Zaterdag 03/12/2022

ModetrendTanktops

Het toonbeeld van bodypositivity? Iedereen in een marcelleke

null Beeld NYTNS
Beeld NYTNS

Van stuk stof tot sterk statement: de tanktop – u mag ook marcelleke zeggen – is niet meer weg te denken op de catwalk en in hippe cafés. Wat verklaart het succes van het witte onderlijfjebij m/v/x? ‘Wie er een draagt, zegt: dit is mijn lichaam en ik ben er fier op.’

Michaël De Moor

Weinigen zagen het aankomen, maar de tanktop is dit seizoen een van de absolute hits op de catwalk. Meer dan één wenkbrauw ging de hoogte in toen de jonge Franse ontwerper Matthieu Blazy zijn allereerste defilé voor het exclusieve Bottega Veneta niet met een ingenieuze jurk begon, maar met een simpel marcelleke. Ook in de wintershows van het immer toonaangevende Prada en het Franse Chloé was er een te zien, maar ook bij Acne Studios, het Japanse Sacai, Loewe, Off-White, Marine Serre, Saint Laurent enzovoort. Ja, we mogen gerust van een hype spreken. Zelfs op de rode loper duiken tanktops op, de Britse actrice Iris Law droeg er bijvoorbeeld een van Prada op de première van de film Pistol in Londen. Veel is te danken aan Ann Demeulemeester – de singlet fungeerde jaren geleden al als een van de sterkhouders in haar ranke silhouetten – en de Amerikaanse ontwerper Rick Owens, die het tot een van zijn signature pieces maakte. Niet slecht voor een kledingstuk dat niet eens zo lang geleden als bescheiden onderlijfje door het leven moest.

Beter dan een beha

“Ik vind het een heel leuk kledingstuk omdat het zo’n relaxte look uitstraalt”, zegt ontwerper Christian Wijnants. “Het heeft iets rock-’n-rolls en het maakt een silhouet met­een cooler, edgier en stoerder. De tanktop inspireert me. Vorige zomer had ik in de collectie bijvoorbeeld een lange jurk die gebaseerd was op een oversized exemplaar. Zo zie ik het graag: niet superstrak, maar lekker loszittend. Als je het dan combineert met een korte of lange brede broek, ziet dat er heel sexy uit. Zo’n exemplaar dat mooi drapeert op de heupen en bijna op een mini-jurkje lijkt, zie ik heel graag. Ik draag zelf trouwens ook graag tanktops en kies dan steeds voor lekker loszittende XXL-exemplaren.”

Vlnr: wintercollectie Bottega Veneta, Marlon Brando in 'A Streetcar Named Desire', Angelina Jolie in 'Lara Croft: Tomb Raider', James Gandolfini in
Vlnr: wintercollectie Bottega Veneta, Marlon Brando in 'A Streetcar Named Desire', Angelina Jolie in 'Lara Croft: Tomb Raider', James Gandolfini in "The Sopranos'.Beeld De Morgen

Ook de Belg Tom Eerebout, stylist van grootheden als Lady Gaga en Kylie Minogue, is fan van de tanktop. “Ik draag er de hele zomer eentje, gewoon een goedkoop exemplaar van het Amerikaanse Target. Zeker tijdens hittegolven is het een heel praktisch kledingstuk. Meestal combineer ik het met een simpele jeans en een brede ketting van Tiffany’s, maar ook onder een kostuum ziet het er heel mooi uit.”

De jonge Antwerpse ontwerpster Valentine Tinchant draagt bijna dagelijks een tanktop. “Ik vind het een enorm interessant kledingstuk”, vertelt ze, “omdat je er heel veel mee kan doen. Gecombineerd met een openstaande en ruimzittende blouse krijg je een heel mooi effect. Soms draag ik er zelfs een over een blouse heen.” Dat een tanktop zowel mannelijk als vrouwelijk kan ogen, spreekt haar erg aan. “Er staat geen gender op. Je kan een strak exemplaar zelfs als binder dragen omdat het de borsten platdrukt.” En er is ook een praktische reden waarom het een van haar favoriete kledingstukken is. “Ik draag niet graag beha’s, een mouwloos topje zit gewoon veel beter. Zeker wanneer je zweet, is zo’n exemplaar veel comfortabeler dan een simpele beha.”

