Vrijdag 03/02/2023

OpinieKatrin Swartenbroux

‘Vorig jaar ging ik naar een Halloweenfeest verkleed als Immoweb’: de nieuwsbrief van Katrin Swartenbroux

Katrin Swartenbroux. Beeld Eva Beeusaert / REUTERS
Katrin Swartenbroux.Beeld Eva Beeusaert / REUTERS
Katrin Swartenbroux

Tweewekelijks de nieuwsbrief van onze journaliste Katrin Swartenbroux in uw mailbox? Ontvang hem hier.

Beste lezer,

Als alles goed gaat hebt u een dezer dagen een Halloweenfeest op de planning staan. Een mens zou kunnen zeggen dat Halloween toch eigenlijk niet ‘iets van bij ons’ is (en we weten hoe gevoelig dat kan liggen), maar eerlijk, dat zijn shakshuka, wiskunde en Blind getrouwd ook niet en het lijkt me dat u zich daar best wel mee amuseert. Zolang die langverwachte fameuze Vlaamse canon toch niet écht van de grond komt, kunnen we dus evengoed culturele bakens van elders naar ons land halen en er ons voordeel mee doen.

Want terwijl u Halloween misschien nog associeerde met een feest vol heksen, spoken en pittig korte verpleegsterjurkjes, is het uitgegroeid tot een emotionele zuivering waar kiezen voor sexy kostuums alleen maar uw privilege tentoonspreidt. Nee, Halloween is net een uitgelezen gelegenheid om het trauma van het voorbije jaar te verwerken door er categoriek en creatief mee om te springen. Alleen al daarom zou onze minister van Volksgezondheid het moeten uitroepen tot officiële feestdag.

Want over trauma gesproken: het boek The Body Keeps the Score van psychiater Bessel van der Kolk, dat in 2015 werd uitgebracht maar sinds de coronapandemie al meer dan 175 weken op de eerste plek van The New York Times-bestsellerlijst heeft gestaan, heeft sinds vorige week een Nederlandse vertaling: Traumasporen.

Voor u denkt, lekker weglezen: niets aan The Body Keeps the Score schreeuwt ‘must read!’. Het is een behoorlijk technisch verslag van jarenlang onderzoek naar alle manieren waarop je lichaam onverwerkt trauma vasthoudt. Maar het vindt het laatste jaar een gigantisch doelpubliek, het vliegt uit de rekken en belandt in de vorm van citaten, selfies en memes op sociale media. De hashtag #traumadumping is trending. Op TikTok vertellen niet-gecertificeerde therapeuten wat signalen kunnen zijn van een onderdrukt trauma. Trauma, het woord, is vandaag zo alomtegenwoordig dat mediaplatform Vox het uitriep tot woord van het decennium.

In de spirit van #traumadumping ging ik vorig jaar dan ook naar een Halloweenfeest verkleed als Immoweb. Aangezien ik na drie jaar zoeken mijn huis eindelijk heb gevonden, zocht ik inspiratie voor nieuwe, werkelijk angstaanjagende kostuums voor Halloween. Ik ben in een gulle bui (en ik heb content nodig), dus ik deel ze hier met u.

Burn-on, man!

Na de burn-out en de bore-out is nu ook burn-on een ding. Wie zwaar uitgeput is en alleen gericht is op verplichtingen, maar ondanks de go-go-gomentaliteit en de overvolle to-dolijst niet crasht, heeft misschien een burn-on. “Dan ben je chronisch net niet aan het instorten omdat presteren zo belangrijk voor je is. Je functioneert, maar je lijdt”, zo beschrijven Duitse experten Timo Schiele en Bert te Wildt het burn-onfenomeen, terwijl professor arbeidspsychologie Hans De Witte en professor arbeidsgeneeskunde Lode Godderis “een dubbel gevoel” zeggen te hebben.

