Zondag 29/01/2023

Voor u uitgelegdGezondheid

‘De maag heeft heel wat manieren om zichzelf te beschermen’: wat u moet weten over uw koffieverbruik

Voor veel mensen is een vers gezet kopje koffie ‘s ochtends onmisbaar om de dag te beginnen.  Beeld NYT
Voor veel mensen is een vers gezet kopje koffie ‘s ochtends onmisbaar om de dag te beginnen.Beeld NYT

Je spijsverteringsstelsel heeft een groot aanpassingsvermogen, zeggen deskundigen. ‘De maag heeft heel wat manieren om zichzelf te beschermen.’ Toch zijn er een paar dingen waar je rekening mee moet houden.

Trisha Pasricha

Ik heb gehoord dat koffie drinken zonder eten in de ochtend het maagslijmvlies kan beschadigen. Is dat waar?

Voor veel mensen is een vers gezet kopje koffie ’s ochtends onmisbaar om de dag te beginnen. Maar het idee dat een slok zonder eten je spijsverteringsstelsel zou kunnen schaden - of bijdragen tot andere kwalen zoals een opgeblazen gevoel, acne, haaruitval, angst, schildklierproblemen of pijnlijke menstruatie, zoals sommigen op sociale media beweren - oogst evenveel populariteit als ongeloof.

Wetenschappers doen al sinds de jaren zeventig onderzoek naar de voor- en nadelen van koffiedrinken, vooral met betrekking tot het spijsverteringsstelsel, zegt Kim Barrett, hoogleraar fysiologie en membraanbiologie aan de University of California (Davis School of Medicine) en lid van de raad van bestuur van de American Gastroenterological Association. Gelukkig is de maag bestand tegen allerlei irriterende stoffen, waaronder koffie.

“De maag heeft heel wat manieren om zichzelf te beschermen”, zegt Barrett. Hij scheidt bijvoorbeeld een dikke slijmlaag af die een sterke beschermlaag vormt tussen het maagslijmvlies en alles wat je binnenkrijgt. Die laag beschermt de maag ook tegen zijn eigen natuurlijke zure omgeving die nodig is om voedsel af te breken, legt ze uit.

Je zou een zeer agressieve stof moeten consumeren “om de afweer van de maag te doorbreken, want die bevindt zich voortdurend in een zeer ongunstige en schadelijke omgeving”, aldus Barrett. “Dat is gewoon hoe de maag zijn werk doet.”

Hoe beïnvloedt koffie de darmen?

Van irriterende stoffen als alcohol, sigarettenrook en niet-steroïdale ontstekingsremmers - zoals ibuprofen of naproxen - is bekend dat ze de natuurlijke afweermechanismen van onze maag veranderen en de maagwand beschadigen, aldus Dr. Byron Cryer, hoofd interne geneeskunde aan het Baylor University Medical Center in Dallas.

Zijn onderzoekslaboratorium is gespecialiseerd in het trachten te begrijpen hoe verschillende medicijnen en andere chemicaliën de maag en dunne darm kunnen beschadigen. Hoewel bepaalde irriterende stoffen de maag kwetsbaarder kunnen maken voor zuur en zweervorming, hebben meerdere grote studies aangetoond dat dit niet het geval is met koffie. Een onderzoek uit 2013 bij meer dan 8.000 inwoners van Japan stelde bijvoorbeeld geen significant verband vast tussen koffieconsumptie en zweervorming in de maag of darm - zelfs niet bij degenen die drie of meer kopjes per dag dronken.

“Het is niet waarschijnlijk dat koffie, zelfs in geconcentreerde vorm, objectief letsel aan de maag veroorzaakt”, zegt Cryer. “En veel minder bij de typische doses in gebruikelijke dranken.” Niettemin heeft koffie een effect op de darmen - het kan de dikke darm versnellen en stoelgang opwekken, en koffie verhoogt de zuurproductie in de maag. Buiten de darmen is bekend dat de cafeïne in koffie de hartslag en de bloeddruk verhoogt. En als je het te dicht bij bedtijd drinkt, kan het je slaap verstoren. Maar deze veranderingen zijn tijdelijk, aldus Cryer.

