Maandag 15/08/2022

De coachCharlotte Van Brabander

Over 15 jaar wil ze 600.000 euro hebben staan op haar beleggingsrekening: ‘Tijd is onze grootste vriend op de beurs’

‘Tijd is onze grootste vriend op de beurs. Hoe later je begint met beleggen, hoe minder impactvol je acties zullen zijn’ Beeld Joris Casaer
‘Tijd is onze grootste vriend op de beurs. Hoe later je begint met beleggen, hoe minder impactvol je acties zullen zijn’Beeld Joris Casaer

Tot voor kort veroverde ze pokertafels en de gaming­wereld, vandaag speelt Charlotte Van Brabander voornamelijk op de beurs. Met haar onlineplatform Slim Sparen en haar nieuwe boek FIRE helpt ze mensen snel op weg naar financiële vrijheid. ‘Zelfs met een beetje wisselgeld kun je aan de slag.’

Sophie Pycke

Terwijl aprilse grillen onze energiefactuur verder de hoogte instuwen, zet een torenhoge inflatie van 8,3 procent een rem op ons spaargeld. Wie 10.000 euro op zijn spaarrekening zet, verliest tegen het einde van het jaar maar liefst 830 euro. Om die money drain te omzeilen, wordt FIRE steeds populairder. De filosofie achter Financial Independence, Retire Early draait om financiële vrijheid. Het geld dat je spaart door minimalistischer te leven, laat je voor jou werken door te investeren of te beleggen. Als alles goed loopt, kan je voluit voor je echte passie gaan, makkelijker deeltijds werken of zelfs vervroegd met pensioen gaan.

Een van de FIRE-boegbeelden in Vlaanderen is ­Charlotte Van Brabander (32), die er het gelijknamige boek over schreef. Ze werkt voltijds als senior HR-consulent, maar in een vorig leven behoorde ze tot de internationale top van de gaming- en pokerwereld. Tijdens haar studies criminologie dreef ze haar tijd aan de pokertafel op en perfectioneerde ze de kunst van het nemen van berekende risico’s. Die ervaring nam ze later mee naar de beleggingswereld, die ze op eigen houtje van A tot Z uitploos. In haar portefeuille zitten ondertussen aandelen, trackers en crypto. Over vijftien jaar wil ze 600.000 euro op haar beleggingsrekening hebben staan.

Dat lijkt een buitensporig hoog bedrag. Hoe ga je dat bereiken?

“FIRE werkt volgens de regel van 4 procent, een reken­som die je maakt om te bepalen hoeveel geld je nodig hebt voor de rest van je leven. Om volledig te kunnen stoppen met werken, heb je volgens de 4 procent-regel 25 keer je jaar­uitgaven aan belegd vermogen nodig. Als je spaarratio (het deel van je netto-inkomen dat je opzij kan zetten, red.) 50 procent is, spaar je dus elk jaar één keer je jaaruitgaven bij elkaar. Het zou dan 25 jaar duren om 25 keer je jaaruitgaven bij elkaar te sparen. Als je, net zoals ik, een spaarratio hebt van 60 procent, zou je vijftien jaar nodig hebben om tot mijn getal van 600.000 euro te komen.”

null Beeld Joris Casaer
Beeld Joris Casaer

Hoe slaag je erin om in tijden van exuberante energie­prijzen toch nog 60 procent van je inkomen te sparen?

“Met mijn onlinecursus Slim Sparen heb ik een tweede inkomstenstroom. Daarnaast werk ik samen met een makelaar door via mijn socialemediakanalen laagdrempelig beursnieuws te brengen. Die bijbaantjes maken het verschil. Bovendien ben ik nog kindvrij.”

Die 600.000 euro wil je bereiken door te sparen, maar vooral door het beleggingsprincipe van samengestelde interest zijn werk te laten doen. Wat is dat juist?

“Via de samengestelde interest wordt je jaarlijkse rente niet alleen op je startkapitaal berekend, maar ook op je rente van het vorige jaar. Als je consistent belegt, en dat kan zelfs met 5 euro, groeit de interest op de interest dus steeds verder aan. Geld maakt geld. In het begin gaat dat het traag, maar je moet volhouden, want de kracht zit in de exponen­tiële groei. Je gaat niet van 1 naar 2 naar 3 naar 4, nee, je gaat van 1 naar 2 naar 4 naar 8.”

Kan je daar een concreet voorbeeld van geven?

“Dagelijks een pakje sigaretten roken, kost je 6 euro. Als je die gewoonte opgeeft, heb je na een maand 180 euro uitgespaard. Als je dat bedrag maandelijks belegt tegen een gemiddeld aandelenrendement van 8 procent, en dat dertig jaar lang, bekom je de niet onaardige som van 244.691,74 euro. Dat is bijna vier keer zoveel als het bedrag dat je gespaard zou hebben zonder te beleggen.”

