Woensdag 07/12/2022

Voor u uitgelegdEnergiefactuur

Hoe bepaal je het ideale voorschot voor je energieverbruik? ‘De leverancier mag niets opdringen’

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Kan ik opvolgen hoe mijn jaarrekening eruit zal zien? Hoe bepaal ik het best mijn ideale voorschotbedrag? En wat als ik mijn energiefactuur niet meer kan betalen? Energieconsulent Dieter Jong en Test Aankoop-woordvoerder Simon November scheppen (een beetje) duidelijkheid over onze energiefactuur.

Kevin Lau

Kan ik opvolgen wat mijn eindafrekening zal zijn?

De gelukkige enkeling met een vast energiecontract kan dat min of meer berekenen op basis van het jaargebruik (van de vorige periode) en de nieuwe contractprijs per kWh. Tenzij uw verbruik plots veel hoger ligt, zal dit wel in lijn liggen met de maandelijkse voorschotten.

Voor de variabele contracten, de overgrote meerderheid dus, is het niet zo simpel. “Als de groothandelsprijzen stijgen, volgen de variabele contracten meteen”, zegt energiespecialist Jong, gespecialiseerd op het gebied van handel en marktwerking. “En uw energierekening wordt vervolgens berekend met variabele formules die gewoonlijk in de bijzondere voorwaarden staan, maar de meeste mensen kunnen dit niet vertalen naar wat het betekent voor hun factuur.”

Ook Test Aankoop-woordvoerder November is stellig. “Met een variabel contract is het bijna onmogelijk om als modale consument je eindafrekening op te volgen. Zeker wie een klassieke analoge meter heeft staan, kent zijn verbruik niet nauwkeurig genoeg om de eindafrekening te kunnen maken.”

Hoe bepaal ik het best mijn ideale voorschotbedrag?

Uw energieleverancier zal een maandelijks richtbedrag voorstellen op basis van het laatste variabele energietarief, geschat naar uw jaarverbruik en gedeeld door twaalf. Voor wie het voorschot te laag of te hoog ligt, zijn er vaak opties om dat te laten aanpassen. “Bij Luminus kan je het zelfs gewoon aanpassen in de app”, weet Jong.

Maar hoe bepaalt u dan het ideale voorschot? Jong verwijst alvast naar de V-test als hulpmiddel, een onlinetool van de VREG (Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt) die een overzicht geeft van hoeveel u zou betalen als u op dat moment een nieuw contract zou afsluiten.

“Door regelmatig de V-test te doen, kun je iets beter inschatten of je voorschot in lijn is met je verbruik.” Bij die test kunt u uw eigen verbruik ingeven in de simulatie en krijgt u een ruwe schatting van de verwachte jaarfactuur. De V-test houdt echter geen rekening met historiek en kan dus enkel inschatten wat u vanaf de test zou moeten betalen, niet hoeveel u de vorige maanden te veel of te weinig betaalde.

November erkent dat de V-test een hulpmiddel kan zijn, maar waarschuwt ook om niet te hard te vertrouwen op een simulatie. “Variabele contracten hebben verschillende indexatieparameters: trimestrieel, maandelijks, gelinkt aan kortetermijnmarkten of langetermijnmarkten. Bij zo’n test staan al die contracten door elkaar en is het gewoon niet te doen om zo uw ideaal voorschot te bepalen.”

Is het een probleem als ik een voorschot kies dat veel lager of hoger ligt?

Directe gevolgen zijn er niet, maar toch zijn er risico’s verbonden aan een afwijkend voorschotbedrag. Via de V-test zie je vandaag veel variabele inschattingen tussen 9.000 en 10.000 euro voor elektriciteit en gas, voor een gemiddeld verbruik in Vlaanderen. “Als je dan afklopt op 50 euro per maand,” waarschuwt Jong, “wil dat ook zeggen dat je op het einde van het jaar een paar duizend euro moet betalen, in vijftien dagen tijd.”

Bij een veel te hoog overschot ligt het risico elders. Als de leverancier failliet zou gaan, zoals we zagen bij het faillissement van de Vlaamse Energieleverancier, verliest u wat u te veel betaalt.

