Woensdag 12/05/2021

Kerstmis

‘Dit gaat niet over kerst, maar over geld’: kunstenaar glazen kerststal in Wilsele reageert

Schepenen Denise Vandevoort (sp.a) en Dirk Vansina (CD&V) samen met kunstenaar Pieter Janssens bij de kerststal in Wilsele. Beeld Stad Leuven
Schepenen Denise Vandevoort (sp.a) en Dirk Vansina (CD&V) samen met kunstenaar Pieter Janssens bij de kerststal in Wilsele.Beeld Stad Leuven

Die van het Vaticaan doet denken aan Star Wars, in die in Wilsele bij Leuven kunnen Jozef en Maria tomaten kweken. Kerststallen veroorzaken als vanouds commotie. Pieter Janssens, kunstenaar van de ‘kerstserre’, reageert.

Een soort beschilderde greenhouse van glas-in-lood vol exotische planten, zo ziet de kerststal eruit die Janssens in opdracht van het stadsbestuur voor Wilsele ontwierp. Al een week lang beheerst dat werk het publieke én politieke debat in Leuven en omstreken. Niet alleen over het ontwerp zelf, maar ook over het kostenplaatje ontstond heisa, voornamelijk binnen oppositiepartij N-VA.

“We hebben ons de voorbije dagen bewust uit de discussie gehouden, maar nu die door rechts gekaapt wordt, wil ik toch reageren”, zegt Pieter Janssens, die de stal samen met kunstschilder Ine Lammers en graficus Marc Kockelkorn creëerde. “Voor alle duidelijkheid: ik vind het prima dat sommigen ons ontwerp niet mooi vinden. Tuurlijk is dit geen letterlijke interpretatie van een kerststal, maar het bevat wel elementen uit dat traditionele verhaal. Het gaat over de symboliek: licht, groei, warmte. Het heeft ook iets van een shelter, geborgenheid voor mensen op de vlucht. De deken van Leuven, Patrick Maervoet, is trouwens erg enthousiast. Hij belde me gisteren om me een hart onder de riem te steken.”

Vooral de N-VA laat zich horen over de kerststal, vorige week in de gemeenteraad, maar sindsdien ook op social media. “Wel handig voor het geval Jozef en Maria ook tomaten willen kweken, al is 24.000 euro van de Leuvenaars voor wat kerstomaten wel erg veel”, grapte ondervoorzitter en Leuvens gemeenteraadslid Lorin Parys op zijn Facebook-pagina. Dat het stadsbestuur zoveel geld veil heeft voor een kerststal, terwijl kinderen aan de Parkschool in Leuven al tien jaar in afgeleefde containers les moeten volgen, vindt Parys niet kunnen. “Het gaat ons puur over de prioriteiten van het stadsbestuur bij de besteding van publieke middelen.”

null Beeld Stad Leuven
Beeld Stad Leuven

Janssens betreurt dat hij het bedrag moet verantwoorden. “Kunst mag wel, maar het mag niets kosten”, zo klinkt het. “We hebben een maand lang met drie mensen aan de stal gewerkt, vijftig werkdagen. Als je dat omrekent, kom je aan het loon van een gewone timmerman. Waarom worden wij daarover aangepakt? De voorbije maanden waren niet evident, als kunstenaar word je geconfronteerd met veel minder werk. En dan moet je je verantwoorden voor een normaal loon...”

Janssens stoort zich aan de manier waarop N-VA het debat kaapt. “Het gaat niet meer over traditie en kerst, maar over geld. En daar scoor je natuurlijk makkelijk mee, vooral bij hun publiek. Karrewiet had deze week een item over de stal, daarin zei een meisje dat ze het mooi maar ook wel duur vond. Terwijl zo’n kind natuurlijk nog totaal geen benul van de waarde van geld heeft.”

Religieus symbool

Al jaren zorgen kerststallen voor discussie, vooral in Frankrijk gaan steeds meer stemmen op om ze te verbieden omdat ze de scheiding tussen kerk en staat zouden schaden. Ook in ons land wordt de kerststal in vraag gesteld. Zo kwam het Vlaams-Brabantse Holsbeek in 2016 in een storm terecht, nadat het de stal uit het gemeentehuis had weggehaald. Als religieus symbool bracht het de neutraliteit van de gemeente in het gedrang, oordeelden enkele politici. Na zware kritiek en mede dankzij inmenging van toenmalig staatssecretaris Theo Francken, kwam de kerststal uiteindelijk terug.

Ook in het Vaticaan zorgt de kerststal de laatste dagen voor de nodige heisa. Velen zien in Maria een monumentale astronaut en Darth Vader als Jozef, inclusief helm. Veel fantasie is daarvoor niet eens nodig.

“En zo is er altijd iets met die kerststallen”, lacht Walter Weyns, sociologieprofessor aan de Universiteit van Antwerpen. “Maar het is interessant dat erover gesproken wordt. Je zal maar gewend zijn aan zo’n stal met kribbe, gezellig ruikend naar stro. Een kerststal spreekt tot de verbeelding en nodigt nogal vaak uit tot balorig gedrag. Ik hou mijn hart vast, voor zo’n stal van glas. Eén welgemikte kei...”

null Beeld Stad Leuven
Beeld Stad Leuven
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234