Ikzelf ben ook eerder wantrouwig. Er zal zeker wat van aan zijn, maar als iemand die opgegroeid is in het girlboss-tijdperk bekruipt me de angst dat er een aantal bro’s zullen zijn die zich deze term zullen toe-eigenen als wapen om mee te schermen dat ‘sommige’ mensen ‘sterk genoeg’ zijn om de echte burn-out te vermijden, terwijl het zo natuurlijk niet werkt. Mijn persoonlijke versie van de hel heeft dankzij dit artikel dan ook een nieuwe gedaante gekregen: die van een Halloweenfeest vermomd als netwerkevent, waar mensen elkaar aan de lopende band high fives geven voor hun slaapgebrek en daarbij ‘burn on, man!’ roepen.

Benodigdheden: een koffiemok met opschrift ‘Rise and grind’ en voor de rest uw natuurlijke, frisse, uitgebluste zelf!

Cruiseschip

Ik heb er jaarrapporten voor moeten downloaden − een uur van mijn leven dat ik nooit meer terugkrijg − maar het ziet ernaar uit dat de sector aan een revanche bezig is nadat ze vanwege een of ander virusje even heeft stilgelegen. In 2019 was de cruisesector al een van de snelst groeiende categorieën binnen de reisindustrie, met giganten als Ritz Carlton en Virgin die ook lonken naar hun eigen stukje van de cruisecake. Dat is niet alleen slecht nieuws voor het klimaat, maar evenzeer voor de reputatie van de mensheid, die toch niet meer zo ontzéttend lang meer heeft om die reputatie nog enigszins recht te trekken.

Nu goed. Cruisen, dus. Het werkwoord klinkt alvast stoerder dan wat de trip in werkelijkheid is: een dobberende instelling waar men een aantal knopen per uur extra probeert te halen door passagiers zo radeloos te maken met de verschillende ‘entertainmentopties’ dat ze zichzelf vrijwillig van boord gooien. In een poging om zoveel mogelijk aandacht (en klanten) te trekken worden er de laatste tijd dan ook heel wat ‘quirky’ cruises georganiseerd. Er zijn Backstreet Boys-cruises, er zijn cruises voor breiliefhebbers, er zijn cruises waar mensen hun stamboom kunnen achterhalen en cruises voor zowat elke hobby of obsessie die u kunt hebben.

Eergisteren, bijvoorbeeld, is de Meow Meow Cruise vertrokken richting Mexico − van de organisatoren die eerder ook al de Corgi Cruise organiseerden. Vandaag vertrekt de KISS Kruise vanuit Los Angeles naar Cabo San Lucas, en in februari is er een heuse worstelcruise richting de Bahama’s! Is er een intensere manier om een worstelmatch te beleven? Natuurlijk: op de oceaan! Toegegeven, mijn nieuwsgierigheid was geprikkeld, en niet een beetje, naar hoe het eraan toegaat op dit soort novelty cruises, maar gelukkig ging journaliste Imogen West-Knights acht dagen lang mee op de Gone Girl Cruise en schreef ze daar dit heerlijke verslag over.

Benodigdheden: een grote kartonnen doos, wat verf en glitter, een koker koolstofdioxide, wat dode vissen en een zak afval.

Die ongelezen stapel boeken

Deze werd mij eigenlijk getipt door een twitteraar, maar hij is te goed om niet te stelen. Is er immers iets wat u meer blijft achtervolgen dan de stapel ongelezen boeken die steeds hoger wordt, waar u al uw goede voornemens aan verbindt en die u doet twijfelen aan het feit of u uzelf wel een boekenliefhebber mag noemen als u wel heel erg veel boeken koopt, maar vervolgens nooit hun ruggen kraakt? Het blijft, ook hier, een strijd. Eentje waar ik iets meer in het reine mee ben sinds ik een artikel schreef over dit fenomeen waar de Japanners het prachtige woord tsundoku voor hebben, waardoor het allemaal toch iets romantischer en minder problematisch klinkt.