Toch hebben veel mensen nog nooit van die samengestelde interest gehoord?

“Exponentiële groei is een principe dat we moeilijk kunnen vatten omdat we geprogrammeerd zijn om vooral lineair te denken en niet te ver in de toekomst te kijken. Als je een A4 van 1 millimeter dik 42 keer plooit, wat uiteraard onmogelijk is, zou dat papiertje de maan bereiken. Klinkt bijzonder vreemd, niet? Toch klopt het, want de dikte van dat stukje papier loopt exponentieel op.”

Best zo jong mogelijk beginnen met beleggen dus?

“Tijd is onze grootste vriend op de beurs. Hoe later je begint met beleggen, hoe minder impactvol je acties zullen zijn. Kijk naar Warren Buffett: op zijn elfde kocht hij met een paar honderd dollar zijn eerste aandelen.”

“Ik denk dat daarom zo veel oudere mensen weigerachtig staan tegenover het verhaal dat ik breng. Als je op je veertigste nog moet beginnen met beleggen, lijkt het alsof je de trein een beetje gemist hebt. Maar het is nooit te laat om te beginnen. Zeker niet als je kinderen hebt. Vergeet de babyspaarrekening en beleg voor je kind.”

Beleggen kan je tegenwoordig vanuit je zetel doen. Een goeie evolutie?

“Meer zelfs, ik raad het aan. Bij een commercieel fonds van de bank zit je niet alleen met in- en uitstapkosten, maar betaal je jaarlijks ook 2 procent beheerskosten op je opgebouwd kapitaal. Op lange termijn verlies je dus gigantisch veel geld aan de bank. Hoe minder tussenpersonen, hoe méér geld je bijhoudt.

“Een goed alternatief voor een klassiek beleggingsfonds zijn ETF’s: exchange-traded funds, ofwel beursgenoteerde fondsen. De Vanguard S&P 500 is de populairste ETF. Als je daar aandelen van koopt, volg je automatisch de index van de 500 grootste bedrijven van Amerika en maak je dus heel veel kans om winst te maken. Makkelijker dan online een paar schoenen kopen. Vroeger was de beurs enkel begaanbaar terrein voor mensen die een bankadviseur konden betalen, maar vandaag beleg je gewoon vanuit je zetel met apps als Degiro en Bux Zero. Met Peaks kan je zelfs je wisselgeld beleggen.”

Zie je FIRE als een aanklacht tegen de consumptie­maatschappij?

“Ik merk dat mijn generatie zich voortdurend wil bewijzen en de ene promotie na de andere wil scoren. We zijn opgevoed om almaar meer te willen, maar hoe meer je verdient, hoe groter de uitdaging om er goed mee om te gaan. Je gunt jezelf steeds meer luxe totdat zelfs je hoge inkomen je uitgavenpatroon niet meer dekt.

“Als ik vroeger een slechte dag had, móést ik gaan shoppen en mijn laatste euro uitgeven. Nu koop ik enkel nog stukken waar ik écht wild van ben en waarvan ik weet dat ze zullen stijgen in waarde. Een juweel dat ik niet kan doorverkopen, zal ik niet meer kopen. Om mijn loon te krijgen, heb ik mijn kostbaarste goed moeten inruilen: tijd. Dat geld wil ik dan ook niet aan de zoveelste trui geven.”

Je werkt zeven op zeven, tien uur per dag. Is zo hard werken dan toch niet noodzakelijk om die financiële onafhankelijkheid te bereiken?

“Totaal niet. Ik werk nu zo hard omdat ik de kansen krijg waar ik altijd van droomde. Ik wou altijd al iets doen om mensen te helpen en hen het leven makkelijker te maken. Nu dat momentum er is, ga ik niet in slaap vallen.” (lacht)

Vooral vrouwen volgen je Slim Sparen-cursussen en beginnen te beleggen. Zie je jezelf als een rolmodel?

“Ik probeer voor vrouwen het pad te effenen in door mannen gedomineerde werelden. Dat probeerde ik vroeger met poker, en nu met de beurs. Het is belangrijk dat vrouwen de stap naar de beurs zetten. Zij werken vaker deeltijds om voor de kinderen te zorgen, waardoor hun pensioen wat lager ligt, en ze leven langer. Het doet me zoveel plezier als vrouwen een langetermijnbuffer aanleggen en zich daardoor empowered voelen.

“Vrouwen beleggen trouwens beter dan mannen. Ze reageren minder impulsief en kijken meer dan mannen naar de lange termijn, waardoor ze minder snel zullen kopen en verkopen. Zo verliezen ze minder geld én behalen ze een groter rendement dan mannen.”