Van het zwembad naar de cinema

De tanktop duikt voor het eerst op in het begin van de 20ste eeuw, als onderdeel van de toen wel erg zedelijke badkleding voor mannen en vrouwen. U kent die oude foto’s wel: dames met perfecte kapsels en heren met dikke snorren staan pootje te baden in zee, gehuld in zo’n ­fonkelwit topje. De naam ‘tanktop’ is trouwens afgeleid van tank suit: honderd jaar geleden noemde men in ­Engeland een zwembad een tank.

Vanaf het einde van de jaren 1920 wordt de tanktop onderdeel van de dagelijkse garderobe. Niet als topje, maar als ondergoed: overhemden worden steeds populairder en het mouwloze katoenen shirtje doet de levensduur daarvan aanzienlijk stijgen. Maar er is een karakteracteur en een visionair stylist nodig om de tanktop de status van bovenkleding te geven. Enter Marlon Brando als Stanley Kowalski in A Streetcar Named Desire: zijn witte marcelleke ontpopt zich in 1951 als een symbool van stoere working class chic. Sindsdien wordt het telkens uit de kast gehaald wanneer een filmpersonage last heeft van een overdosis testosteron of een rotkarakter. De lijst met filmschurken en -macho’s gehuld in zo’n katoenen niemendalletje is behoorlijk lang: Robert De Niro in Raging Bull, Bruce Willis in Die Hard en de fantastische James Gandolfini in The Sopranos krijgen er door hun stylist een aangemeten, maar ook Edward Norton (in The Incredible Hulk) en Leo­nardo DiCaprio (in Blood Diamond) worden erin gespot.

Vlnl: actrice Iris Law op de premiere van 'Pistol', wintercollectie Sacai, Sigourney Weaver in 'Alien', Billie Eilish op Twitter.  Beeld De Morgen
Vlnl: actrice Iris Law op de premiere van 'Pistol', wintercollectie Sacai, Sigourney Weaver in 'Alien', Billie Eilish op Twitter.Beeld De Morgen

Net omdat zoveel macho’s en slechteriken op het witte doek een tanktop dragen, wordt het in de Engelstalige wereld de gewoonte om het een wifebeater te noemen. U ziet hem ongetwijfeld voor u, het type dat ’s ochtends vroeg in de zetel hangt, een blikje goedkope pils en een sigaret binnen handbereik, getooid in een mouwloos wit onderlijfje. Intussen is de term – gelukkig maar – wat in onbruik geraakt, al inspireerde hij er Eminem ooit toe te rappen dat hij geen tanktop nodig heeft om een wife beater te zijn. Tja.

In de jaren 70, wanneer de seksuele revolutie zijn hoogtepunt bereikt, wordt de tanktop ook bij vrouwen een succesnummer. Dat je inderdaad geen ballen aan je lijf moet hebben om er een te dragen en dat het verdomd sexy oogt op een vrouwenlichaam, bewijst Sigourney Weaver in Alien. Nadien lijven sporters en een rist subculturen de tanktop in als deel van hun uniform. Dankzij skateboarders, punkers en hiphoppers – die ­laatsten combineren ’m steevast met een paar kilo ­juwelen – krijgt de tanktop het imago van jeugdige rebellie mee. Geen wonder dat Freddie Mercury er een draagt tijdens Queens legendarische Live Aid-concert. Zouden die beelden even iconisch zijn geworden als hij een gebloemd hemd had gedragen? Wij durven er sterk aan te twijfelen.

