Zaterdag 31/10/2020

ReportageReizen

Vergeten pelgrimstocht in Dalsland, Zweden

Drie keer 24 uur vanuit je bed naar de wolken of naar het water staren: het werkt om je stresslevels te doen dalen.Beeld Anne Grietje Franssens

In West-Zweden laat de stilte zich vinden, eerst in een glazen huisje aan het meer, daarna op een vergeten bedevaartroute.

Ik heb de gewoonte één of twee keer per jaar op meditatie­retraite te gaan. “Is jouw hele leven al niet een retraite?”, vragen vrienden me dan. Terecht: ik woon op een autovrij eilandje aan de westkust van Zweden waar de schapen talrijker zijn dan mensen, waar de losstaande huizen van hout zijn, waar het uitzicht tot de horizon reikt, waar ik solitair kan struinen, in de sauna kan zweten, een duik kan nemen in zee. Maar zelfs op een pittoresk eiland bestaan boekhouding, geldzorgen, liefdesverdriet en angst voor de toekomst.

Mijn retraitebestemming was Finland, maar door corona werd het thuisland Zweden. Ik zette mijn zinnen op de 72 hour glass cabin aan het meer Iväg, in de provincie Dalsland. Dat glazen huisje zou in elke andere omgeving behoorlijk exhibitionistisch zijn geweest, maar hier, aan de rand van bos en meer en met geen spoor van civilisatie in zicht, bood het slechts uitzicht op de hemel.

In de vroege ochtend is het Iväg-meer spiegelglad en hemelsblauw. ‘s Avonds weerspiegelt het de zonsondergang in oranje, rood en paars.Beeld Anne Grietje Franssens

Een stilte van drie etmalen. Die zouden, is het idee, precies genoeg zijn om je alledaagse stressniveau tot een minimum terug te brengen. Volgens de marketingafdeling is het wetenschappelijk bewezen.

Een plas zwarte verf

En het werkt, drie keer 24 uur vanuit je bed naar de wolken staren. Of naar het water; het meer blijkt net zo wisselvallig als het weer. In de vroege ochtend is het spiegelglad en hemelsblauw, met omgekeerde naaldbossen langs de oevers. Trekt de hemel dicht, dan verandert Iväg in een onheilspellende plas zwarte verf. ‘s Avonds, als de lucht opentrekt en de wind gaat liggen, weerspiegelt het water de zonsondergang in oranje, rood en paars.

Echt donker is het hier in de zomer nooit; zonder mijn slaapmasker had ik vermoedelijk geen oog dichtgedaan.

Lezen, zwemmen, slapen. Het eten wordt discreet bij je hut bezorgd. Een keuken is er niet, in het huisje past precies een tweepersoonsbed. Geen elektriciteit, geen badkamer. Buiten is een droogtoilet. Er is visgerei, er zijn kaarsen, en vooruit, een barbecue.

De kalmte kan toch mijn rusteloosheid niet helemaal onderdrukken. Bij Pontus Gyllenberg, de beheerder van de hut, leen ik een paard en een kajak. Na een buitenrit door het bos peddel ik een paar uur stroomafwaarts op de rivier.

’s Avonds stook ik de zweethut aan het meer warm. Maar de telefoon blijft uit, de laptop dicht, mijn prestatiedrang ebt weg. En daar ging het me toch om?

Middeleeuws pad

Na drie vrij sedentaire dagen rond de hut ga ik op zoek naar stilte in beweging, op een pelgrimspad dat in de late middeleeuwen populair was bij christenen vanuit het hele continent. Tegenwoordig trekt het pad in Dalsland jaarlijks nog maar een agnostische wandelaar of honderd. Als moderne pelgrim voel ik niet de noodzaak tot boetedoening, maar een beetje afzien in ruil voor verlichting – of inzicht, of, vooruit, een harde breuk met het zittende, denkende leven – is mooi meege­nomen.