Zal een verhoogd maagzuur problemen veroorzaken?

Koffie drinken op een lege maag veroorzaakt waarschijnlijk geen schade aan je maag, maar het zou theoretisch brandend maagzuur kunnen veroorzaken, zegt Barrett. We weten dat koffie de maagzuurproductie op gang brengt, maar als je voedsel in je maag hebt, of als je je koffie met melk of room drinkt, helpt dat om een buffer te creëren die het zuur neutraliseert. Dus koffie drinken zonder maaltijd, vooral als het zwarte koffie is, kan de pH van de maag meer verlagen dan wanneer je koffie met melk of met een maaltijd drinkt, aldus Barrett.

Hoewel een iets lagere pH geen probleem is voor je maagslijmvlies, kan het een probleem vormen voor de slokdarm, omdat die veel kwetsbaarder is voor schade door zuur. Bovendien hebben enkele studies aangetoond dat koffie de sluitspier die de slokdarm met de maag verbindt, kan ontspannen en openen, waardoor zuur uit de maag gemakkelijker omhoog kan spatten in de slokdarm en onaangename brandend maagzuur kan veroorzaken.

Maar zelfs daar zijn de gegevens gemengd. Een overzicht uit 2014 van 15 studies in Europa, Azië en de Verenigde Staten toonde geen verband aan tussen koffieconsumptie en brandend maagzuur, terwijl een studie uit 2020 met gegevens van meer dan 48.000 vrouwelijke verpleegsters daarentegen een hoger risico op brandend maagzuur constateerde bij koffiedrinkers.

Om te begrijpen hoe koffie de slokdarm kan beïnvloeden, bestuderen wetenschappers ook een aandoening genaamd Barrett’s slokdarm, die optreedt wanneer de slokdarm beschadigd is door chronische blootstelling aan maagzuur, zoals bij mensen met langdurige zure refluxproblemen. Bij deze aandoening veranderen de cellen die de slokdarm bekleden in hardere, maagachtige cellen om zich tegen het zuur te beschermen. Deze veranderingen kunnen het risico op slokdarmkanker verhogen, vooral als u een familiegeschiedenis van deze aandoening hebt of als u rookt. Maar geruststellend genoeg vond een onderzoek uit 2016 onder veteranen in de Verenigde Staten geen vergelijkbaar verband met koffieconsumptie. De auteurs concludeerden dat voor Barretts slokdarm het vermijden van koffie waarschijnlijk niet zou helpen.

Dus wat moet ik doen?

Barrett: “Als gastro-enteroloog vertel ik mijn patiënten in de praktijk meestal dat ze op hun symptomen moeten letten. Als ze na het drinken van koffie voortdurend een brandende pijn in hun borst of een zure smaak in hun mond hebben, kunnen ze beter minderen - of een maagzuurremmer overwegen. Ook het toevoegen van een scheutje melk of room of een klein hapje eten bij je ochtendkopje kan helpen. Maar als u geen symptomen opmerkt, bent u waarschijnlijk iemand die geen noemenswaardige reflux ervaart na koffie en rustig kan blijven drinken.”

Cryer drinkt zijn koffie regelmatig als latte of cappuccino - de gestoomde melk vermindert de bitterheid, zegt hij. En in het algemeen, voegt hij eraan toe, heeft koffiedrinken vele voordelen voor de gezondheid, waaronder verbanden met een hogere levensverwachting, een lager risico op hart- en vaatziekten en bescherming tegen vele vormen van kanker, waaronder lever-, prostaat-, borst- en darmkanker.

“Er is veel meer bewijs voor de voordelen van koffie dan voor de nadelen”, zegt Cryer - en dat is iets om in gedachten te houden wanneer je door de verhalen in de sociale media scrolt die de nadelen van het brouwsel belijden, voegt hij er nog aan toe.

© The New York Times

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234