Maandag 27/06/2022

AchtergrondHandwerk

Tip van hersenexperts: brei uzelf een weg uit de coronablues

Een vrouw is bezig met een breiwerkje. 'Het repetitieve tikken met de naald lijkt op een kalmerend mantra en zorgt ervoor dat we focussen op één ding.' Beeld ThinkStock
Een vrouw is bezig met een breiwerkje. 'Het repetitieve tikken met de naald lijkt op een kalmerend mantra en zorgt ervoor dat we focussen op één ding.'Beeld ThinkStock

Wie in turbulente coronatijden zoekt naar rust in het hoofd, haalt best de breinaalden boven. Het repetitieve karakter van handwerk heeft wel degelijk een kalmerend effect op onze hersenen. Dat zeggen wij niet, dat onderschrijven neuroloog Steven Laureys en psychiater Dirk De Wachter in het boek De woldoeners.

Sophie Pycke

Pand Zestien is een atypische wolwinkel in Sint-Niklaas, waar in groep duchtig geoefend wordt op brei-, haak-, en macramépatronen. En niet alleen omdat de koude vraagt om warme sjaals. Zaakvoerder Veerle De Niel hoorde jong en oud in haar zaak voortdurend vertellen hoe het rituele karakter van handwerk hen helpt te weerstaan aan stress of slapeloosheid, groot verdriet, tegenslag of ziekte. Zou het echt? Ze besloot het nader te onderzoeken en iets met de verhalen te doen.

In het boek De woldoeners geeft ze, samen met coauteur Griet Van Beveren, onder meer het woord aan experts uit verschillende wetenschappelijke disciplines die hun licht laten schijnen op het nut van breien. Onder hen topdokter en neuroloog Steven Laureys. “Uit onderzoek blijkt dat breien een ontspanningsreactie induceert, de hartslag met gemiddeld elf slagen per minuut verlaagt en de bloeddruk doet dalen. Het repetitieve tikken met de naald lijkt op een kalmerend mantra en zorgt ervoor dat we focussen op één ding. Hoe langer je breit, hoe rustiger je wordt.”

Wie regelmatig zijn aandacht concentreert op één handeling zal niet alleen beter omgaan met stress, maar ook beter slapen, makkelijker een roze bril opzetten om naar het leven te kijken, meer empathie opbrengen en zich beter concentreren. “Het is niet voor niets dat de olympisch kampioen schoonspringen Tom Daley aan breien doet”, tipt Laureys.

'Als je trui of sjaal af is, zou je zo’n toegang tot het niets moeten hebben bereikt dat je zonder probleem het hele breiwerk uiteentrekt en opnieuw begint', klinkt het. Beeld Veerle De Niel
'Als je trui of sjaal af is, zou je zo’n toegang tot het niets moeten hebben bereikt dat je zonder probleem het hele breiwerk uiteentrekt en opnieuw begint', klinkt het.Beeld Veerle De Niel

Ook het aanschouwen van het afgewerkte resultaat van zo’n breiwerkje is goed voor lichaam en geest. De gelukshormonen dopamine, serotonine, oxytocine en endorfine creëren pijnstilling, een gevoel van genot en blijdschap, verbondenheid met anderen en een evenwichtig humeur.

“We worden de hele dag door gepusht om terug te blikken en vooruit te denken. Soms gaat het er in ons brein zo bedrijvig aan toe dat we niet meer beseffen dat onze monkey mind ons voortdurend uit het hier en nu haalt. Ons brein gaat zich gedragen als een vervelende commentator bij ons leven: dat nutteloze gebrabbel leidt ons af en frustreert ons meer dan we denken. Net als yoga helpt breien om die innerlijke commentator op mute te zetten.”

Zenboeddhisme

Ook voor Katrien Heyman (30) is breien een vorm van meditatie. “Bij de scouts kreeg ik als totem Bruisende Spitsvogel. Ik ben de positieve, degene die altijd doorgaat. Al was dat de voorbije maanden niet altijd even makkelijk. Tijdens vruchtbaarheidsonderzoeken werd endometriose vastgesteld. De droom om een baby te krijgen moest de kast in. Ik ga in therapie en leer wat me overkomt eens niet te relativeren. Want zo’n nieuws hakt erin. Daarnaast brei ik om rust in mijn hoofd te krijgen. Mijn gedachten gaan als vanzelf liggen. In breien boek ik wél vooruitgang en dat geeft energie.”

Katrien Heyman. Beeld Veerle De Niel
Katrien Heyman.Beeld Veerle De Niel

De makers van De woldoeners wisselen de uitleg van experts af met originele haak- en breipatronen. Maar volgens psychiater Dirk De Wachter is het meer dan terecht dat het boek niet in de knutselhoek en wel tussen de psychologieboeken terug te vinden is.

“Handwerk is een prachtig voorbeeld van zenboeddhisme, op voorwaarde dat je niet gefocust bent op het resultaat”, schetst De Wachter. “De werkelijke kracht van breien voor mentaal welzijn schuilt in het bezig zijn in het moment zelf. Aangekomen bij het eindpunt van je trui of sjaal zou je zo’n toegang tot het niets moeten hebben bereikt dat je zonder probleem het hele breiwerk uiteentrekt en opnieuw begint. Zoals bij vissen: je wacht, mijmert en als je beet hebt, gooi je de vis meteen terug.”

De woldoeners, door Veerle De Niel en Griet Van Beveren, uitgeverij Witsand. Online en in de boekenwinkel te koop vanaf 22 november.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234