Dinsdag 06/12/2022

Beter LevenEnergie

Helpt een radiatorventilator echt om de energierekening omlaag te krijgen?

null Beeld rv
Beeld rv

Radiatorventilatoren blazen warme lucht van de kachel de kamer in. Ze zouden volgens aanbieders ‘tot 30 procent besparing’ op de gasrekening opleveren. Kopen dus?

Enith Vlooswijk

Om hun gasverbruik omlaag te krijgen, schaffen mensen de gekste dingen aan, weet technisch adviseur Theodoor Koelewijn van het Regionaal Energieloket in Nederland. Gemeenten bij onze noorderburen, maar ook particulieren van alle rangen en standen kloppen er aan voor advies. “Dan kopen ze bijvoorbeeld een elektrische cv-ketel, waarvan de verkoper beweert dat die heel efficiënt zou zijn. Het is grote flauwekul, want zo’n ding is enorm duur in het gebruik.”

Wat in sommige gevallen wel kan helpen, is het plaatsen van radiatorventilatoren: kleine molentjes die gaan draaien wanneer de radiator rond de 30 graden warm wordt. De ventilatoren blazen de warme lucht uit de radiator de kamer in, zodat de warmte zich beter over de ruimte verspreidt. Aanbieders beloven gasbesparingen van ongeveer 10 tot wel 30 procent. Moeten we nu massaal naar de kluswinkel rennen om radiatorventilatoren te kopen?

Niet zo snel. Duurzaamheidsexpert Lisanne Havinga van de Technische Universiteit Eindhoven vindt zulke getallen nogal dubieus. “Voor veel mensen met slecht geïsoleerde woningen kan het best een goed idee zijn, maar zulke besparingsgetallen worden niet fatsoenlijk onderbouwd met onafhankelijk onderzoek. De precieze besparing is erg afhankelijk van de context.”

Lagere temperatuur cv-ketel

De ventilatoren leveren de grootste besparing op als ze ertoe leiden dat de temperatuur van de cv-ketel omlaag kan. Hoe minder heet we de cv-ketel laten worden, des te minder energie we gebruiken. Daar komt nog bij dat de meeste woningen hoogrendementsketels (hr-ketels) hebben. Hoe lager de temperatuur van het water, hoe hoger het rendement.

Dat zit zo: een cv-ketel warmt het water voor het huishouden op met een gasvlam. Bij de verbranding van dat gas komt altijd waterdamp vrij, die een hr-ketel gebruikt om het afgekoelde water, dat terugkomt uit de radiatoren, alvast wat op te warmen. Zo gaat er minder energie verloren. Hoe kouder het water is dat langs die hete waterdamp stroomt, des te meer energie het water opneemt en hoe efficiënter de ketel wordt.

Het is dus zaak om die cv-ketel op een zo laag mogelijke temperatuur te zetten. Draai je de temperatuur terug van 90 tot 70 graden, dan levert dat gemiddeld al een gasbesparing op van ongeveer 11 procent.

Type radiator

In veel huizen is een watertemperatuur van ongeveer 60 graden voldoende om het comfortabel te houden. Vooral in oude, niet goed geïsoleerde woningen is dat vaak lastiger. Dat is onder andere afhankelijk van het type radiator. Vooral traditionele radiatoren hebben een te laag afgiftevermogen: de warmte die ze uitstralen, blijft dicht bij de verwarming hangen. De ventilator doet de lucht rondom de verwarming sneller stromen, waardoor de opgewarmde lucht dieper de kamer in komt. Bepaalde moderne radiatoren, convectoren genoemd, sturen hun warmte uit zichzelf al dieper de kamer in. Ventilatoren zullen weliswaar nog meer vermogen uit de convector halen, maar hoeveel zoden dit precies aan de dijk zet, is onbekend.

Niet alleen voor een lagere cv-temperatuur zijn radiatorventilatoren soms een goed idee, zegt Koelewijn. Doordat ze de warme lucht sneller de kamer in stuwen, warmt de ruimte sneller op en slaat de thermostaat sneller af. Ook stuwt het gedraai van de wieken de warme lucht zo door de ruimte, dat het juist op lichaamshoogte vaak wat aangenamer wordt. En dat maakt het soms weer mogelijk om de thermostaat een graadje lager te zetten.

Toch maar aanschaffen dus? Voor de kosten van het stroomverbruik, enkelen eurocenten per jaar, hoef je het niet te laten. De ventilatoren zelf kosten ongeveer 50 euro per stuk. Maar of dat opweegt tegen de besparing, hangt toch met name af van de temperatuurdaling van de cv-ketel die ze mogelijk maken, denkt Havinga. “De afgiftetemperatuur van je cv-ketel lager zetten en je radiatoren goed inregelen, zijn goedkope maatregelen die veel energie kunnen besparen.”

“De ventilatorverkopers rekenen deze besparing volledig toe aan deze ventilatoren, terwijl je dit met een redelijk geïsoleerd, luchtdicht huis ook kunt bereiken zonder zo’n ventilator aan te schaffen. In slecht geïsoleerde woningen zullen mensen het bij de huidige energieprijzen wel snel terugverdienen, maar dat geldt voor veel energiebesparende maatregelen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234