Beleggen houdt toch altijd een risico in. Hoe ga je om met die onzekerheid?

“Ik merk dat veel mensen het voorbereidend onderzoek boeiend vinden. Maar zodra die aandelen, crypto’s of ETF’s écht in hun portefeuille zitten, slaat de zenuwachtigheid toe. Het is belangrijk om op voorhand onderzoek te doen bij jezelf: wat kan ik emotioneel aan en in hoeverre kan ik mijn emoties uitschakelen? Psychologie is, net zoals bij poker, een enorm onderschat aspect van beleggen. Ik heb een checklist gemaakt waarbij je leert om terug te vallen op je ratio, net zoals een piloot een checklist overloopt wanneer het vliegtuig gaat crashen.”

Hoe beslis je waarin je je geld investeert? De grote goeroes volgen is altijd risicovol.

“Investeer in bedrijven waarin je gelooft én die je begrijpt: weet wanneer een bedrijf het goed doet, welke evolutie het doormaakt en hoe de concurrentie eruitziet. Als je die dingen niet ten volle begrijpt, ben je aan het gokken.

“Op elke bedrijfssite vind je trouwens jaarrapporten die je veel informatie geven. Het is een kwestie van die cijfers juist te interpreteren, en daar hebben veel mensen schrik van. Onterecht, want elk cijfer vertelt een boeiend verhaal.”

Je investeert in traditionele beleggingen, maar je bent ook thuis in de cryptowereld.

“Ik ben een grote voorstander van spreiding, dus ik kies er inderdaad voor om me te verdiepen in beide werelden. Bitcoin is het digitale goud. Andere cryptomunten of NFT’s zou ik niet zomaar aanraden. Het is belangrijk om cryptomunten te analyseren en niet zomaar op aanraden van bronnen als YouTube te kopen. Veel start-ups werken met grote marketingbudgetten en betalen influencers om positieve video’s over hun coins te maken. Onlangs kreeg ik 30.000 euro aangeboden om twee maanden lang het gezicht te worden van een bepaalde cryptomunt. Van zulke praktijken loop ik weg. Mijn integriteit is me veel meer waard.

“Je kan dus wel makkelijk in de val trappen als je crypto­munten niet zelf analyseert. Je leest best de whitepaper, een wetenschappelijk artikel waarin de werking en het doel van een bepaalde digitale valuta wordt uitgelegd. Complexe materie, maar cruciaal als je geen leergeld wil betalen.”

Veel mensen hebben het gevoel de cryptoboot gemist te hebben, maar het is wel een blijver?

“Investeren in bitcoin is zoals investeren in het internet: technologie die overal aanwezig is. Steeds meer bedrijven hebben bitcoin op hun balans staan. De burgemeester van Florida wil bedrijven zelfs toestaan hun belastingen in bitcoin te betalen. Maar net als bij aandelen geldt hetzelfde motto: negeer de pieken en dalen. Crypto moet een langetermijninvestering zijn.”

‘Vrouwen beleggen beter dan mannen, ze reageren minder impulsief en kijken meer naar de lange termijn’ Beeld Joris Casaer
‘Vrouwen beleggen beter dan mannen, ze reageren minder impulsief en kijken meer naar de lange termijn’Beeld Joris Casaer

Om beter met geld om te gaan, moeten we weten welk geldtype we zijn, schrijf je in je boek.

“Onze geldtypes liggend verankerd in ons onderbewustzijn. Ze representeren een patroon van gedachten, overtuigingen en angsten rond geld. De ruler is bijvoorbeeld een ambitieuze visionair die zijn succes gelijkstelt aan de hoogte van zijn inkomen. De nurturer is dan weer zo genereus dat hij zijn zelfwaarde laat afhangen van de mate waarin hij anderen kan ondersteunen. Door inzicht te krijgen in welk geldtype je bent, kan je je keuzes rationeler en objectiever afwegen.”

Welke geldtypes internaliseer jij?

“Ik ben een duidelijke maverick, mijn innerlijke rebel is gefascineerd door geld en houdt van spanning. Ik waag graag een gokje, op een beredeneerde manier. Maar ik leun ook aan bij de accumulator. Sparen is voor mij een manier om veiligheid in te bouwen. Mijn grootste valkuil is de angst dat ik nooit genoeg zal hebben en me schuldig voel als ik geld uitgeef.”

Veel romantische relaties lopen spaak op finan­ciële meningsverschillen. Je geldtype kennen kan misschien wel je relatie redden?

