Woensdag 08/02/2023

InterviewSteven Laureys

Neuroloog Steven Laureys over uw slaap: ‘De beste slaappil is seks. En daarvan zijn de neveneffecten beperkt’

Neuroloog Steven Laureys werd bij het grote publiek bekend door de tv-serie 'Topdokters', maar hij voerde ook veel onderzoek uit naar onze nachtrust. Beeld Normand Blouin / Polaris / Photo News
Neuroloog Steven Laureys werd bij het grote publiek bekend door de tv-serie 'Topdokters', maar hij voerde ook veel onderzoek uit naar onze nachtrust.Beeld Normand Blouin / Polaris / Photo News

Slaap is niet voor watjes. Dat is de kernboodschap van het nieuwe boek van Steven Laureys (53), een Vlaamse neuroloog met wereldfaam. Hij onderzocht in zijn leven heel wat hersenen terwijl hun eigenaars dutten. En ondervond aan den lijve wat er gebeurt als je te weinig slaapt. ‘Ik hoor nog altijd het geknars van mijn auto die tegen de vangrail schuurt.’

BHL

8 uur en 11 minuten. Professor Laureys leest van zijn smartphone af hoelang hij de voorbije nacht geslapen heeft. Rond zijn linkerpols hangt een Apple Watch, rond zijn rechterringvinger een Oura Ring. “Rond mijn rechterpols had ik nog een Fitbit, maar die heb ik van mijn vrouw moeten afdoen - ze vond het te nerdy dat ik met drie meettoestellen tegelijk rondliep. Maar ik vind het tof dat ik zicht heb op mijn slaap. Zo weet ik dat ik de voorbije maand gemiddeld 8 uur en 14 minuten in bed doorbracht. Fantastisch, toch?” Steven Laureys glundert. Hij wil alles en iedereen duidelijk maken dat slaap niet voor watjes is.

Wie is Steven Laureys?

• 53 jaar

• Neuroloog aan UZ Luik

• Bekend van de tv-serie Topdokters

• Woont en werkt nu in het Canadese Quebec

• Schreef in 2019 Het no-nonsense meditatieboek

• Schreef zopas Het no-nonsense slaapboek

De neuroloog van het Universitair Ziekenhuis in Luik is sinds jaar en dag een wereldautoriteit als het gaat over comapatiënten en bewustzijn. Vlaanderen leerde hem in 2015 kennen in de tv-reeks Topdokters en de jongste jaren als voorvechter van meditatie. “Wat veel mensen niet weten is dat ik ook onderzoek naar slaap doe. In 1997 ben ik naar Luik getrokken om PET-scans - waarbij radioactief water wordt ingespoten - uit te voeren bij slapende mensen. Zo ontdekten we onder meer hoe belangrijk slaap is voor ons geheugen en hoe ons brein ’s nachts nieuwe vaardigheden aanleert zoals fietsen en snowboarden. Het ironische van de hele zaak was dat ik door mijn nachtelijk werk zelf met een groot slaaptekort kampte. Ik kreeg waanvoorstellingen: in de gangen van het ziekenhuis zag ik mensen die er niet waren. Vandaag hoor ik nog altijd het geknars van het portier van mijn zilverkleurige Toyota Corolla die tegen de vangrail schuurt. Ik was op weg naar een nieuwe nachtdienst ingedommeld achter het stuur.”

In zijn nieuwe boek doet Laureys niet alleen uit de doeken hoe slaap precies werkt, maar ook wat het betekent en welke invloed het op ons leven heeft. Een genuanceerd verhaal, met veel wikken en wegen, want er zijn nog zoveel zaken over slaap die we niet begrijpen - waarom we dromen bijvoorbeeld. Maar over één ding is Laureys resoluut: “We laten de schooldag beter beginnen om halftien of zelfs tien uur.”

Laureys heeft zelf vijf kinderen, dus hij weet dat pubers lang in bed kunnen liggen. “Maar als je zegt ‘kom luiaard, eruit’, ga je eigenlijk tegen de natuur van je kind in. Want het is nu eenmaal zo dat kinderen tijdens hun puberteit een ander bioritme hebben. Dus ik denk dat we ons daar in onze moderne maatschappij beter aan moeten aanpassen. Proefprojecten hebben de voordelen ervan al aangetoond, ook voor leerkrachten, die plots wel een wakkere klas voor zich hebben. Ik hoop dat politici, onderwijskoepels, vakbonden en alle mogelijke partners - want het is geen kleine aanpassing - daarover willen nadenken.”

