Vrijdag 01/07/2022

GetuigenissenOchtendritueel

Hoe een ochtendritueel de dag kan redden: ‘Je levenskwaliteit stijgt als je de dag niet met gierende adrenaline begint’

Linda Van Waesberge trekt het strand op met haar hond. Beeld Rebecca Fertinel
Linda Van Waesberge trekt het strand op met haar hond.Beeld Rebecca Fertinel

Ook al bent u geen ochtendmens, u zal toch baat hebbe bij een ochtendritueel, zegt de wetenschap. Die paar minuten zijn immers helemaal van u en bepalen de hele verdere dag. Dus pluk ze. Sam De Bruyn, Evi Hanssen en anderen laten zien hoe.

Katrin Swartenbroux

Charles Darwin begon zijn dag met een wandeling langs het grindpad rond zijn huis, Jane Austen speelde meteen na het ontwaken een halfuur piano, W.H. Auden vulde een kruiswoordraadsel in terwijl de koffie doorliep en Barack Obama deed elke ochtend spierverstevigende oefeningen voor hij naar The Oval Office trok.

Ochtendroutines zijn van alle tijden. Maar ze hebben nog nooit zo belangrijk geleken als vandaag. In wezen omvat je ochtend­routine datgene wat je doet in de tijd tussen je ontwaken en de start van je dagtaak – een tijdslot dat de meesten invullen met snoozen, tandenpoetsen, aankleden en ontbijten. En hopelijk af en toe de krant doorbladeren. De laatste jaren worden de ochtenden echter geclaimd door productiviteitsgoeroes die het krieken van de dag zien als een uitgelezen moment om marathons te lopen, een rauw ei te drinken of een hoofdstuk te schrijven. De AM-martelingen worden gebundeld in boeken als What Succesful People Do Before Breakfast en komen tot leven op sociale media, waar influencers filmen hoe ze om vijf uur ’s ochtends opstaan, hun bed opmaken, een groene smoothie drinken en vervolgens in het donker naar de fitnessclub rijden. Mensen die eelt op hun handen krijgen door simpelweg de dag te plukken dus. Toch is er wat van aan.

Wetenschappelijk onderzoek heeft al geregeld aangetoond dat routines kunnen helpen met houvast creëren en beslissingen te automatiseren. Vroeger opstaan, waardoor je meer tijd hebt om de dingen te doen die je wil doen, verlaagt ook je stressgehalte. “Een ochtendritueel werkt, maar enkel als je het voor jou laat werken”, benadrukt de Britse arts Rangan Chatterjee. Hij is ervan overtuigd dat als je elke dag drie keer vijf minuten tijd neemt om iets te doen voor je lichaam (zoals stretchen), voor je geest (zoals meditatie) en voor je hart (zoals een dankbaarheids­oefening), je de blutsen van alledag beter zal kunnen opvangen. “Als je (een deel van) die minuten al ’s ochtends uittrekt, begin je je dag op een positieve manier en bepaal je ook je mindset voor de rest van de dag”, schrijft hij in zijn internationale bestseller Feel ­Better in Five (2020). “Maar net omdat je dag erdoor bepaald wordt, is het belangrijk dat je die rituelen haalbaar en aangenaam maakt. Als je de lat meteen hoog legt of jezelf oplegt om elke ochtend iets te doen wat je niet leuk vindt, hou je het niet vol en start je je dag al met een gevoel van falen. Vijf minuten. Drie keer per dag. Dat volstaat.”

Het is het proberen waard. De grens tussen privé en werk is al vervaagd door de coronapandemie en de technologische revoluties, die ervoor gezorgd hebben dat je altijd bereikbaar bent. Daardoor zijn heel wat mensen overtuigd geraakt van een ochtendroutine. Dat moment voordat iedereen wakker is, is soms het enige dat nog helemaal van jou is. Eis het op.