“Een nurturer die altijd financiële hulp wil bieden aan anderen zal moeilijk samenleven met een accumulator: waarom geef je ons geld zomaar weg? Die contrasten kunnen zwaar wegen op een relatie. Beide partners kijken op een heel verschillende manier naar geld, en die perceptie vertrekt vanuit diepgewortelde gevoelens. Als je je daarvan bewust bent, leer je jezelf en elkaar beter begrijpen.”

Je pleit voor meer financiële educatie in de samen­leving. Wat bedoel je daarmee?

“Op school leren we over de anatomie van koeienogen, maar wordt met geen woord gerept over sparen of de rol van de bank. Dat zorgt ervoor dat we in ons latere leven niet altijd slim omgaan met het geld op onze rekening. Voor mijn Slim Sparen-onderzoek heb ik gesprekken gehad met OCMW’s. Arme gezinnen kopen al sneller een flatscreen dan een bedrag opzij te zetten en te investeren. Doodjammer. Ideeën rond geld worden vaak op een onbewuste manier overgedragen van generatie op generatie. Je relatie met geld veranderen, kan dus niet alleen een blijvende impact hebben op jouw leven, maar ook op dat van je kinderen.”

Begrijp je dat er ook kritiek op je discours komt?

“Ik krijg vaak de opmerking dat het makkelijk is om mijn boodschap vanuit een ivoren toren te verkondigen, maar ik heb zelf gevoeld hoe het is om krap te zitten. Ik ben als kind nooit iets tekortgekomen, maar ik had het wel soms moeilijker dan mijn klasgenootjes. Mooie schoenen kreeg ik nooit zomaar. Ik moest wachten tot de solden en hopen dat ze er nog waren in mijn maat. Op den duur ging ik angstig om met geld. Als kind wou ik al rijk worden. Op mijn veertiende bakte ik pannenkoeken voor 5 euro per uur, en op mijn zestiende lag ik wakker van het idee dat ik waarschijnlijk nooit een auto zou kunnen kopen. Toen ik studeerde, kregen mijn ouders een studietoelage en moest ik de week doorkomen met 25 euro. Ik besef heel goed dat ik nooit in echte armoede heb geleefd, en dat mensen die elke euro moeten omdraaien geen boodschap hebben aan mijn verhaal. Maar ik heb mijn boek ook niet voor iederéén geschreven. Het klopt dat niet iedereen in de mogelijkheid verkeert om te beleggen. Je kan pas naar de beurs trekken als je geld in handen hebt dat je kan missen.”

Waarom vinden we het eigenlijk zo moeilijk om over geld te praten?

“Een erfenis uit de tijd van de Grieken en de Romeinen, toen een man die zijn financiële verplichtingen niet kon nakomen, gedwongen werd tot slavernij. Maar ook veel geld hebben, is een taboe. Daar willen we niet stoeferig over doen. Dat dogma stamt dan weer uit het katholicisme en het calvinisme, waar geld als iets vies bekeken wordt.”

Wat neem je als finfluencer mee uit je pokerverleden?

“Het is niet omdat je faalt dat je iets fout hebt gedaan. Zelfs als de uitkomst van je acties negatief is, moet je blijven reflecteren en je acties evalueren. Dat geldt niet alleen voor beleggen, maar ook voor ondernemen. Als je iets doet en het flopt, kijk dan naar wat je beter had kunnen doen. Op de lange termijn zullen de resultaten volgen. Je geluk afdwingen, heet dat.” (lacht)

3 tips voor wie een stapje op de beurs wil wagen

Alle beetjes helpen. “Ook als je slechts 1 euro per dag kan sparen of 5 euro per maand, maak je vooruitgang. Sparen is een mindset, en leren sparen met kleine bedragen is het moeilijkste. Zodra je vooruitgang ziet, wil je meer.”

Wat is je type? “Stel je beleggersprofiel op. Als je geen zin hebt om elk kwartaal de bedrijfsresultaten op te volgen, zullen groeiaandelen waarschijnlijk minder je ding zijn omdat die in het begin vaak nog niet rendabel zijn en de vooruitzichten minder voorspelbaar. Bepaal ook op welke termijn je wil beleggen.”

Durver of niet? “Bepaal in welke mate je risico’s kan en wil nemen. Wil jij een hoog rendement, dan hoort daar vaak een hoog risico bij. De vraag die je moet stellen: kan en wil ik geld verliezen? Stel jezelf voor dat je op een slechte beursdag 50 procent van jouw belegd kapitaal ziet verdwijnen. Bereken het effectieve bedrag dat tegenover die 50 procent staat. Kan je ermee leven dat te verliezen?”

FIRE is uitgegeven bij Borgerhoff & Lamberigts, 220 p’s, 22,99 euro. Meer op slimsparen.eu en op Instagram: @slimsparen

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234