“Niet alleen jongeren maar ook volwassenen staan onvoldoende stil bij de impact die het moment van de dag op onze cognitieve capaciteiten heeft. Het is simpelweg niet ideaal om kort na de middag, wanneer iedereen net gegeten heeft en een dipje kent, een belangrijke meeting te houden. Grote beslissingen nemen na ellenlange vergaderingen, waarbij je eigenlijk niet meer correct kan nadenken, is ook een dom idee. Politici geven op dat vlak het slechte voorbeeld met hun nachtelijke marathononderhandelingen. Dat is absurd. Er is al zoveel onderzoek gebeurd naar de intellectuele prestaties van mensen met een slaaptekort: zonder uitzondering tonen ze allemaal dat de prestaties duidelijk verminderen.”

Momenteel woont en werkt professor Laureys met zijn Canadese vrouw en vijf kinderen in Quebec. Beeld Normand Blouin / Polaris / Photo News
Momenteel woont en werkt professor Laureys met zijn Canadese vrouw en vijf kinderen in Quebec.Beeld Normand Blouin / Polaris / Photo News

Momenteel woont Laureys samen met zijn familie in het Canadese Quebec. Aan het CERVO Brain Research Centre zet hij een internationaal labo op poten, dat onder meer onderzoek naar hersenschuddingen doet. Maar via teleconsultaties ziet hij ook nog steeds zijn patiënten van het CHU Luik. “Er komen ook toppolitici langs, net als bedrijfsleiders en atleten. Met die laatste groep is het makkelijk werken: zij weten hoe belangrijk slaap is. CEO’s en politici zijn moeilijker te overtuigen. Niet verwonderlijk, want net wanneer je onvoldoende slaapt, verlies je het inzicht om te zien dat het minder goed met je gaat. Ze kampen met stress, burn-out, angst, depressie en slaapstoornis. Vaak is hun idee: ik kan daar wel tegen, wat minder slapen. Maar dat is een waangedachte. Er bestaan mensen die aan enkele uren slaap voldoende hebben, maar ze zijn héél uitzonderlijk.

“Je moet blijkbaar met je gezicht tegen de muur botsen vooraleer je nadenkt over je levensgewoonten. Versta mij niet verkeerd: ik weet ook dat we geen monniken zijn en roep niemand op om er thuis een militair kamp van te maken, zonder een glas of nachtelijk feest. Ik ben een levensgenieter, dus ik wil ook andere mensen dat laten zijn. Ik raad mensen gewoon aan om te beseffen dat slaap belangrijk is dat je dus iets meer aandacht voor je slaapgewoonten mag hebben. Nogmaals: dat kan ook op een prettige manier. De beste slaappil is seks. En daarvan zijn de neveneffecten beperkt.” (lacht)

Zo word je baas van je eigen dromen

“Ze zijn bij het grote publiek niet bekend, maar ze zijn fantastisch: lucide dromen. Daarin besef je dat je droomt en beslis je zelf wat je doet in die droom. Je kan kiezen of je naar links gaat, naar rechts, of je de deur opent, of gaat vliegen. Wat er nadien verder gebeurt, heb je dan weer niet onder controle.” Steven Laureys had ze het vaakst toen zijn kinderen nog piepjong waren en hem onderbroken nachten bezorgden. “Ik werd vaak gewekt in mijn remslaap, de fase waarin je droomt. Op die manier herinnerde ik me beter mijn dromen en dat helpt om dromen bewust te beleven.”

Geen nood als u het in Keulen hoort donderen: sommige mensen vinden het de normaalste zaak ter wereld, andere kennen het niet. “Vrouwen en jongeren hebben het vaker, maar iedereen kan het trainen. Noteer je dromen wanneer je wakker wordt, zodat je er bewuster mee omgaat. Er bestaan ook hulpmiddeltjes zoals een geluidssignaal of flikkerlicht dat aanschiet wanneer je aan het dromen bent. Die signalen kan je opmerken terwijl je aan het dromen bent. Het kan fantastische ervaringen opleveren. Je tript alsof je paddo’s gegeten hebt, maar dan zonder de neveneffecten.”

Het no-nonsense slaapboek, Steven Laureys, Borgerhoff & Lamberigts, 255 p., 22,99 euro.

null Beeld Borgerhoff & Lamberigts
Beeld Borgerhoff & Lamberigts

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234