Zondag 24/01/2021

Bordspelen

Voer oorlog met orks, leg eieren en ontmasker presidenten: 5 nieuwe spellen getest

Tijdens de lockdown zijn bordspelen erg populair in Vlaanderen.Beeld Thomas Nolf

Richard Nixon op de knieën krijgen? Boswezens beschaven? Of ga je toch liever vogelen? In het bordspel-universum kan en mag alles. Het genre kreeg voor 2020 al een boost, nadien was het hek helemaal van de dam. Wij testten vijf spelen van de nieuwe generatie.

Watergate

Beeld rv

Een bord- en kaartspel gebaseerd op het beruchte Watergate-schandaal uit 1972. Daarbij dwong het onderzoek van The Washington Post-journalisten Bob Woodward en Carl Bernstein president Nixon tot aftreden. In dit spel treed je in de voetsporen van de twee sleutelfiguren. De ene is Richard Nixons adviseur, die alle middelen in de strijd mag en zal werpen om de president zijn termijn te laten uitzitten. De andere is de redacteur die genoeg bewijs moet leveren om Nixon op de knieën te krijgen.

Het spel verscheen in januari van dit jaar en kreeg inmiddels een herdruk.

Je zit meteen midden in het spel door enerzijds de unieke set kaarten die je krijgt, en anderzijds het spelbord in de vorm van een kurken bord. Daarop zijn foto’s, rode draden en punaises verdeeld, alsof het bij je thuis aan de muur hangt. Bedoeling is daarop bewijsmateriaal te verzamelen. De winnaar? Nixon die een vijfde schijf op zijn termijnkaart kan leggen, of de redacteur die Nixon met twee informanten op het bord kan verbinden.

Spelbedenker Matthias Cramer is een geschiedenisfreak, dat voel je. Ook de redactie van dit spel had een vette kluif aan de handleiding, waarin niet alleen elke bij- en hoofdrolspeler de revue passeert (via je kaarten), maar ook een bondig overzicht van dit schandaal annex drama staat. Een knap gegeven om je in de huid van de werkelijke spelers te dompelen en zo de geschiedenis te doen herbeleven. Wie zei er dat bordspelen geen educatief karakter konden hebben?

Aanleertijd: 30 minuten, want de handleiding is moeilijk. Tip: surf eerst even naar de YouTube-tutorial.
Aantal spelers: 2
Leeftijd: 12+ (ons lijkt 16+ geschikter)
Speelduur: 30 tot 60 minuten
Prijs: € 24,95
Uit bij White Goblin Games

Wingspan: Oceanië

Beeld rv

Volgens 999 Games is deze Oceanië-uitbreiding momenteel een van de meest gegeerde spelen. Ze vliegen de deur uit. Dat mag u bijna letterlijk nemen, want Wingspan is een vogelspel. Dat klinkt eerlijk gezegd zo onnozel dat het een wonder is dat een uitgever überhaupt zo’n concept wilde uitbrengen en het zo’n populair, gerenommeerd spel werd.

Ontwerper is de Amerikaanse Elizabeth Hargrave, zelf een vogelaar, die eerder al Mariposas uitbracht over de lange trek van de monarchvlinder.

De liefde van Hargrave slaat snel over. Eerst zijn het slechts spelkaartjes en plastic eieren, maar eens je comfortabeler in het spel zit lees je steeds vaker de summiere info onderaan op de kaartjes. Dat de naam kookaburra van de aboriginals afstamt. Of dat de spotlijster vier eieren legt en tijdens zijn leven tweehonderd liedjes kan aanleren. Hargrave brengt dat alles zeer subtiel aan. Alleen al door het handelen in grondstoffen als muizen, bessen of wormpjes (in deze recente Oceanië-uitbreiding komt daar nog nectar bij) leer je ontzettend veel over de gevederde vrienden. Het basisspel kent 170 vogelkaarten, de Oceanië-uitbreiding voegt er 95 aan toe.

Los daarvan gaat het hier natuurlijk om een spel, en tactiek staat voorop. Het doel: zoeken naar de beste omstandigheden voor de vogels uit jouw opvangcentrum. Wie de meeste vogels aflegt in de juiste biotoop, het juiste aantal eieren produceert of kaarten koopt met het juiste voedsel, wint dit gevarieerde spel. Het lijkt makkelijker dan het is.

Het feit dat je dobbelstenen gooit via een vogelhuisje maakt het allemaal sfeervoller. Of zoals iemand aan onze speltafel opmerkte: “Ik vind dit vooral zo’n leuk spel omdat het anders is dan alle andere.”

Aanleertijd: 40 minuten
Aantal spelers: 1 tot 5
Leeftijd: 10+
Speelduur: 40 tot 70 minuten
Prijs: € 49,99 (uitbreiding Oceanië: € 29,99)
Uit bij 999 Games

7 Wonders Duel

Beeld rv

Tien jaar oud is het basisspel van ontwerper Antoine Bauza al, intussen goed voor 2 miljoen verkochte exemplaren. Nog steeds staat het geboekt als het spel dat de meeste internationale awards kreeg.

Bedoeling is een van de zeven grote steden tijdens de oudheid te leiden via onder meer de wetenschappelijke ontdekkingen of militaire overheersing. Je poot gebouwen neer met grondstoffen als steen, hout, glas, klei of papyrus in drie ronden, alias tijdperken. Intussen bouw je zeven wereldwonderen.

Sinds 2010 onderging het spel gelukkig een transformatie, waardoor het overzichtelijker werd.

