Zondag 13/06/2021

Architectuur

Landschap in zicht: binnenkijken in een huis aan de Leie

null Beeld Arnout Fonck
Beeld Arnout Fonck

Het jonge architectenduo Perneel Osten mocht een oude fermette met zicht op de Leie verbouwen. Het werd een spectaculair ontwerp met veel hoogteverschillen en overal hoekjes. Maar vooral het dak zuigt alle aandacht naar zich toe.

‘We willen vanuit elke plek in ons huis het water kunnen zien.’ Zo luidde een van de wensen aan het adres van Perneel Osten Architecten, het jonge bureau dat deze prachtige villa aan de Leie tekende. Die missie lijkt geslaagd. Op het toilet lukt het misschien net niet, maar op bijna elke andere plek in huis zie je de kabbelende rivier. “In dit project is het landschap even belangrijk als de architectuur. De unieke context verdient alle aandacht”, licht Lore Perneel, de ene helft van het architectenbureau, toe. “Het is een groot huis op een grote lap grond, maar nooit voelt het protserig of schreeuwerig. De architectuur vult het landschap aan en vice versa.”

Aan de buitenkant gaat het huis, ondanks zijn omvang, tamelijk goed op in de omgeving. Ook binnen is er een gedempt palet van kleuren en materialen. Maar er is – los van het uitzicht – één showstopper die alle aandacht naar zich toe trekt: het dak. Dat begint laag en klimt meanderend naar boven. Doordat de balkenstructuur volledig bloot gelaten is, leidt het ritme van de balken je blik mee omhoog. “Het hoogste punt van het dak is in de slaapkamer en daar knikt het ook weer naar beneden zodat er extra beschutting ontstaat”, zegt Perneel. Dakoversteken doen in de zomer dienst als zonnewering.

Bio perneel osten

Lore Perneel (°1985) en Carmen Osten (°1984) studeerden in 2008 af aan de Faculteit Architectuur aan de KU Leuven, waar ze sinds 2013 ook allebei lesgeven. Na hun studies ging Lore bij evr-Architecten werken en Carmen bij Marie-José Van Hee. In 2011 startten ze samen Perneel Osten Architecten.

Het dak is niet alleen de eyecatcher van het interieur. “Het was ook het huzarenstuk van de werf”, vertelt Perneel. “De houten structuur wilden we zo elegant en zuiver mogelijk houden. Technisch was dat een serieuze uitdaging, maar uiteindelijk zijn we hierin geslaagd, mede dankzij de twee grote schouwen. Haal er eentje weg en het dak stort in.” Omdat het dak zoveel aandacht vraagt, bleef het materiaalpalet zo rustig mogelijk. Ze beslisten zelfs om voor het parket in de living hetzelfde hout te gebruiken als voor de ramen. Perneel: “Accoya is niet de meest evidente keuze voor parket, maar we wilden niet nog een extra materiaal. Dat zou te druk geweest zijn.”

De dakstructuur gaat met alle aandacht lopen. Hier zie je de overloop met achteraan een bureauruimte. Beeld Johnny Umans
De dakstructuur gaat met alle aandacht lopen. Hier zie je de overloop met achteraan een bureauruimte.Beeld Johnny Umans

Het grondplan van dit huis zit zeer ingenieus in elkaar. Op het eerste gezicht lijkt het een open plan, want deuren zie je amper. En alle ruimtes hebben een connectie met elkaar en lopen vloeiend in elkaar over. Maar door de vele hoogteverschillen, halfhoge kastwanden en hoekjes zijn er toch duidelijke zones afgebakend. Met andere woorden: je kunt elkaar horen, maar niet altijd zien. Het sluit nauw aan bij de wens van de bewoners: “We wilden een hedendaags gebouw, maar zeker geen witte kubus. Er moesten wat hoeken en kanten aan zitten.” Het huis zit ook vol verborgen deuren en trappen waardoor parallelle circulaties ontstaan. Zo gaat er achter de kastenwand naast de voordeur een trap naar de living schuil. Zo kunnen gasten meteen daarheen zonder door de privédelen van het huis te moeten. Wie hier te gast is, krijgt een ander huis te zien dan wie hier woont. Of dat behoort toch tot de mogelijkheden.