Ook volgens de Libanees-Amerikaanse statisticus Nassim Nicholas Taleb is dat schuldgevoel over ongelezen boeken eigenlijk volkomen ­misplaatst. Integendeel zelfs: de boeken die je (nog) niet gelezen hebt zijn volgens hem meer waard dan de boeken die je wel gelezen hebt, oreert hij in zijn boek De zwarte zwaan − De impact van het hoogst onwaarschijnlijke.

Een goed voorbeeld, volgens Taleb, is de bibliotheek van wijlen Umberto Eco, die meer dan dertigduizend boeken bevat – meer dan hij er ooit had kunnen lezen. De reacties van bezoekers op deze buitengewone boekerij waren veelzeggend. De meesten waren onder de indruk van alle kennis die de schrijver had vergaard, maar slechts enkelen realiseerden zich waar al deze boeken voor stonden: het verlangen om meer te lezen en te blijven leren. Taleb noemt het aanleggen van een leesvoorraad die je levensverwachting overstijgt dan ook een ‘antilibrary’, een woord dat ik eerder verwachtte in Harry Potter dan in een gerenommeerde essaycollectie, maar ik heb beide bestsellers (wat dacht u) nog niet gelezen.

Benodigdheden: Heel erg veel boeken. Om uw kostuum wat minder gewichtig te maken kunt u eventueel de pagina’s eruit scheuren en alleen de kaften gebruiken. Wat? Het is niet alsof u die daadwerkelijk ooit ging lézen!

Flashmob

Er is weinig waarop een mens kan rekenen, behalve op de zogenaamde trend cycle die vooropstelt dat alles ooit terugkeert en opnieuw populair wordt. Zelfs de dingen waarvan we echt dachten: we hebben ons lesje geleerd, steken vroeg of laat weer de kop op. Ik heb het, uiteraard, niet over het fascisme, maar over de flashmob. Ik weet het. Dat was een optie die u zelfs nog niet voor mogelijk had gehouden, maar volgens de stalen wet van de trend cycle zal er een moment komen (misschien is het er al bijna) waarop jongeren dit fenomeen ontdekken en dit post-post-postironisch zullen toepassen tot het weer Een Ding is. Eigenlijk gooit u best iedere huwelijksuitnodiging die u voortaan nog ontvangt linea recta in de vuilnisbak, want de kans bestaat dat mensen ideeën hebben gekregen.

Benodigdheden: vrienden, een geluidsbron en een gebrek aan schaamte.

Zelfbewustzijn

Wat een afschuwelijk ding, nietwaar? Mocht mijn plastisch chirurg binnenkort ooit een doelgerichte gedeeltelijke lobotomie door botox aanbieden, dan zou dat het eerste zijn dat ik lam liet spuiten. Daar mag u me aan houden. Geconfronteerd worden met uzelf en het feit dat u een feilbaar wezen bent, is een van de meest nederige ervaringen die een mens kan meemaken. Of niet per se feilbaar, maar dat er lijnrecht tegenover uw moreel perfect verdedigbare argumenten ook weleens even moreel perfect verdedigbare argumenten kunnen worden geplaatst, en u uiteindelijk niet meer weet wát u eigenlijk moet scanderen om uzelf nog in de spiegel te mogen bekijken.

Bijvoorbeeld. Tijdens de hele heisa rond Good Move, die heel netjes geanalyseerd werd door Bart Eeckhout, werden de zogenaamde ‘bakfietsbobo’s’ die zichzelf doorgaans een moreel superieure houding aanmeten omdat ze − heel erg terecht! − inzitten met het klimaat en de luchtkwaliteit, geconfronteerd met het feit dat tegenstanders van een autoluwe zone niet altijd de even geprivilegieerde middenklassers zijn die niet los kunnen komen van hun ‘grootstedelijke 4x4'. Het zijn ook mensen voor wie een (eigen) auto een van de weinige statussymbolen is die ze kunnen bezitten, of mensen die bang zijn dat er nog meer gentrificatie zal heersen in hun ‘aangename fietsstraat’, waardoor ze uiteindelijk hun huishuur niet meer kunnen betalen.