Met dank aan bodypositivity

Rest de vraag waarom de tanktop uitgerekend nu zo populair is. “Mensen tonen weer meer van hun lichaam, zowel op straat als op de catwalk”, zegt Eve Demoen van Modemuseum Hasselt en curator van de lopende tentoonstelling DressUndress. “Die trend vindt inspiratie in de nineties en nillies waarin minirokken, croptops en lage tailles alomtegenwoordig waren. Maar in tegenstelling tot die periode zien we vandaag gelukkig al een iets diverser lichaamsbeeld, zowel op straat als in modepublicaties.” Dankzij celebrity’s zoals zangeres Billie Eilish en plussizemodel Paloma Elsesser, voorvechtsters van de bodypositivitybeweging, is de tanktop dan ook een ‘statement­stuk’ geworden. Dit is mijn lichaam en ik ben er fier op, lijken de dragers te zeggen. “Het tonen van diversere lichamen – fit maar niet noodzakelijk ultramager – in een weinig verhullende en aansluitende top is bij een jongere generatie meer aanvaard geworden”, zegt Demoen. ­“Tanktops zijn dankbaar in deze context, want ze ­benadrukken de ­gespierde zones van het lichaam.”

Vlnr: Justin Bieber in Balenciaga op de Grammy's, wintercollectie Acne Studios, Eminem in 8 Mile, cover single 'James' van Oscar and the Wolf (Max Colombie gestyled door Tom Eerebout).  Beeld De Morgen
Vlnr: Justin Bieber in Balenciaga op de Grammy's, wintercollectie Acne Studios, Eminem in 8 Mile, cover single 'James' van Oscar and the Wolf (Max Colombie gestyled door Tom Eerebout).Beeld De Morgen

Ook de pandemie speelde volgens haar een rol in de toenemende populariteit. “Tijdens de covidperiode groeide de markt van de activewear. De grens tussen gewone kleding en sportkledij is bijna volledig verdwenen, en daar speelt de tanktop handig op in. Bovendien maakt de modewereld stilaan komaf met de binaire codes van kleding. Net als sneakers, hoodies en tracksuits is de tanktop universeel en genderloos.” Als er één stuk is dat moeiteloos in de garde­robe van mannen (want stoer en sexy) én vrouwen (want, jawel, stoer en sexy) thuishoort, dan is het inderdaad dit wel. “Een man in bloot bovenlijf is geaccepteerd, bij een vrouw ligt dat helemaal anders”, zegt Valentine Tinchant daarover. “Met een tanktop kan je als vrouw perfect je lichaam tonen. In die zin helpt het de gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen.”

Zoals stylist Tom Eerebout al aangaf, is de tanktop bijzonder veelzijdig: of je ’m nu combineert met een strakke jeans of een oversized pak, zoals Justin Bieber deed op de rode loper van de Grammy Awards, het ziet er altijd verdomd aantrekkelijk uit. Last but not least: weinig kledingstukken zijn zo goedkoop als een simpele singlet. Online vind je er die minder kosten dan een pizza margherita, al moet u voor dat ene exemplaar van Prada – hou u vast – ­welgeteld 690 euro neertellen. Daarvoor krijgt u er wel een dat onder de neklijn voorzien is van het iconische ­driehoekige metalen Prada-logo.

Blijvende klassieker

Dat de verkoop van de tanktop in de Verenigde Staten piekt als nooit tevoren, blijkt volgens The New York Times uit cijfers van webshop Lyst, dat een stijging van maar liefst 184 procent noteerde. Bij ons noteert Google Trends sinds de lente van dit jaar een opmerkelijke stijging voor de zoekterm ‘tanktop’ en de verkoopscijfers lijken dat te bevestigen. Bij H&M zit de verkoop sinds enkele maanden duidelijk in de lift. “De tanktop is een van de must-haves van onze klanten”, zegt Matthieu Colpaert van H&M.

“Er komen steeds meer variaties op de markt en net dat maakt de tanktop zo interessant”, zegt Tom Eerebout. “Het stuk kan zich als het ware aan elk seizoen aanpassen, vandaar dat zoveel grote merken er nu eentje in hun collectie hebben. Het was al een klassieker, maar sinds dit seizoen ben ik er nog meer van overtuigd dat hij een absolute blijver is.”

De expo DressUndress loopt nog tot 20 november in het Modemuseum Hasselt

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234