Vrijdag 30/09/2022

AchtergrondHet Consult

Hoe begeleid je kinderen bij een scheiding? ‘Vertel niet over de fouten van de ander’

null Beeld © Image Source/Corbis
Beeld © Image Source/Corbis

Een scheiding is ook voor kinderen een impactvolle gebeurtenis. Met de juiste aanpak kan je ervoor zorgen dat kinderen zo weinig mogelijk getroffen worden.

Dieter De Cleene

Een scheiding kan een traumatische ervaring zijn, maar hoeft dat niet te zijn, leert wetenschappelijk onderzoek. “Ongeveer een kwart van de kinderen ondervindt op langere termijn negatieve effecten, zoals een laag vertrouwen en zelfbeeld”, weet Claire Wiewauters, pedagoog en psychotherapeut aan het Kenniscentrum Gezinswetenschappen en Odisee Hogeschool. “Maar bij driekwart van de kinderen zie je die blijvende impact niet. Natuurlijk hebben alle kinderen last van een scheiding. Maar de meesten herstellen daarvan na een periode van doorgaans één tot twee jaar, waarin ze zich kunnen aanpassen aan een nieuwe gezinssituatie.”

Gezinssocioloog Sofie Vanassche (Arteveldehogeschool) wijst erop dat hoe ouders met elkaar omgaan van doorslaggevender belang is voor het welbevinden van kinderen dan een scheiding an sich. “Vooral conflicten en een gebrek aan steun hebben een negatieve impact op kinderen”, zegt Vanassche. “Daarin kunnen zowel gescheiden als niet-gescheiden gezinnen enorm verschillen.”

Wiewauters analyseerde gesprekken van kinderen van gescheiden ouders met de hulplijn Awel. Daaruit blijkt dat vooral na de scheiding aanslepende conflicten, of verlies van het contact met één van de ouders zwaar op kinderen wegen.

De eerste stap is je kind vertellen dat jullie gaan scheiden. “Geef daarbij uitleg over de redenen van de scheiding op kindniveau”, zegt Vanassche, die samen met collega’s de site www.scheidingskoffer.be oprichtte, vol tips over omgaan met scheiding. “Belangrijk is om duidelijk te maken dat de kinderen niet de oorzaak zijn. En beklemtoon dat jullie weliswaar geen geliefden meer zijn, maar dat jullie wel nog ouders blijven die er beiden altijd voor hen zullen zijn. Door de boodschap samen te brengen, kan je dat extra kracht bijzetten.”

Kinderen kunnen er erg onder lijden wanneer partners elkaar zwart maken. “Vertel je kind niet over de fouten van de ander”, adviseert Vanassche. “Dat brengt het kind in een lastige positie en tast zijn vertrouwen in de andere ouder aan. Probeer elkaar zo goed mogelijk de ouderlijke rol te laten vervullen, hoe moeilijk dat soms ook is.”

Geen kant kiezen

Ook voor familie en vrienden is het belangrijk zo min mogelijk kant te kiezen en in het bijzijn van de kinderen kwaad te spreken over één ouder. “Kinderen zijn daar erg gevoelig voor en vangen zoiets snel op”, zegt Vanassche.

Je hoeft als ouder niet te verbergen dat je het moeilijk hebt. “Zelf je verdriet en emoties tonen kan voor kinderen een signaal zijn dat zij dat ook mogen doen”, zegt Vanassche. “Het is belangrijk om aan kinderen duidelijk te maken dat het oké is als ze zich slecht voelen. Probeer de impact van de situatie en hun gevoelens niet onder de mat te vegen met opmerkingen als ‘het is allemaal zo erg niet’. Geef ook aan dat ze altijd met jou of iemand anders over hun gevoelens kunnen praten, en dat ze vragen mogen stellen.”

Soms heeft het scheidingsproces zo’n grote emotionele impact dat het moeilijk wordt om je rol als ouder nog ten volle te vervullen. “Emoties laten zien is goed, maar het mag niet zo ver gaan dat de rollen omkeren en kinderen het gevoel krijgen dat zij voor hun ouder moeten zorgen”, zegt Vanassche. “Zorg daarom goed voor jezelf en zoek hulp bij vrienden, familie of een professional, zodat het kind kind kan blijven.”

Geef zoveel mogelijk informatie over wat er concreet voor de kinderen zal veranderen.” Bij kinderen jonger dan zes kan een kalender met een visuele voorstelling van de weekplanning nuttig zijn”, zegt Wiewauters. “Hun tijdsbesef is nog niet goed ontwikkeld.”

Wiewauters wijst erop dat het belangrijk is om kinderen in het proces als een volwaardige gesprekspartner te beschouwen. “Dat betekent niet dat kinderen over alles kunnen meebeslissen”, zegt Wiewauters. “Maar vragen wat zij willen wanneer het bijvoorbeeld over de verhuisregeling gaat, kan ervoor zorgen dat ze zich minder een slachtoffer voelen. Met de juiste begeleiding zijn kinderen in staat om heel wat veranderingen in hun leven te verwerken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234