Donderdag 09/07/2020

Tuinieren

Ten oorlog tegen onkruid: tuinexperte Laurence Machiels legt uit hoe je dat best aanpakt

Onkruid, ook het mooie oxalis of gehoornde klaverzuring (rechts op de foto), moet je met grove middelen bestrijdenBeeld Steven Richardson

Argh, die onkruiden die steevast opduiken, geraak je er ooit van af? Die schattige maar hardnekkige miniklavertjes tussen de tegels, de paardenstaarten op de oprit of dat zevenblad tegen de schutting? Niet opgeven is de boodschap. En de juiste bondgenoten zoeken. Tuinexperte Laurence Machiels geeft advies.

Klavertjes en consoorten tussen de klinkers

Oxalis of gehoornde klaverzuring is bijna te mooi om het onkruid te noemen. Die hartvormige blaadjes, die vrolijke gele bloempjes... en het wordt nooit te groot om echt te storen. Alleen is het een vermenigvuldiger eerste klasse, en wordt één schattig plantje algauw een heel leger Oxalis corniculata, dat zich vol enthousiasme tussen de kieren van jouw klinkers nestelt. Of in je gazon, waar het zich ook graag en weelderig vermenigvuldigt. Uittrekken, zou je zeggen, maar daartegen heeft Oxalis een afweermechanisme. De stengels breken namelijk makkelijk af en de wortel blijft in de grond of tussen je klinkers zitten. Een paar weken later is de snoodaard alweer aan de groei.

Je hebt Oxalis met groene blaadjes, en met wijnrode; de bloempjes zijn altijd geel. Zodra die rijp zijn, vormen ze zaad, dat bij de minste aanraking alle kanten opschiet, vandaar de volksnaam ‘springklaver’. Dan is het natuurlijk niet moeilijk om je te vermenigvuldigen.

Hoe jammer het ook is, trek de bloempjes zo snel mogelijk uit. De blaadjes kun je eten, ze smaken zuur, het is dan ook een zuring- of zurkelsoortje. Heel vaak lift Oxalis je tuin in via de potplanten die je koopt. Klaverzuring is voor veel plantenkwekers een pest.

Hoe kleiner het onkruid, hoe sneller het uitgeput geraakt.Beeld Steven Richardson

Wegbranden

Ook straatgras, weegbree en biggenkruid nestelen zich graag tussen klinkers. Wat doe je eraan? Tussen de tegels en klinkers krijg je klaverzuring en ander hardnekkig onkruid maar op twee manieren weg: door het weg te branden met een onkruidbrander, of door het te besproeien met een krachtige biologische onkruidbestrijder op basis van pelargonzuur, zoals Herbatak van KB, Ultima van Ecostyle, Pelargon-Xtra van DCM of Herbistop Super van Compo. Die koop je vloeibaar, om op te lossen in water, of in een kant-en-klare vernevelaar. Spuit gericht op het onkruid, niet zomaar lukraak over de hele oprit of het pad. Doe het op een zonnige dag met weinig wind. De bovengrondse delen sterven af, maar de wortel blijft leven, met de biologische middelen van vandaag is er geen ander alternatief. Herhaal vier weken later opnieuw. Hoe kleiner het onkruid, hoe sneller het uitgeput geraakt. De onkruidbrander bereikt precies hetzelfde effect, en is vooral handig als je een grote oppervlakte hebt. Zet een emmer water in de buurt, droge planten kunnen vuur vatten bij droog weer!

Onkruid verbranden moet je om de vier weken doen.Beeld Steven Richardson

Woekeraars tussen je planten

Heermoes, haagwinde, zevenblad, kweekgras in je border of tussen je struiken? Helaas, wat je boven de grond ziet verschijnen, is maar het topje van de ijsberg. Deze woekeraars hebben onderaan tentakels van wortels die zich diep en meters ver uitstrekken. Je kunt het grootste deel met een spitvork uitgraven, maar er blijft altijd wel een stukje zitten dat zich weer tot nieuwe plant ontpopt. Je krijgt ze nooit helemaal weg, ook al graaf je je hele tuin om. Het is kunst om deze bijzonder lastige planten uit te putten. Maart, april en mei zijn cruciale maanden, als je dan elk blaadje of elke stengel die bovenkomt systematisch uittrekt, neem je al een enorme voorsprong. Het vergt volharding, maar het loont. Als deze onkruiden geen blad meer kunnen aanmaken, geraken ze uitgeput en verdwijnen ze vanzelf.

