Woensdag 01/12/2021

AchtergrondFruitvliegjes

Waar komen die zomerse fruitvliegjes vandaan, en wat kan je er aan doen?

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

In veel keukens duiken ze opeens op: fruitvliegjes. Waar komen ze vandaan? En wat kun je ertegen doen?

In de zomer duikt er uit het niets een kolonie fruitvliegjes op in de keuken. Waar komen ze vandaan?

Fruitvliegjes zijn buiten overal om ons heen, maar in de tuin of op straat vallen ze minder op. Op grote afstand kunnen de beestjes ruiken of er iets lekkers in huis ligt, een rottende perzik in de fruitschaal bijvoorbeeld. Dan vliegen ze naar binnen. Door een vliegenraam passen ze net niet, maar door een iets groter gaatje of kiertje wel. “Eenmaal in huis aangekomen, verspreiden ze geurstofjes waarmee ze hun kameraden als het ware lokken”, vertelt Bregje Wertheim, hoogleraar en evolutionair ecoloog, die is gespecialiseerd in fruitvliegjes. De ontwikkeling van een fruitvliegjesplaag gaat zomers vlug doordat ze zich sneller voortplanten. “Eén vrouwtjesfruitvlieg legt als het warm is tussen de vijftig en driehonderd eitjes die binnen negen tot elf dagen uitkomen.” Bij koudere temperaturen gaan er vaak zo’n drie weken over voordat de eitjes uitkomen.

Waar komen ze op af?

“Fruitvliegjes komen alleen af op rottend fruit”, legt Wertheim uit. Verse appels, bananen of nectarines zijn het probleem dus niet. “De lucht van alcohol trekt hen aan. Fruit dat aan het gisten is, geeft die geur af.” Ook een restje bier in een glas of een fles wijn die ontkurkt op het aanrecht staat, kunnen echte trekpleisters zijn. En hoe zit het met koffiefilters of -pads? “Een filter met koffieprut is alleen aantrekkelijk als het een tijd heeft staan gisten, waardoor er schimmels op komen.”

null Beeld rv
Beeld rv

Legt een fruitvlieg eitjes in mijn huis en zo ja, is dat schadelijk?

Je hoeft niet bang te zijn dat fruitvliegjes hun eitjes in de keuken leggen, waardoor je alle kastjes moet afsoppen. De insecten leggen hun eitjes niet op, maar ín het fruit. Dat lukt niet bij een gewone appel of druif, want de schil is te dik om een gaatje in te prikken. Het leggen van eitjes gebeurt dus vooral in de natuur, in rottend fruit onder de boom of in de gft-bak. In huis gebeurt het alleen op aangetast fruit waar al scheurtjes in zitten. “Maar in de meeste huishoudens krijgen die eitjes niet de kans om op te groeien tot volwassen vliegen, want dan zou de vrucht daar tien dagen rottend moeten liggen. De meeste mensen hebben op tijd door dat ze iets moeten weggooien.” De volwassen fruitvlieg komt dus bijna altijd van buiten.

Zijn fruitvliegjes ‘vies’?

Fruitvliegjes zitten op rottende etenswaren, dus ze kunnen deze gisten aan hun pootjes meenemen. “In de druiventeelt vinden ze de beestjes vervelend, omdat ze de wijnoogst kunnen verpesten als die gisten in de druif komen”, zegt evolutionair ecoloog Wertheim. Maar voor mensen kan een fruitvliegje op het eten echt geen kwaad. Toch zou het volgens Wertheim mooi zijn als we de beestjes niet alleen als ‘lastig’ zouden bestempelen. “Wetenschappers hebben belangrijke ontdekkingen gedaan over bijvoorbeeld ons immuunsysteem en ziektes als alzheimer met behulp van fruitvliegjes. 60 procent van het dna van de fruitvlieg komt ook in mensen voor en de beestjes zijn ideaal voor in het lab: makkelijk te kweken en doordat ze zich zo snel voortplanten perfect voor genetisch onderzoek.”

Wat kun je tegen fruitvliegjes doen?

Voorkomen is uiteraard beter dan genezen, dus zorg ervoor dat je geen rottend fruit in de keuken hebt liggen. Zet je fruitmand in de koelkast, dan heb je dat probleem sowieso niet. Heb je een gft-bakje op het aanrecht staan, leeg dat dan regelmatig, en spoel bierflesjes af voordat je ze in de garage of schuur zet. Je kunt zelf gemakkelijk een val maken door appelazijn in een hoge beker te gieten met een druppeltje zeepsop. Vouw van papier een trechtertje en hang dat in de beker. Zorg dat er geen kieren aan de rand zitten, want dan kruipen ze eruit. De beestjes vliegen door de trechter, omdat ze azijn lekker vinden, maar kunnen niet meer loskomen van de vloeistof doordat de oppervlaktespanning van de azijn wordt verbroken door de zeep. Ook in de winkel zijn verschillende vallen te koop die prima werken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234