niet goed in het stoppen van het doen van dingen.”

Maar niet enkel die aanpak is problematisch, we zitten natuurlijk wel met een klimaatprobleem. Winning focust in zijn boek op dat probleem en dan met name de klimaatverandering. Hij schuwt de cijfers niet. “Soms hoor je mensen zeggen: als ze al niet kunnen voorspellen of het donderdag gaat regenen, hoe kunnen ze de klimaatverandering dan voorspellen?” schrijft hij.

“Klinkt logisch, maar het is volslagen onzin. Want het weer gaat juist over de dagelijkse veranderingen, het klimaat gaat over de langjarige gemiddelden. Dus als een of andere slimmerd zegt dat het sneeuwt omdat het klimaat niet opwarmt, dan is dat net zoiets als wanneer je een sumoworstelaar op een trampoline ziet springen en besluit dat de zwaartekracht niet bestaat: hij gaat immers een deel van de tijd omhoog.”

Net als een relatie

Winning vergelijkt het klimaat met een relatie. “Op sommige dagen heb je ruzie, op andere dagen de slappe lach. Dat is het weer. Het klimaat is het fundament waarop die relatie berust: de waarden die je deelt, je gemeenschappelijke verleden, de wetenschap dat je geen van beiden zin hebt om naar de sportschool te gaan.” Hij trekt de vergelijking verder. Stel dat je partner plots wel naar de fitness gaat, steeds fanatieker wordt en alleen maar tijd heeft voor de nieuwe vrienden van de fitness, waaronder de privé-instructeur. “Als je partner uiteindelijk bij je weggaat en bij de instructeur intrekt, leg je alle puzzelstukjes bij elkaar en dringt het tot je door hoelang het al aan de gang was, recht onder je ogen. Dat is klimaatverandering. Alleen wordt niemand er gespierd van.”

De klimaatverandering wordt er ook niet beter op door de vleeseters of reizigers die eens per jaar op vliegvakantie gaan aan te duiden als schuldigen. “Het is belangrijker dat we positieve verhalen vertellen”, zegt Winning. In zijn boek beschrijft hij wat iedereen kan doen, zonder te adviseren. Advies werkt volgens de auteur alleen maar averechts, het wekt vaker een afkeer op.

Wat wel werkt, zijn praktische tips en weetjes. Daarom verwerkte Winning heel wat do’s (en weinig don’ts) in zijn boek. Wist u bijvoorbeeld dat de CO2-uitstoot van een koffie verkeerd het dubbele is van die van een espresso? “Alsof Italianen nog een reden nodig hadden om zelfvoldaan te zijn.”

Matt Winning - ‘Hier begint hier warm te worden’ Beeld Cover Matt Winning
Matt Winning - ‘Hier begint hier warm te worden’Beeld Cover Matt Winning
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234