Je kunt onkruid besproeien met een middel op basis van pelargonzuur.Beeld Steven Richardson

Ook maaien werkt heel goed, maar in de border is dat geen optie. Daar kunnen sterke, mooiere planten het werk deels voor jou doen. Bodembedekkers als Geranium macrorrhizum, smeerwortel (Symphytum grandiflorum), Pachyphragma macrophylla of Trachystemon orientalis zijn bijzonder sterke planten die de bodem hermetisch afsluiten, zodat het onkruid er niet meer door kan. Ze maken al vroeg in de lente blad, en nemen zo een cruciale voorsprong op heermoes, haagwinde, zevenblad en kweekgras.

Wil je op die onkruidplek liever een nieuw tuindeel aanleggen? Maai dan alles ultrakort af en bedek de plek in februari met meerdere lagen karton, en daarboven tot 20 cm houtsnippers. Laat minstens één, liefst twee jaar bedekt, tot het onkruid helemaal uitgeput is. Let op dat het niet aan de randen opduikt! Het karton en de houtsnippers vergaan deels, je kunt er direct in planten. Komt er toch nog een onkruid boven, dan trek je het veel gemakkelijker los in deze mulle grond.

Onkruidtrekker

Distels zijn stekelig, maar zolang ze niet in zaad komen, kunnen ze zich niet vermenigvuldigen, ze blijven netjes op hun plek staan. Trek ze bij vochtig weer met handschoenen aan recht omhoog uit, zodat je zeker de penwortel mee hebt. Breekt die af, dan krijg je op die plek twee distels voor de prijs van een, en dat is wel het laatste wat je wil. Zijn het er niet veel, dan kun je de wortel met een onkruidsteker uitsteken.

Paardenbloemen zijn net als distels: zolang ze zich niet uitzaaien, blijven ze op hun plek en vermeerderen ze zich niet. Laat de paardenbloemen gerust in bloei komen, je doet er de bijen en hommels een plezier mee, maar trek ze daarna uit, met een onkruidtrekker. Paardenbloemen maaien, doet de penwortel splitsen, en zorgt voor nog meer paardenbloemen, precies zoals bij distels.

Trek paardenbloemen uit met een onkruidtrekker. Maai ze niet, want dan komen ze in tweevoud terug.Beeld rv

Brandnetels zijn van een andere orde, die slaan hun wortels meters ver uit, en vormen al gauw kleintjes om zich heen. Als ze zich daarbij ook nog eens uitzaaien, is het hek van de dam. Maai brandnetels systematisch af, daarvan geraken ze uitgeput.

Brandnetelloof kan heel nuttig zijn! In de lente zijn de jonge topjes waardevol in de keuken, en afgemaaide brandnetels zijn voedzaam voor de composthoop, als plantengier of als mulch tussen je planten. Of je trekt de planten met wortel en al uit, als het er niet te veel zijn.

Let op, zeker in zware, voedzame grond kunnen brandnetels stevig verankerd zitten in de bodem. Het gaat het gemakkelijkst wanneer de bodem nat is, na een fikse regenbui. 

Blijf hardnekkig onkruid de baas

• Begin tijdig. Een eerste controlerondje moet zeker al begin maart.
• Inspecteer regelmatig. Het is veel efficiënter om elk weekend een halfuurtje opkomend woekerend onkruid uit te trekken of te behandelen, dan één keer per maand een dagenlang gevecht te moeten aangaan tegen onkruid dat dan al veel te groot en te invasief is geworden.
• Laat het onkruid niet uitzaaien, en klaverzuring al helemaal niet. De meeste onkruiden leven maar één jaar of minder. Zolang je ze niet in zaad laat komen, houd je ze makkelijker onder controle.
• Onkruid trekt het makkelijkst uit na een regenbui. Biologisch behandelen en maaien doe je beter op een zonnige, droge dag. Hoe meer zon, hoe groter het effect. Brand geen onkruid in droogteperiodes of wanneer het waait. De vlam kan overslaan en brand veroorzaken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234