Het is het besef dat sommige mensen niet het privilege hebben om wakker te kunnen liggen van het feit dat ze de auto nemen naar de moeilijk bereikbare fabriek waarin ze werken, dat er nog vlees en palmolie op tafel komen, en dat ze bij Primark shoppen. Omdat ze allang blij zijn dat ze werk, eten op tafel en een winterjas voor hun kinderen hebben.

Ik weet het. Als er één ding was dat de hele discussie van goed versus kwaad beloofde, dan was het dat ze lekker zwart-wit was. Dat is immers de hele reden waarom u op Twitter zit, toch?

Benodigdheden: u heeft vast wel nog ergens een T-shirt met een slogan liggen? Zoniet: er zijn voldoende ketens in de winkelstraat die shirts met feministische strijdkreten verkopen, aan elkaar genaaid door uitgebuite vrouwen en kinderen in sweatshops die er dankzij die ranzig onderbetaalde en mensonterende jobs in slagen hun gezin min of meer te onderhouden.

Karma

Over een goed mens gesproken: karma is zo’n dingetje dat mensen die goed doen gemoedsrust geeft − want iedereen die hen kwaad heeft gedaan zal zijn verdiende loon wel krijgen − en mensen die kwaad doen angst inboezemt. En eerlijk, heeft iedereen niet een openstaande rekening? Omdat u even wat sneller bent gaan wandelen toen u zag dat een ouder vrouwtje dezelfde lege rij bij de kassa had gespot? Omdat u opgelucht ademhaalde omdat het nieuwe lief van uw ex nog niet tot aan uw enkels komt (figuurlijk, maar letterlijk zou natuurlijk ook een behoorlijke win zijn)?

Iemand die de voorbije week de kracht van karma heeft mogen voelen is Ye, de artiest die in betere tijden bekendstond als Kanye West. Na haatdragende en antisemitische uitspraken is hij zowat al zijn samenwerkingen met merken als Balenciaga en Adidas kwijtgespeeld. Fans van Taylor Swift hadden de rapper al langer op hun zwarte lijst staan nadat hij tijdens de MTV Video Music Awards 2009 een beeldje uit haar handen nam en zei dat de prijs eigenlijk naar Beyoncé had moeten gaan. Jaren later beweerde hij nog steeds dat Swift hem daar dankbaar voor moest zijn, omdat ze anders nooit naamsbekendheid had vergaard. Is het toeval of is het karma dat West net definitief van zijn voetstuk valt in de week waarin Taylor Swift op Spotify het record van meest gestreamde album in één dag tijd heeft verbroken, terwijl ze ook de meest gestreamde artiest wordt met haar nieuwe album Midnights, waarop het nummer ‘Karma’ prijkt?

Benodigdheden: als we het traktaat van spiritueel leider Taylor Swift mogen geloven is karma een kat, dus kattenoortjes, een catsuit en een oogpotlood om snorharen te tekenen volstaan.

Suspens

Dit is tegelijkertijd het makkelijkste én het moeilijkste kostuum. U hoeft er eigenlijk niets voor te doen, maar mensen met een geweten zijn eraan voor het gebrek aan moeite. U weet dat u hiermee heel wat mensen een van de afschuwelijkste avonden van hun leven zal bezorgen. Nog steeds geïntrigeerd? Welaan dan. U daagt op, gewoon als uzelf, en neemt een voor een uw vrienden even apart om hen mee te delen dat jullie “eens moeten praten, dringend”. Wanneer ze u angstig en vol verwachting aankijken, legt u een hand op hun schouder: “Maar niet nu, niet hier. Ik wil de avond niet verpesten.” En u verdwijnt weer in het feestgewoel, alsof er helemaal niets aan de hand is.

Benodigdheden: geen, u kunt gewoon als uzelf gaan.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234