Styliste Linda Van Waesberge (69): ‘Door die foto van de zonsopgang apprecieer ik de dag die volgt meer’

“Eerst koffie en een sigaret, anders ben ik geen mens, maar daarna trek ik met mijn hond Bowie naar buiten, naar de zee, om een foto te maken van de zonsopgang. Ik woon ondertussen bijna vier jaar aan de kust, maar die foto’s neem ik al zo lang als ik me kan herinneren. Nu op het strand, vroeger vanop mijn balkon in het centrum van Brussel. Je zou denken dat het gaat vervelen of dat je steeds dezelfde foto krijgt, maar toch is die elke keer anders, door het weer, het licht en de wolken of het seizoen. Hoewel ik die foto’s ook op sociale media post, maak ik die beelden vooral voor mezelf. Er komt geen druk bij kijken. Meestal neem ik maar één, soms twee foto’s, en als het te hard regent of heel sterk waait, sla ik het over. Ik denk dat ik door die foto te maken een soort extra appreciatie krijg voor de dag die volgt. De ochtend is sowieso een cadeau. Ik ben altijd al iemand geweest die graag vroeg opstaat, vaak zelfs al om vijf uur, om dan alle dingen te doen die ik op drukke werkdagen anders tijdverspilling zou vinden – rustig lezen bijvoorbeeld. Die paar uurtjes voor alles begint, zijn pure vrijheid. Wanneer mensen zeggen dat ze het niet zouden kunnen, vroeg opstaan, denk ik altijd: zonde, je weet niet wat je mist.”

Radiomaker Sam De Bruyn (35): ‘Slow coffee vraagt tijd en aandacht, anders mislukt je brouwsel’

null Beeld Rebecca Fertinel
Beeld Rebecca Fertinel

“Bewustzijn, dat is voor mij het sleutelwoord. Voor corona besefte ik niet hoe gestresseerd ik door het leven ging. Al zo lang als ik mij kan herinneren was ik het type dat uit bed sprong en meteen in de mallemolen meedraaide. Door noodgedwongen te moeten stilstaan, besefte ik hoeveel meer levenskwaliteit je ervaart wanneer je de dag niet met gierende adrenaline begint. Sindsdien zijn mijn ochtenden heilig. Veel mensen zien een ochtendroutine als iets extra’s op de to-dolijst, ik beschouw het als een manier om dat wat je sowieso al doet op een andere manier te benaderen. In plaats van mails te checken terwijl je op de knop van je capsulemachine duwt, kan je ook op een meer bewuste manier genieten van koffie. Zelf heb ik een vijftal verschillende koffiezets waar ik ’s ochtends uit kies. Slow coffee vraagt tijd en aandacht, anders mislukt je brouwsel. Ik ben ervan overtuigd dat die houding mee de toon zet voor de rest van mijn dag, dat ik even stilsta bij geijkte zaken en denk: kan dit niet anders? Ik weet helaas uit ervaring dat een lichaam maar een bepaalde hoeveelheid stress aankan. Als je al om tien uur ’s ochtends het leeuwendeel van die stress hebt laten razen, blijft er niet meer zoveel mentale marge over voor de rest van de dag. Natuurlijk gaat een koffiezet de wereld niet veranderen. Je zal nog altijd rotdagen hebben, zelfs met je lekkere slow brew, maar je zal misschien wel meer ruimte hebben om die dagen aan te pakken.”

Wetenschapper Dimitri Schuurman (40): ‘Ik laat me gewoon leiden door de bieptoon’

“Doorgaans ben ik niet de meest gestructureerde mens, maar ik merk dat die seven minute plank challenge ’s ochtends een deel van mijn routine geworden is. Al heb ik wel even moeten zoeken naar de juiste formule. Ik wist tijdens de lockdown al snel dat ik een transitiemoment nodig had om mijn verplaatsing naar kantoor in te vullen. Dat ik niet op een paar seconden tijd van een papa die boterhammen smeert kan switchen naar de werknemer aan zijn laptop. Ik dacht meteen aan sport, omdat ik het belangrijk vind om in beweging te blijven. Gaan joggen lijkt dan een evidentie, maar daar heb je best veel tijd voor nodig waardoor je het makkelijk overslaat op drukke dagen – dus eigenlijk net op de momenten dat je er het meeste nood aan hebt. Op YouTube vind je work-outs voor thuis die op maat gemaakt lijken te zijn voor dat tijdblok: sessies van tien minuten, een kwartier, een halfuur. Maar wat het beste werkt, is consistentie. Een vast aantal minuten, elke keer opnieuw, een routine die niet te veel van je tijd of energie in beslag neemt. Ondertussen denk ik er haast niet meer over na, ik doe het gewoon. Ik weet blind welke oefeningen elkaar opvolgen en laat me gewoon leiden door de bieptoon. Net omdat het zo haalbaar is, doe ik het gewoon, zoals tandenpoetsen of ontbijten. Ook nu we weer naar kantoor mogen en ik mijn transitiemoment terug heb, sta ik ’s ochtends in plankhouding.”