Hoever mag de energieleverancier gaan in het bepalen van mijn voorschotbedrag?

November benadrukt dat een leverancier geen verhoging van het voorschotbedrag kan opdringen. “Je mag er ook altijd over onderhandelen. Misschien is uw gezinssituatie veranderd sinds vorig jaar of liggen er nu zonnepanelen op het dak, waardoor uw verbruik lager ligt. Goede redenen om het voorschot te verlagen”, aldus de woordvoerder van de consumentenorganisatie.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Hoe dan ook moet uw energieleverancier u op de hoogte brengen van een (voorstel tot) aanpassing. “Wat we wel soms zien is dat een leverancier communiceert naar de volledige klantenbasis, om bijvoorbeeld te zeggen: hou uw voorschot in de gaten. De meer drieste methode is wat Mega tijdelijk deed, alvorens op de vingers getikt te worden: eenzijdig voorschotten verhogen en contracten naar variabel overschakelen.”

Normaal gezien mag de energieleverancier uw voorschot dus niet eenzijdig aanpassen. “Het voorschot staat in je contract op het moment dat je tekent”, zegt Jong nog. “De leverancier kan voorstellen om het voorschot aan te passen, maar je hebt altijd het recht als klant om dat te weigeren. Dus zelfs als een leverancier de voorschotten zou verhogen, kan je binnen de vijftien dagen reageren op zo’n voorschotnota en zeggen dat je het niet eens bent. Dat recht heb je als consument.”

Wat als ik mijn energiefactuur niet meer kan betalen?

“Wordt de energierekening echt te zwaar? Neem dan in de eerste plaats contact op met uw energieleverancier”, tipt November. “Mogelijk kan er samen nog naar een oplossing gezocht worden, zoals een uitstel van betaling of een afbetalingsplan.”

Wat u ook doet, de factuur en daaropvolgende herinneringsmails en -brieven negeren is geen optie. Want naast de administratieve kosten die erbovenop komen, riskeert u ook opgezegd te worden als klant. Wie zonder leverancier zit, en niet tijdig een nieuwe vindt, komt automatisch bij netbeheerder Fluvius terecht. Daar zult u een nog hoger tarief krijgen voor uw energie. Als u ook bij Fluvius afziet van uw betaling, zal er een budgetmeter geplaatst worden, waardoor u vooraf zult moet betalen voor energie.

Heeft het nu nog zin om van leverancier te veranderen of mijn energiecontract te herzien?

Bij een vast contract moet u dat uiteraard vooral niet doen. Maar volgens November is het ook bij variabele contracten onbegonnen werk, zelfs met een contractvergelijker zoals de eerder vernoemde V-test. “Verschillende contracten gebruiken verschillende indexatieparameters. Neem nu de huidige maand september: een contract geïndexeerd op maandbasis gaat enorm duur lijken, omdat de energieprijzen nóg hoger lagen in augustus. Maar er zijn ook contracten die trimestrieel worden geïndexeerd. Die prijs gaat lager lijken, maar niet per se goedkoper zijn. Het gaat immers gewoon over de indexatiemethode.”

De verschillende energiecontracten staan allemaal door elkaar in onlinetools, en dat maakt het aartsmoeilijk om te kunnen vergelijken. “Alsof je appelen en citroenen met elkaar vergelijkt”, zegt November nog.

Toch kan het waardevol zijn om sporadisch uw contract te herbekijken of te veranderen, zegt energieconsulent Jong. “We hebben in de energiesector nog steeds slapende contracten, zoals je dat kent uit de verzekeringen. Als je niet regelmatig je contract vernieuwt, kunnen er vaste kosten bij komen.”

Jong raadt ook aan om zeker jaarlijks naar nieuwe contractaanbiedingen te kijken. “Leveranciers zetten erg in op nieuwe klanten. En net als bij Telenet en Proximus zijn er talloze mooie aanbiedingen voor nieuwe klanten, maar geen aanbiedingen voor bestaande klanten.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234