Zondag 20/09/2020

Voeding

Minder vlees, minder zuivel, minder dierenleed: waarom we vaker plantaardig zouden moeten eten

Beeld =

Waarom is vaker een veganistische maaltijd op tafel zetten eigenlijk een goed idee? Wel, om drie redenen.

Voor een beter milieu

Dierlijke voedselproducten belasten het milieu aanzienlijk meer dan plantaardige producten. Gemiddeld genomen kost het produceren van 1 kilo vlees zo’n vijf kilo aan plantaardig voedsel, schrijft de Nederlandse voorlichtingsorganisatie Milieucentraal. Daarnaast stoten landbouwdieren met hun ‘methaanscheten’ ontzettend veel broeikasgas uit. Met name koeien kunnen er wat van, waardoor rundvlees aanzienlijk belastender is voor het milieu dan varkens- of kippenvlees.

Niet alleen vlees, ook kaas scoort opvallend hoog wat betreft milieu-impact. Voor het maken van 1 kilo kaas is namelijk 10 liter melk nodig. Met andere woorden: je hebt relatief veel vervuilende koe nodig voor relatief weinig eten.

Dit betekent niet dat een volledig plantaardige voedingsketen de duurzaamste optie is. “Dieren kunnen een nuttige rol vervullen in de voedselproductie door ze te voeden met biomassa die mensen niet kunnen eten zoals snoeiafval en gras”, zegt Imke de Boer, hoogleraar dierlijke productiesystemen aan de Wageningen Universiteit. Op die manier kun je aardappelschillen en etensresten omzetten in varkensvlees.

Voor minder dierenleed

Vanuit het oogpunt van dierenwelzijn is het eten van minder dierlijke producten ontegenzeggelijk een goede zaak. Dat betekent dus minder vlees, minder vis en minder zuivel. 

Wacht even. Minder zuivel? Zuivel bevat helemaal geen dier dus dat heeft met de slachtindustrie toch niets te maken?

Helaas wel. Koeien geven niet zomaar melk. Daarvoor moeten ze kalveren krijgen. Om de productie zo hoog mogelijk te houden, krijgen koeien gemiddeld 1 kalf per jaar. Een gedeelte van die kalfjes gaat later zelf aan de slag als melkkoe, maar een groot gedeelte – in ieder geval de stiertjes – is bestemd voor de slacht. Ook melkkoeien worden doorgaans niet oud: wanneer gezondheidsproblemen optreden of de melkproductie daalt wacht na gemiddeld zo’n vijf jaar het slachthuis. 

Al met al ontstaat bij elke liter melk gemiddeld zo’n 20 gram karkasgewicht aan vlees, weet Theun Vellinga, onderzoeker aan de Wageningen Universiteit. “Dus ja, ook vegetariërs dragen indirect bij aan de vleesindustrie.”

In de eierindustrie gaat het er al niet veel vrediger aan toe. Ongeveer de helft van alle kuikens die als legkip gefokt worden, komt als haantje uit het ei gekropen. Die hebben geen economisch nut. Ook niet voor de slacht want daarvoor ontwikkelen de kuikens te weinig vlees. Gevolg: de haantjes worden al op hun eerste dag vergast.

Voor een betere gezondheid

Hoewel vlees veel eiwitten, mineralen en vitaminen bevat, kan het consumeren van te veel vleesproducten – en met name van te veel rood en bewerkt vlees – het risico verhogen op beroerte, diabetes type 2 en darmkanker, vertelt Lolkje de Vries van het Nederlandse Voedingscentrum. Ook kaas levert belangrijke bouwstoffen, maar bevat vaak veel zout en verzadigd vet.

Daarom propageert het Voedingscentrum een meer plantaardig voedingspatroon. De Vries: “Daarbij is het wel van belang dat je die dierlijke producten vervangt voor volwaardige plantaardige alternatieven zoals noten, peulvruchten of sojaproducten.”

Is overstappen op een volledig plantaardig dieet gezonder dan dierlijke producten blijven eten? Niet per se. Vlees en zuivelproducten passen in principe in een gezond voedingspatroon, legt De Vries uit. Wanneer je deze producten uit je dieet schrapt moet je ervoor zorgen dat je de voedingsstoffen die je misloopt op een andere manier alsnog binnenkrijgt. Let goed op dat je voldoende eiwitten, ijzer, calcium en vitamines als B1 en B12 binnenkrijgt. Laatstgenoemde zit alleen in dierlijke producten, daarom raadt het Voedingscentrum aan om als veganist vitamine B12-supplementen te slikken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234