Bivakplekken op de pelgrimsroute. Die vertrekt vanuit het plaatsje Upperud en loopt zo’n 50 kilometer noordwaarts.Beeld Anne Grietje Franssens

Ik heb altijd al veel gelopen; de tred in pas met de gedachten, de zachtjesaan veranderende omgeving, uren diezelfde beweging, uiteindelijk gedachteloos. Tot ik geen bos meer zie, maar een boom, een blad, een steen. En nog een. Kerven in de rotsige ondergrond. Lupines in de berm.

Ik begin in het plaatsje Upperud, waarvandaan de pelgrimsroute nog zo’n 50 kilometer noordwaarts loopt. Er staat een honderd jaar oude, rode graansilo die is omgebouwd tot hotel-restaurant-concerthuis. Upperud 9:9, zoals de gelegenheid heet, is de eenmanszaak van oud-Gothen­burger Kerstin Söderlund. Ze kwam naar Dalsland uit liefde voor het pelgrimspad, en wilde de tocht voor anderen op de kaart zetten.

De omgebouwde silo dient nu als startpunt voor de 21ste-eeuwse pelgrim. Het idee: je begint in comfort op een bijzondere locatie, in een fijn bed, een uitstekend lokaal, biologisch menu, door Söderlund zelf bereid, geserveerd op het terras achter de silo aan het water. Hier riskeer je eindeloos te blijven tafelen, omdat de nacht rond midzomer nooit komt.

De volgende ochtend stuurt Söderlund me met een kaart en een lunchpakketje op weg. Op het eindpunt van het pad, bij de middeleeuwse kerk in Edsleskog, word ik daags erna opgevangen in het Wärdshus van de Nederlander Johan Postma. Hier krijg ik weer een maaltijd en een bed. De dag erop pikt Söderlund me op en rijdt me terug naar het startpunt. Alles daartussenin moet je toch zelf doen.

Het pad kronkelt vanuit Upperud een weg door oerbossen (loof en naald), langs veldbloemenvelden, over plateaus, voorbij verlaten boerderijen waar nog vitrage voor de ramen hangt en de voordeur uit zijn scharnieren. De zon schijnt onophoudelijk, en ik spring in elk meer dat ik passeer.

Beeld Anne Grietje Franssens

Toch blijft het gevoel van lichtheid dat ik ken van een dagje wandelen uit. Ik was vergeten hoe aanwezig zo’n rugzak is, met slaap- en keukengerei, met drie dagen aan eten en liters water. Hoewel ik al jaren dezelfde wandelschoenen draag, staan de blaren na de eerste uren al op m’n hielen.

Een beetje afzien dus. Of boetedoening. Nog 6 kilometer tot het volgende meer.

Zodra de rugzak afgaat en de schoenen uit, is het leven goed. Ik zwem, maak een vuurtje, doe een dutje, zwem nog eens. En eet knäckebröd met sardines uit blik. Nooit iets lekkerders gehad.

Ik kom in drie dagen één wandelkoppel tegen. Voor de rest ben ik alleen. Stilte, dus, al is het een stilte die wordt bijgestaan door gezeur van mijn voeten, van hoelang nog. Maar dat gezeur is welkom. Het dempt de ruis van het alledaagse.

Ook naar Zweden?

* Brussels Airlines vliegt tussen Brussel en Göteborg, vanaf daar is het nog 1,5 uur rijden of treinen naar Dalsland. Een schonere optie: een combinatie van Flixbus (tot in Denemarken) en directe trein naar Zweden. Nog een optie is de Stena Line Ferry, tussen Kiel, in Duitsland, en Götenborg.

* De glashut is te boeken via dalslandsaktiviteter.se, het pelgrimstochtpakket via upperud.se

* Reizen tijdens corona? Zweden is momenteel een oranje zone: erheen gaan is afgeraden maar toegelaten. Wees extra waakzaam. Meer info via diplomatie.belgium.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234