Appartement in huis

Dit ontwerp van Perneel Osten lijkt een schoolvoorbeeld van een doorzonvilla. Op elk moment van de dag kun je een plekje in de zon vinden. Om dezelfde reden zijn er rondom het huis verschillende terrassen gemaakt. “Sommige mensen vragen ons: waarom zo’n groot huis? Maar wij gebruiken dagelijks alle ruimtes”, vertellen de bewoners, een koppel zeventigers. Zij wilden graag ook een heel polyvalent huis. “Dan kan de volgende generatie ermee doen wat ze wil.” Het is mogelijk om op de benedenverdieping een appartement te maken voor als het koppel de trap niet meer op kan. Maar het is ook mogelijk om er twee huizen van te maken. Plek is er genoeg en er zijn nu al onder meer twee badkamers, twee keukens en twee zithoeken.

De woonkamer werd verhoogd, zodat je vanuit de zetel uitzicht hebt op de rivier.  
 Beeld Johnny Umans
De woonkamer werd verhoogd, zodat je vanuit de zetel uitzicht hebt op de rivier.Beeld Johnny Umans

Het huis lijkt een volledige nieuwbouw, maar eigenlijk is het een verbouwde en uitgebreide fermette. Een van de belangrijkste verzoeken van de eigenaars was: verhoog de plafonds. “Hiervoor woonden we in een herenhuis en het open gevoel van de hoge plafonds wilden we hier behouden”, aldus de bewoners die in 2010 bij Carmen Osten aanklopten. In 2016 werd het huis opgeleverd – al is het nog altijd niet volledig af. Aan de entree moet het dak nog verder doorgetrokken worden, zodat het een carport vormt. Een badkamer en één keuken zijn nog onaf, net als een buitenkeuken, een groot gordijn in de slaapkamer en een ingemaakte kast in de tuinkamer. Maar dat deert de bewoners naar eigen zeggen niet. Integendeel: zulke lopende projecten houden hen jong, zeggen ze.

Vanuit elke plek in huis wilden de eigenaars het water zien, ook vanuit de slaapkamer. Beeld Johnny Umans
Vanuit elke plek in huis wilden de eigenaars het water zien, ook vanuit de slaapkamer.Beeld Johnny Umans

Dit huis gaf de aftrap voor het bureau Perneel Osten Architecten. “Carmen kreeg de aanvraag en vroeg of ik haar wilde helpen. We werken toen nog allebei voor een bureau: zij voor Marie-José Van Hee, ik voor evr-Architecten, een bureau gespecialiseerd in duurzame architectuur”, zegt Perneel. Al was die samenwerking geen echt debuut. “Carmen en ik werken al samen sinds ons 18de, toen we elkaar leerden kennen tijdens onze studies architectuur aan de KU Leuven. We deden elke opdracht samen en Carmens pantoffels stonden op mijn kot, waar ik ook een dubbel bureau had staan voor ons. We vulden elkaar perfect aan. En dat is nog steeds het geval.”

Deze verstopte trap leidt naar de zithoek.  Beeld Johnny Umans
Deze verstopte trap leidt naar de zithoek.Beeld Johnny Umans
De voordeur, met op de achtergrond een van de kenmerkende schoorstenen. Beeld Arnout Fonck
De voordeur, met op de achtergrond een van de kenmerkende schoorstenen.Beeld Arnout Fonck
De woonst gezien vanaf de overkant van de Leie.
 Beeld Arnout Fonck
De woonst gezien vanaf de overkant van de Leie.Beeld Arnout Fonck
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234