null Beeld Rebecca Fertinel
Beeld Rebecca Fertinel

Influencer An-Sofie Schatteman (30): ‘Kippen zijn ontzettend ondergewaardeerde dieren’

null Beeld Rebecca Fertinel
Beeld Rebecca Fertinel

“Tien minuten, dat is de tijd die ik mezelf ’s ochtends toe-eigen. Tijd die ik doorbreng in de frisse buitenlucht, in mijn tuin met een kop thee en mijn kippen, lekker idyllisch in mijn kamerjas met pantoffels aan. Kippen zijn ontzettend ondergewaardeerde dieren, ik kan er echt van genieten om ze te strelen en te kijken naar hoe zij zich klaarmaken voor hun dag. Ik ben zelf een geroutineerde planner, maar tijd voor mezelf durfde ik niet te maken. Dat gevoel overheerst ook in de maatschappij vandaag. Er wordt ontzettend veel van je verwacht. Je moet de perfecte moeder zijn, fulltime werken, een bloeiend sociaal leven onderhouden en een huishouden uit de boekjes runnen. In oktober heb ik de klik gemaakt en ben ik begonnen met dit ochtendritueel. Die tien minuten geven me houvast in de ratrace en helpen me weerstand te bieden aan die constante druk. Ik zou ook kunnen sporten of mijn vaatwasser kunnen legen, maar dat zou mij gewoon meer stress geven. Nadat ik mijn thee heb gedronken en gezellig met de kippen heb gekeuveld, heb ik het gevoel dat ik de dag aankan en de ochtendrush met twee kinderen het hoofd kan bieden. Me-time is sowieso belangrijk, maar als je die aan het begin van je dag inplant en er een beetje vroeger voor opstaat, maakt het niet uit hoe chaotisch de rest van je dag verloopt. Die minuten pakken ze je dan al niet meer af.”

Presentatrice Evi Hanssen (43): ‘Ik staar rustig voor me uit. Gewoon, even zijn’

“Aan je partner vraag je toch ook hoe die geslapen heeft, dus waarom zou je jezelf die vraag niet stellen? Het eerste wat ik doe als ik wakker word is een kleine check-in met mezelf. Terwijl ik nog in bed lig, scan ik mezelf van de puntjes van mijn tenen tot het topje van mijn hoofd. Hoe voel ik me vandaag, mentaal en fysiek? Dat duurt hooguit drie minuten en doe ik niet met de bedoeling om de dingen die ik constateer te veranderen. Als je je verdrietig voelt, voel je je verdrietig, als je stress hebt, heb je stress. Soms is dat gewoon zo en het beseffen en erkennen dat je je zo voelt, helpt onbewust al. Ik geloof sowieso niet in rigide routines of in strakke schema’s waarmee je de beste versie van jezelf moet worden, wel in het integreren van kleine, goede gewoontes in je dagelijkse leven. Zo drink ik wanneer ik opsta meteen twee glazen water – die heb ik dan toch al gehad. Daarna drink ik rustig mijn koffie, het liefst in de tuin, en staar ik rustig voor me uit. Gewoon, even zijn. Mensen zien een positieve verandering vaak zo groots; nooit meer suiker eten en elke dag een halfuur yoga bijvoorbeeld, waardoor het onoverkomelijk lijkt. Daarom hebben we dus het boek Nog 9 Minuten gelanceerd, met korte meditaties die je eender waar kan uitoefenen. Je hoeft geen twintig minuten stil te zitten op een speciaal kussen, je kan ze evengoed toepassen terwijl je in de rij voor de bakker staat. Sneaky meditaties noem ik dat; niemand zal er iets van merken, behalve jijzelf.”

null Beeld Rebecca Fertinel
Beeld Rebecca Fertinel
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234