Donderdag 02/02/2023

Raad der WijzenLezersvraag

‘Ik zie mijn hond doodgraag, maar hij wordt oud’: hoeveel moet je uitgeven om je huisdier in leven te houden?

null Beeld Flore Deman
Beeld Flore Deman

Dirk De Wachter, Jean Paul Van Bendegem, Katrien Schaubroeck en Johan Braeckman buigen zich beurtelings over een ethische kwestie.

Eva Keustermans

De vraag

“Ik ben een alleenstaande vrouw van bijna 70, zonder kinderen. Ik heb voorlopig genoeg geld om redelijk comfortabel te leven, hoewel ik zoals de meeste anderen op dit moment voorzichtig ben. Eenzaam ben ik niet. Ik ben jaren geleden gescheiden van mijn man, maar heb een rijk gevuld sociaal leven en een paar fijne hobby’s. Ook heb ik een trouwe hond die intussen 15 jaar oud is, en die tot een paar weken geleden altijd kerngezond is gebleven. Ik zie dat beestje enorm graag, maar hij begint te sukkelen met zijn gezondheid. Ik voorspel dat ik de komende maanden dus voor een paar moeilijke keuzes zal staan.

“Ik groeide op op een boerderij, breed hadden we het nooit. Hoewel mijn ouders altijd liefdevol met hun dieren omgingen, beschouwden ze hen niet als familie. Ik bedoel daarmee dat ze nooit tot het uiterste voor hen gingen. Het was natuurlijk een heel andere tijd en mijn hond betekent veel meer voor mij, hij mag zelfs in mijn slaapkamer slapen, maar dat pragmatische, nuchtere zit nog altijd wel in mij, hoewel ik een echte stadsmadam ben geworden. Daarom denk ik nu al over deze kwestie na, op een moment dat ik nog niet overmand ben door emoties.

“Ik maak me niet alleen zorgen over de hoge kostprijs van eventuele behandelingen, maar ik wil ook in staat zijn om in te schatten wanneer mijn hond genoeg heeft geleden. Hoewel ik het misschien financieel wel aankan, voel ik me er niet comfortabel bij om duizenden euro’s in een behandeling te pompen. Zeker niet op een moment dat zoveel mensen struggelen om de eindjes aan elkaar te knopen. Ik wil daarom weten hoeveel of hoe weinig ik mijn trouwe viervoeter, ethisch gezien, verschuldigd ben. Met andere woorden: hoeveel centen mag ik spenderen aan de zorg voor mijn hond in zijn laatste levensmaanden of -jaren?”

Het antwoord van filosoof Jean Paul Van Bendegem

“Interessante vraag. Mijn vrouw en ik hebben drie katten en wij besteden daar ook redelijk wat geld aan. Toen een van onze katten kanker kreeg, hebben we haar laten opereren, wat veel kostte. En het bleek tevergeefs te zijn, want we moesten ze daarna jammer genoeg toch laten inslapen, omdat er uitzaaiingen bleken te zijn. Zeker het feit dat deze dame op een boerderij opgroeide, maakt het boeiend. Want in dat gegeven zit een heel vraagstuk vervat: wat is onze verhouding tot niet-menselijke wezens? In haar jeugd waren de dieren in eerste instantie functioneel. Er werd zorg voor ze gedragen, maar ze dienden uiteindelijk wel een bepaalde functie: voedsel opleveren. Aan een dier gehecht zijn en tegelijk weten dat het geslacht zal worden, daar zit een zekere mate van complexiteit in.

“De redenering die tegenwoordig gangbaar wordt, luidt: zodra levende wezens een vorm van bewustzijn blijken te hebben en pijn ervaren, heb je te maken met bewuste wezens en dienen ze ook als dusdanig behandeld te worden. We laten de dienende rol van niet-menselijke wezens stilaan varen. Dat besef brengt met zich mee dat we meer aandacht krijgen voor de waarde van een huisdier als compagnon, als troostende levensgezel. Het is denk ik zinvol om je hond, kat of welk dier dan ook te zien als een deel van je familie.

“Ik volg in die zin het betoog van filosoof Peter Singer: mijn leven zou van mindere kwaliteit zijn als mijn drie katten er niet zouden zijn, dus ik moet ze als volwaardig erkennen. Als iemand een dier alleen maar ziet als iets puur functio­neels, dan behandelt hij of zij het haast als een slaaf. Als het dier opgebruikt is, kan het weggegooid worden.

“Maar dus, als deze vrouw haar hond beschouwt als een volwaardig wezen, dan moet ze er ook zo mee omgaan. Dat wil zeggen: ervoor zorgen als hij ziek wordt of een ongeval heeft, en daarvoor ook centen opzijzetten.

“De vraag is dus: hoe ver mag je daarin gaan? Kun je de waarde van het leven in geld uitdrukken? Is 1.000 euro voor een hond overdreven, of 2.000 euro? Waarom bestaat er geen systeem van gezondheidszorg voor dieren, zoals voor de mens, op basis van solidariteit? Na even zoeken heb ik wel een verzekering gevonden waarbij je een maandelijkse of jaarlijkse premie betaalt, die tussenkomt als je dier bijvoorbeeld te kampen heeft met kanker of botproblemen. Misschien is dat een goede oplossing, om geen duizenden euro’s te moeten spenderen aan je ouder wordende huisdier? Dan hoef je je er ook niet schuldig over te voelen.

“Ik zou deze vrouw ook willen zeggen dat ze de economie mee draaiende houdt door een dierenarts in te schakelen: nog een niet onbelangrijk argument. Ze zegt dat ze comfortabel kan leven, dus ik ga ervan uit dat ze eigenlijk geen keuze hoeft te maken, dat ze niemand benadeelt als ze voor haar hond laat zorgen.

“Mocht iemand haar zeggen: ‘Komaan, het is toch maar een hond?’, dan kan ze antwoorden: ‘Ja, maar deze hond plaats ik wel boven een aantal mensen die ik ken.’ Ik hou persoonlijk niet zo van het onderscheid tussen menselijk en niet-menselijk leven. Als je de mens als een dier beschouwt, wat we uiteindelijk ook zijn, is het toch evident dat wij, als dieren, ook voor andere dieren zorgen? Oké, er is veel gruwel in de natuur, maar er bestaan ook veel vormen van samenwerking. Die vrouw en haar hond zijn uiteindelijk medebewoners op dezelfde planeet.”

Worstelt u zelf met een vraag die u onze Raad der Wijzen wilt voorleggen, mail dan naar raadderwijzen@demorgen.be

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234