Vrijdag 30/07/2021

AchtergrondVaccinatie

Heeft mijn kapper een coronaprik gekregen? En mag ik daar wel naar vragen?

null Beeld Thomas Sweertvaegher
Beeld Thomas Sweertvaegher

Is uw kapster gevaccineerd? Uw kinesist? Uw poetshulp? En vooral: hebt u wel het recht om de vaccinstatus van andere mensen te kennen?

Heb jij je uitnodiging al? Eerste prik? Tweede prik? Astrazeneca, Moderna of Pfizer? En trouwens, blij dat het nu toch eindelijk terrasweer is. En al vakantieplannen? En met de kindjes alles goed? We doen het haast achteloos: nog voor we het wisselvallige lenteweer beginnen te bespreken, informeren we tegenwoordig naar De Prik.

Maar een vraagje naar de vaccinstatus van onze medeburgers, is niet altijd zo onschuldig. Als het gaat om mensen die ons lijf aanraken, bijvoorbeeld, zoals de tandarts, kapper, pedicure of verplegend personeel. Misschien is het niet puur uit interesse dat we willen weten wie al een prikje ontvangen heeft, maar ook uit eigenbelang?

“Nu ik zelf volledig gevaccineerd ben, heb ik het wat losgelaten”, zegt Monique (73). “Maar het maakte me wel boos. Zowel mijn kapster als mijn poetshulp verkondigde al lang op voorhand dat ze het vaccin niet vertrouwden. Mijn kapster heeft ondertussen zeer tegen haar zin besloten om zich toch te laten vaccineren, omdat heel veel klanten haar er op aanspraken. Van mijn poetshulp weet ik het niet zeker, en nu aarzel ik om haar te ontslaan.” Monique belde naar het dienstenbureau, met het verzoek om een poetshulp die gevaccineerd was. “Die informatie mogen of willen ze niet vrijgeven. Maar ik heb een jaar lang niet eens mijn eigen kinderen en kleinkinderen binnengelaten. Ik mag die eis toch stellen aan iemand die ik elke week in mijn huis laat?”

Medische gegevens zijn vertrouwelijk. In de Verenigde Staten hebben enkele bedrijven zelfs richtlijnen uitgevaardigd over ‘vaccinatie-etiquette’, met een verbod om collega’s te vragen naar hun vaccinatiestatus.

Woon-zorgcentra

“Ik betrap mezelf er ook op, dat ik aan mensen in mijn omgeving spontaan vraag of ze hun vaccin al hebben gekregen”, zegt Patrick Loobuyck, moraalfilosoof aan de UGent en Universiteit Antwerpen. “Terwijl ik me kan voorstellen dat sommigen zich daar ongemakkelijk bij voelen. Eigenlijk ging ik er haast vanzelf van uit dat iedereen in mijn omgeving zich wel laat vaccineren, terwijl dat niet noodzakelijk het geval is.”

Loobuyck vindt dat we wel het recht hebben om te informeren naar vaccinatie bij mensen met wie we nauw contact onderhouden. “Maar het staat iedereen ook vrij om die informatie voor zich te houden. Ik zou hopen dat dit gesprekken zijn die mensen in alle vertrouwen onder elkaar kunnen voeren. We kunnen niet zomaar elkaars vaccinatiebewijs vragen en het is zeker niet de bedoeling die info over elkaar aan derden te verspreiden. Je zou bijvoorbeeld wel aan je poetshulp kunnen vragen om haar mondmasker te blijven dragen en afstand te houden, tenzij ze zich laat vaccineren.”

WZC De Vierde Wand in Genk. Moraalfilosoof Patrick Loobuyck: 'Niemand wil een kwetsbaar familielid in een woon-zorgcentrum of een ziekenhuis achterlaten, als je weet dat die persoon wordt blootgesteld aan een besmetting.' Beeld Karolien Coenen
WZC De Vierde Wand in Genk. Moraalfilosoof Patrick Loobuyck: 'Niemand wil een kwetsbaar familielid in een woon-zorgcentrum of een ziekenhuis achterlaten, als je weet dat die persoon wordt blootgesteld aan een besmetting.'Beeld Karolien Coenen

Het is bovendien een belangrijk onderscheid, zegt Loobuyck, of je deze informatie vraagt als werkgever of als klant. Een werknemer kan in België niet verplicht worden om zich te laten inenten tegen Covid-19, zelfs niet in de zorgsector. Dat is niet zonder gevolg. Zo moesten vorige week nog alle bewoners van serviceflats in Wellen in quarantaine, nadat ze in contact waren gekomen met een thuisverpleegkundige die haar vaccin tegen corona geweigerd had, en positief testte op het coronavirus. “Voor mensen in de zorg is er toch de morele plicht om de mensen met wie je contact hebt te beschermen”, vindt Loobuyck. “Niemand wil een kwetsbaar familielid in een woon-zorgcentrum of een ziekenhuis achterlaten, als je weet dat die persoon wordt blootgesteld aan een besmetting.”

‘Regels opleggen is logisch’

Bovendien bestaan er al precedenten rond vaccinplicht die wettelijk zijn vastgelegd. Die bepalen onder meer dat zorgverleners verplicht ingeënt moeten zijn tegen hepatitis B en personen die in de afvalophaling werken een tetanusinenting moeten krijgen.

“Het is verdedigbaar om in de toekomst voor bepaalde beroepen, bijvoorbeeld in de medische sector, deze verplichting ook voor het covidvaccin in te voeren”, zegt Loobuyck. Dat dit nog niet gebeurde, heeft onder meer te maken met de krapte op de arbeidsmarkt. Dit is niet het moment om een deel van je personeel weg te jagen uit de zorgsector. “Ik begrijp dat we een situatie willen vermijden waarbij mensen eventueel zouden ontslagen worden omdat ze geen vaccin willen.”

Heel anders is de persoonlijke keuzevrijheid die je als klant hebt. Natuurlijk ben je vrij om te kiezen voor een masseur, pedicure of yogalerares die wel gevaccineerd is. “In dat geval spreken we niet van discriminatie”, zegt Loobuyck. “We nemen als consument immers elke dag beslissingen op basis van allerlei subjectieve argumenten. Bij welke bakker je brood koopt, is een heel persoonlijke voorkeur. Op net dezelfde manier staat het iedereen vrij om te kiezen voor een professional die vrij te kennen geeft volledig ingeënt te zijn.”

Alleen moet je voor het maken van die keuze, beschikken over de juiste informatie. Stijn Bruers, activist en ethicus en oprichter van Effectief Altruïsme België, vindt het niet onlogisch om voor bepaalde beroepen regels op te leggen. “Als je in een taxi stapt, reken je erop dat de chauffeur een rijbewijs heeft en nuchter is. Wanneer je in een restaurant gaat eten, vraag je ook niet eerst om de keuring van het voedselagentschap te zien. We rekenen er voortdurend op dat onze veiligheid en gezondheid verzekerd is in een bepaalde context.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234