Flink wat argwaan overheerste toen we zowel het basisspel als het duospel in handen kregen. Speluitgevers gaan immers steeds op dezelfde gretige manier om met succesvolle bordspelen: de kip met de gouden eieren wordt er, zo lijkt het, oneindig gekloond. Van Kolonisten van Catan bestaan meer dan tien variaties, inclusief Kosmonauten in de ruimte of een Star Trek- of Games of Thrones-uitvoering. Daarbovenop worden er kinderversies en duospelen gecreëerd. Dat laatste is een uitstekende zet want soms – lockdown, iemand? – kun je niet anders dan zo’n spel met twee spelen. Vaak is zo’n duospel een slappe versie van het origineel, maar niet wat betreft Catan-Duel en deze 7 Wonders Duel. Sterker: wat een heerlijk spel.

Qua opstelling en spelstrategie verschilt het niet zo erg van het basisspel (drie tot zeven spelers). Ook van dit duospel zijn intussen enkele uitbreidingen gemaakt: in Pantheon passeren de Griekse goden de revue, in Agora zijn het leiders die je beschaving vernietigen of grootser maken. The Playground Community van het Antwerpse spelcafé Playground verkoos het als beste spel voor twee spelers. Wij vonden dat Catan: Duel dat verdient. Wat er ook van zij: ontwikkel u!

Aanleertijd: 30 minuten (20 als je het via tutorialfilmjes aanleert)
Aantal spelers: 2
Leeftijd: 10+
Speelduur: 30 minuten
Prijs: € 24,95 (uitbreiding Pantheon: € 19,95)
Uit bij Asmodee

Everdell

Beeld rv

Nieuw in het gamma is dit bouw- en werkersspel van ontwerper James Wilson. Snel nadat het in 2018 in het Engels uitkwam, werd het onder de prijzen bedolven. Resultaat: de Nederlandstalige editie verscheen op 10 november, maar de hype errond maakte dat het spel op veel plaatsen nu al uitverkocht is. 

Wilsons samenwerking met illustrator Andrew Bosley bleek een gouden zet. Hij gaf op lieflijke wijze gestalte aan de Everdell Tree, waarrond boswezens een maatschappij trachten op te bouwen, alsook aan de lieflijke kaartjes met de snoezige bewoners ervan.

Doel is om vier seizoenen lang de rol van de boswezens over te nemen en, door dieren te rekruteren, gebouwen te zetten en grondstoffen als hars, hout of steentjes te verzamelen, het dorpje uit te bouwen met kastelen, herbergen of bibliotheken.

Veel schattiger maken ze bordspelen niet. Het pièce de résistance is een kartonnen driedimensionale boom van 25 centimeter hoog (die-hards kunnen er intussen een houten versie van kopen). Je pionnen zijn eekhoorns, egels en andere boswezens. De aandacht die ging naar vormgeving en sfeer maakt dat je je al op voorhand verkneukeld in het spelen ervan. Het voelt allemaal net iets meer doorleefd aan en het lijkt wel alsof je in het boek De wind in de wilgen van Kenneth Grahame bent terechtgekomen.

Met zo’n sfeer maakt het vreemd genoeg minder uit dat je verdomd lang bezig bent met het aanleren van de spelregels. Maar eens je vertrokken bent, komt de eekhoorn of egel in je naar boven. Nooit zo uitgekeken naar een uitbreiding. De eerste daarvan, Pearlbrook, over waterdieren, verschijnt in maart.

Aanleertijd: 40 minuten
Spelers: 1 tot 4 (dankzij een achtzijdige dobbelsteen kun je het spel solo spelen)
Leeftijd: 10+
Duurtijd: 60 minuten
Prijs: € 49,95
Uit bij White Goblin Games

Smallworld

Beeld rv

In dit spel is het populaire Lord of the Rings-universum nooit ver weg. Maar naast dwergen, trollen en orks krijg je hier ook af te rekenen met lijkeneters, meermannen, halfmensen, skeletten en amazones.

Het doel van het spel zit hem in de ondertitel: ‘Want de wereld is véél te klein’. Kortom: er wordt expansiedrift van je verwacht. Ruwe, niets en niemand ontziende expansiedrift. Grondstoffen zijn hier, anders dan in andere beschavingsspellen als Catan, minder van tel. Je gebiedsveroveringen hangen af van het juiste ras en de krachten die je bezit. En uitgeleefde beschavingen? Ach, die laat je toch lekker politiek incorrect in verval gaan. Je bent per slot van rekening een ork of een lijkeneter.

Ook hiervan bestaan trouwens enkele uitbreidingen.

Het duurt even voor je alle krachten van de veertien rassen uit Smallworld hebt opgeslagen. Die kennis is namelijk nodig om aan te vallen. Ratmensen hebben bijvoorbeeld geen speciale krachten, hun sterkte zit in het aantal waarmee ze ten strijde trekken. Van meermannen moet je weten dat ze de regio’s gelegen aan meren en zeeën kunnen plunderen. Speciale fiches en een vreemde dobbelsteen maken dat dit een beschavingsspel met een twist is, en met weinig au sérieux. Risk, Catan en een beetje Lord of the Rings, ergens daartussen beweegt Smallworld zich. Maar dan wat primitiever. Aanvalleuh!

Leertijd: 40 minuten
Spelers: 2 tot 5
Leeftijd: 8+ (laten we zeggen 11+)
Duurtijd: 40 tot 80 minuten
Prijs: € 49,95
Uit bij Asmodee

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234