Zaterdag 03/12/2022

AchtergrondWerk

‘Schuif de schuld nooit op anderen af’: dit moet u doen als u een fout heeft gemaakt op het werk

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Veel werknemers houden hun fouten liever voor zich uit angst voor gezichtsverlies, terwijl ze weten dat opbiechten beter is. Maar hoe pak je dat aan? ‘Schuif de schuld nooit op anderen af.’

Yasmine Esser

Van per ongeluk een rekening dubbel betalen tot een mail met taalfouten naar het hele klantenbestand versturen. Iedere werknemer doet weleens iets verkeerd. “En daarvan krijgt onze eigenwaarde een deuk”, zegt Toon Taris, als hoogleraar aan de Universiteit Utrecht gespecialiseerd in de psychologie van arbeid. “We voelen ons incompetent en vrezen voor onze loopbaan. De meeste mensen houden daarom hun mond. Ze hopen dat niemand hun fout opmerkt, terwijl ze weten dat het goed is om het op te biechten.”

Waarom het ook alweer goed is om eerlijk te zijn over dingen die misgaan? Bedrijven willen niet dat iedereen dezelfde fouten maakt doordat niemand iets zegt. Daarnaast verbetert de sfeer in het team door open te zijn over misstappen, zegt Frank Deuring, auteur van het boek SuperFalen (2022). “Mensen denken dat ze worden uitgelachen, maar vaak vinden collega’s het juist dapper. En het werkt aanstekelijk, waardoor het makkelijker wordt om fouten te erkennen”, zegt hij. “Verder lucht het op. Vervelende emoties als schuld- en schaamtegevoelens verdwijnen door te praten over je mislukkingen.” Genoeg redenen dus om met de billen bloot te gaan. Hoe pak je dat aan?

Stel het niet uit

Negeer de verleiding om even af te wachten of je fout überhaupt wordt opgemerkt en biecht het zo snel mogelijk op, adviseert Taris. “Wacht niet tot iemand anders het aankaart, want als je een fout verzwijgt, maak je een tweede fout. Dan word je gezien als niet integer.”

Tijdens dat gesprek met de baas of een collega is het goed om je emoties te tonen, vult Deuring aan. Je mag best zeggen dat je je schaamt. En dat je baalt omdat het bedrijf door jouw misser geldkwijt raakt of reputatieschade oploopt. Leg uit hoe je het probleem gaat oplossen of wat je gaat doen om de gevolgen van je misstap zo klein mogelijk te houden. Deuring: “En schuif de schuld nooit af op anderen, jíj hebt iets verkeerd gedaan.”

Leg uit wat je geleerd hebt

Vertel niet alleen wat je voortaan anders gaat doen, maar laat dat ook zien aan je manager en collega’s – en misschien zelfs aan klanten. Doe dat het liefst na een paar weken nóg een keer, raadt Deuring aan. Je wil het waarschijnlijk liever achter je laten, maar door erop terug te komen, laat je zien dat je geen loze beloften hebt gedaan en er iets van hebt opgestoken.

Wees ook kritisch over je eigen functioneren. Kwam je stommiteit voort uit haast of een te hoge werkdruk? Daar is iets aan te doen. Mis je kennis of inzicht, overweeg dan een cursus te volgen. Taris: “En denk na over de vraag of je job eigenlijk wel bij je past.”

Leidinggevende: verlaag de drempel

De bedrijfscultuur bepaalt ook of werknemers fouten durven toe te geven. Heerst er een afrekencultuur, dan trekt niemand graag het boetekleed aan. Taris: “Voor jezelf en je loopbaan is het in zo’n geval niet slim om je kwetsbaar op te stellen. Maar voor de organisatie natuurlijk wel, omdat collega’s anders dezelfde fouten blijven maken. En als je je nooit uitspreekt of kwetsbaar opstelt, draag je bij aan een klimaat waarin dingen onbesproken blijven.”

Managers moeten erop toezien dat werknemers zich vrij genoeg voelen om hun fouten op te biechten. Hoe? Uit onderzoek van Amy Edmondson, hoogleraar leiderschap en management aan de Harvard Business School, blijkt dat werknemers zich veiliger voelen als leidinggevenden duidelijk maken welke fouten consequenties hebben en welke niet, en wat de gevolgen zijn voor werknemers. Edmondson raadt managers ook aan om vooral te focussen op wát er is misgegaan en niet op wíé dat heeft gedaan. De mogelijkheid om anoniem een misser te melden, zou daarbij kunnen helpen.

Deuring kent bedrijven waar eens per maand een ‘koffie verkeerd’-moment of fuck-upborrel gehouden wordt, waarbij iedereen om de beurt een flater deelt. “Zo’n vast moment in de maand verlaagt de drempel om fouten te erkennen, waardoor mensen dat ook op andere momenten gaan doen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234