Donderdag 07/07/2022

Beter LevenEnergie

Hoe verwarm je goedkoop en duurzaam je huis? De hoofdbreker van 2022

null Beeld Tine Schoemaker
Beeld Tine Schoemaker

Wie bouwt of renoveert staat deze dagen voor een hoofdbreker: hoe kan je goedkoop (de energiecrisis, weet u wel) en duurzaam (de klimaatopwarming, herinner u) je woning verwarmen? De Morgen lijst drie mogelijkheden op, met behulp van energiespecialist Alex Polfliet van het consultancybureau Zero Emission Solutions.

Jeroen Van Horenbeek

Warmtenet

Je woning aansluiten op een collectief warmtenet. Dat is voor Alex Polfliet “veruit” de beste oplossing om je huis goedkoop en duurzaam te verwarmen anno 2022.

Een warmtenet bestaat uit ondergrondse buizen die vooral ‘overschotten’ aan warmte van elektriciteitscentrales, verbrandingsovens of fabrieken transporteren naar andere locaties in de omgeving. Scholen, zwembaden en dus ook woningen kunnen zich aansluiten op dat net en krijgen zo warmte aangeleverd die anders verloren zou gaan. In de Zweedse hoofdstad Stockholm zijn vandaag bijna alle woningen aangesloten op een warmtenet.

“Aansluiten op een warmtenet is goedkoop omdat zo’n aansluiting altijd aangeboden wordt aan een prijs die lager ligt dan die van verwarmen op gas of stookolie. Anders zou gewoonweg niemand de overstap maken”, vertelt Polfliet. “Bedrijven die investeren in warmtenetten - tot 1 miljoen euro per kilometer - willen vooral klanten aan zich binden voor de lange termijn. Ze moeten hun geld niet meteen terugwinnen. Sowieso weten ze: op deze manier krijgen ze nog iets voor hun overschotten warmte. Anders verdwijnt al die warmte door de schoorsteen.”

Het grote probleem: 99 procent van de Belgen heeft vandaag de kans niet om zich aan te sluiten op een warmtenet. De groene technologie komt traag van de grond in ons land. Polfliet: “Alleen in grotere steden zoals Oostende, Brugge, Gent en Antwerpen is er vooruitgang”.

Pelletkachel

’s Winters gezellig samen rond de kachel. Het klinkt nogal retro, maar volgens Polfliet is het wel degelijk een manier om je woning goedkoop en duurzaam te verwarmen. Al horen daar wel stevige ‘maars’ bij.

In de eerste plaats hebben we het dan niet over de traditionele (open) haard, dat gat in de muur. Iedereen is het er intussen over eens dat het rendement hiervan dramatisch laag is: amper 10 procent van de warmte die vrijkomt, dient echt. De rest vliegt meteen de schoorsteen uit. Samen met een dikke wolk schadelijk fijnstof.

Zonnepanelen verdienen zich vandaag - ook zonder riante overheidssteun - op gemiddeld 2 à 3 jaar terug. Mochten de elektriciteitsprijzen plots weer dalen, blijft dat nog altijd een aanlokkelijke 4 à 5 jaar. Gewoon doen dus. Beeld Wouter Maeckelberghe
Zonnepanelen verdienen zich vandaag - ook zonder riante overheidssteun - op gemiddeld 2 à 3 jaar terug. Mochten de elektriciteitsprijzen plots weer dalen, blijft dat nog altijd een aanlokkelijke 4 à 5 jaar. Gewoon doen dus.Beeld Wouter Maeckelberghe

Een pelletkachel, dat is een ander verhaal volgens Polfliet. In plaats van blokken hout verbrand je daarin kleine, geperste houtbrokken. Dat oogt minder rustiek, maar de verbranding in moderne pelletkachels is wel behoorlijk efficiënt. Ook uitstoot van fijnstof is beperkt: tot 95 procent van het fijnstof wordt gefilterd.

Polfliet: “Je moet een pelletkachel kiezen met een hoog rendement. Dat is één. Want fijnstof is anders een probleem. En je moet gaan voor Belgische pellets als brandstof. Dat is twee. Want je wil houtafval opstoken uit eigen streek en geen versnipperde boompjes die half de wereld zijn rondgereisd voordat ze in je kachel belanden.”

Een pelletkachel met een hoog rendement kost ongeveer 4.000 euro. In de meeste woningen kan je hiermee de woonruimte(s) verwarmen. Polfliet: “Vroeger was de terugverdientijd ongeveer zes à zeven jaar. Maar vandaag is dat, door de torenhoge prijzen van gas en elektriciteit, wellicht nog maar een paar jaar.”

Warmtepomp

De warmtepomp is de bekendste manier om groen te verwarmen. Al blijven de prijzen om van te puffen.

Voor een zogenaamde geothermische warmtepomp (die haar warmte diep uit de ondergrond haalt) moet je al snel 15 à 20.000 euro neertellen. Ook voor een lucht-waterwarmtepomp (die warmte uit de buitenlucht haalt en via vloerverwarming geleidelijk weer afgeeft) ben je al snel 10.000 euro kwijt. Dat blijft een aanzienlijke investering voor een gemiddeld gezin. Ter vergelijking: een gasketel haal je in huis voor 2 à 3.000 euro.

“Vroeger was het eigenlijk onbegonnen werk om de keuze voor een warmtepomp terug te verdienen”, zegt Polfliet. “Vandaag is dat ‘dankzij’ de energiecrisis wel iets anders. Afhankelijk van het model dat je kiest, heb je nu uitzicht op een terugverdientijd van twintig jaar. Dat is lang, maar goed, je wisselt ook niet elke vijf jaar van verwarmingssysteem. Zeker niet als het al duurzaam is.” Wie nu investeert in een warmtepomp is future proof.

Zonnepanelen op het dak van je woning leggen kan een hulp zijn om de terugverdientijd te verkorten, aangezien warmtepompen op elektriciteit werken.

Polfliet: “De afschaffing van de terugdraaiende teller (waarbij stroomoverschotten van zonnepanelen tegen betaling op het elektriciteitsnet geplaatst werden, red.) is financieel gezien een tegenslag. Vroeger kon je ’s zomers je stroom injecteren op het net en hem ’s winters gebruiken om je te verwarmen. Dat gaat voortaan niet meer. Tegelijk mag je niet onderschatten dat je ook in de winter nog altijd best wat zonneschijn hebt. Met een goeie aansturing blijft de combinatie zonnepanelen plus warmtepomp dus aan te raden.”

De oversubsidiëring van zonnepanelen in het verleden heeft het draagvlak voor de technologie zwaar beschadigd in ons land. Feit is echter dat zonnepanelen zich vandaag - ook zonder riante overheidssteun - in gemiddeld 2 à 3 jaar terugverdienen. Mochten de elektriciteitsprijzen plots weer dalen, blijft dat nog altijd een aanlokkelijke 4 à 5 jaar. Gewoon doen dus.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234