Woensdag 07/12/2022

AchtergrondOpvoeding

De nieuwste trend in opvoedland is ‘gentle parenting’. Hoe doe je dat, en werkt het ook?

null Beeld Sophia Twigt
Beeld Sophia Twigt

Ouderschaps-TikTok is in de ban van ‘gentle parenting’. Wat houdt het in? En kunnen Belgische ouders er iets van leren? ‘Soms moet een kind gewoon verdomme zijn schoenen aandoen.’

Anna van den Breemer

Ook ouders hebben de video-app TikTok ontdekt. Een van de veelbesproken onderwerpen is ‘gentle parenting’, een opvoedstijl waarbij de nadruk niet ligt op het straffen en corrigeren van een kind, maar op het erkennen en begrijpen van de emoties achter het ongewenste gedrag.

In de Verenigde Staten wordt stevig gediscussieerd over de effectiviteit van deze opvoedtrend. In de Amerikaanse talkshow The View werd een TikTok-fragment getoond van moeder Kelly Medina Enos, die haar kind niet bestraffend wil toespreken als hij ergens opklimt. In plaats daarvan zegt ze: “Jij zet je voeten op de vloer of mama helpt je. Wat wil je liever?” Presentator Whoopi Goldberg kon haar lachen amper inhouden: “Mijn moeder zei vroeger: naar beneden! Ze hoefde het maar één keer te zeggen.”

Ook in het tijdschrift The New Yorker wordt kritiek geuit: “Ouders worden moe van het moeten begrijpen van elke stemming van het kind. Soms moet een kind gewoon verdomme zijn schoenen aandoen.”

Nieuw is ‘gentle parenting’ niet. Volgens ontwikkelingspsycholoog Steven Pont lijkt deze vorm van zachtaardig of respectvol ouderschap op de opvoedstijl die ‘autoritatief’ wordt genoemd en in hier al veel wordt toegepast. “Je stelt als ouder heldere grenzen, maar je probeert er ook achter te komen waar bepaald gedrag vandaan komt.” Volgens Pont gaat het bij ‘gentle parenting’ vooral om een bepaalde communicatiestijl. “Hoe breng je iets aan je kind over? Minder directief en iets zachter.”

Grenzen stellen

Is die mildere vorm van bijsturen aan te raden? “Het erkennen van heftige gevoelens is belangrijk als je je kind wilt leren ermee om te gaan. Je zorgt als het ware voor ondertiteling”, zegt Maartje Luijk, hoogleraar pedagogiek aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. In die zin is het dus een goede zaak. Maar het is een misvatting dat een kind alleen emotionele intelligentie bijgebracht krijgt door constant over emoties te praten. “Begrenzen is ook een manier. Een kind moet leren dat je niet eindeloos kunt huilen over iets kleins. Op een gegeven moment is het gewoon klaar.”

Luijk vraagt zich af of Belgische ouders de boodschap achter ‘gentle parenting’ nodig hebben. “De nadruk bij opvoeden ligt hier al behoorlijk op het begrijpen van de gevoelens van het kind. Ik zou moderne ouders eerder als boodschap meegeven: je mag grenzen stellen en die aanhouden.”

Een gezonde dosis achterdocht bij opvoedtrends is aan te raden, vindt psycholoog Pont. “Wordt hier handelingsverlegenheid van ouders goedgepraat door er een nieuwe opvoedstijl op te plakken? Een kind misdraagt zich, ouders vinden het vervelend om dit te erkennen en er iets mee te moeten, en dus vinden ze plotseling dat een kind alle emoties maar moet kunnen uiten.” Zelf is hij voorstander van wat hij ‘ferm opvoeden’ noemt, omdat dit ook veiligheid biedt aan kinderen. “Een kind kan ook overvraagd worden. Het is soms fijn als de ouders dingen bepalen, vanuit liefde, omdat ze weten dat dit het beste is.”

De druk om het goed te doen

De vraag is ook: hoe haalbaar is deze manier van opvoeden? “Als je op tijd op school moet zijn, meerdere kinderen hebt én een baan en partner, dan heb je hier niet altijd tijd voor”, zegt Luijk. Ze constateert dat ouders tegenwoordig denken dat ze het opvoeden van hun kind helemaal in de hand kunnen hebben. “Als je maar genoeg TikTok-video’s kijkt en opvoedboeken leest, dan kun je de opvoeding perfectioneren.” Ze ziet een paradox: “Er is meer informatie en steun dan ooit, maar er zijn ook meer gevallen van parentale burn-out, waarbij ouders uitgeput zijn door de opvoeding.” Al die hulp lijkt het opvoeden dus zeker niet makkelijker te maken.

Bij opvoeden is er geen one size fits all, benadrukt ook Steven Pont. “Je moet oppassen dat je niet vanuit de ouders redeneert, en kijken wat een kind nodig heeft.” Die les leerden we al van een eerdere opvoedhype, geïnitieerd door de strenge ‘tijgermoeder’ Amy Chua uit China. Pont: “Zij concludeerde uiteindelijk dat de strenge aanpak die goed werkte voor haar ene dochter, helemaal niet opging voor dochter nummer twee.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234