Dinsdag 27/10/2020

Reportage

Cottagecore: leve het landelijk leven

Beeld rv


De hashtag #cottagecore is een toevluchtsoord geworden voor snapshots van het simpele leven. Beelden van artisanale aardbeienconfituur en patchwork picknickdekens nemen de bovenhand. Keren we terug naar een pastorale maatschappij, of is de fetisj enkel digitaal?

Kabbelende beekjes. Wapperende zomerjurken. Aardbeientaart die staat af te koelen op een vensterbank, spelende lammetjes en droogbloemen als bladwijzer in een boek met vergeelde pagina’s waar met een zacht potlood liefdevolle aantekeningen in zijn gemaakt.

De kans is groot dat je, wanneer je door Instagram scrollt, plots in een pastoraal schilderij terecht lijkt gekomen. De iced margarita’s op terrazzo terras­tafels en de lak­lederen handtassen onder zongebruinde oksels hebben plaatsgemaakt voor lieflijk huiselijke taferelen waar kanten onderleggers begeerlijker lijken dan carraramarmer. Dat wil niet zeggen dat uw vrienden plots hun met midcentury meubels ­gedecoreerd stadsappartement hebben ­ingewisseld voor een chalet met buitentoilet in Nederoverhuppelgem. Wel dat ze het idee ­rustgevend vinden. Jep, zelfs dat buitentoilet.

Zangeres Taylor Swift in de clip van ‘Cardigan’.Beeld BSRagency UMPG Publishing / BACKGRID

Cottagecore, zo heet de visuele trend die op dit moment de sociale media beheerst. Op TikTok heeft #cottagecore al bijna 4 miljard views, Instagram noteert meer dan 600.000 posts met dezelfde hashtag. De foto’s en videos verheerlijken het ogenschijnlijk simpele leven in een afgelegen, zelfvoorzienend hutje in de natuur, waar de muggen niet steken, Gmail niet bestaat, je rijstpap altijd rijst en je niet met een mondmasker moet staan aanschuiven voor verse groenten. Een soort permanente ‘out of office’, een vorm van e-escapisme die zich ook fysiek manifesteert via linnen beddengoed, keramiek in aardetinten en prairiejurken wier zachtroze bloemenprints momenteel fel afsteken tegen het koele, glimmende interieur van Inditex-modeketens als Zara en Pull&Bear. Het is niet toevallig dat Taylor Swift op de hoes van haar nieuwe plaat (die toepasselijk Folklore heet) haar rode lipstick inruilt voor een grofgebreide cardigan en poseert in een mistig woud.

Homebody economy

Toch zijn het niet Swifties gummylaarzen die de trend de mainstream in schopten, maar wel het Covid-19 virus en de bij­horende lockdown. Eenzaam opgesloten zitten in een klein appartement zonder buitenruimte waar vuile onderbroeken en pizzadozen zich opstapelen omdat je niet naar het wassalon of de supermarkt durft (of mag), is net iets minder aantrekkelijk dan pakweg ­eenzaam opgesloten zitten in een hutje met een moestuin en waslijn tussen rustgevend ruisende bomen. Wanneer door het raam kijken enkel ­mistroostige lichtreclames of grauwe gevels ­oplevert, richt je je blik maar beter op je scherm, dat een soort venster wordt op een plek waar je op dat moment veel liever zou zijn.

Cute kids.Beeld Thinkstock

Het visueel blogplatform Tumblr zag de eerste cottagecorehashtag opduiken in 2014, maar tussen maart en april van dit jaar, zowat het moment waarop de wereld op slot ging, groeide het gebruik van de hashtag met 153%, en de likes op dit soort content gingen met meer dan 500% de hoogte in. “Wanneer de cijfers met besmettingen stegen, gebeurde dat ook met de cottagecoreposts”, zegt Amanda Brennan, trendexpert bij Tumblr, aan Vox. De inhoud van die posts verandert met de seizoenen mee. Waar de lente voorbehouden was voor zelfgemaakt brood, babydieren en borduren, doen velden met wilde bloemen, picknicks en ­waterlelies het goed in de zomermaanden.

Al eeuwenlang grijpt de mens terug naar de natuur wanneer hij wil ontsnappen aan het snelle leven van alledag. Zelfs Marie Antoinette had haar Hameau de la Reine, een soort modeldorp buiten het Paleis van Versailles, waar de Franse koningin zich verkleedde als melkmeisje of herderinnetje. Ze speelde er dat ze van simpele afkomst was – niet ongewoon voor de 18de eeuw, toen edellieden ­pittoreske boerderijtjes op hun gigantische landgoed neerplantten om tot rust te komen. De romantische stroming kwam er als reactie op de technologische vooruitgang van de verlichte ­periode. Ook William Morris’ arts-and-crafts­beweging van de 19de eeuw had als bedoeling handwerk en vakmanschap te vereren als kritiek op de industriële revolutie, waarbij mensen vervangen werden door machines.

Namastay in bed

Ook in onze hedendaagse maatschappij verzetten we ons al langer tegen de dwangbuis van de hightech. Toen Corona nog gewoon een biermerk was, gebruikten grote reclamebureaus de gezelligheidsesthetiek al om hun producten aan de m/v/x te brengen. Herinnert u zich hygge nog? Of alle andere uitwassen daarvan met minder vlot bekkende Scandinavische namen die iedereen allang vergeten is? Journalist Kaitlyn Tiffany beschreef het als ‘homebody economy’, de strategie verantwoordelijk voor die gruwelijke ‘Namastay in Bed’ T-shirts, de geboorte van tienduizenden plant moms en de brandstof die influencers naar de Hoge Venen verscheept zodat ze foto’s met warme filters van hutjes met houtovens kunnen posten.

Brood bakken, ook al zo’n lockdown-bezigheid.Beeld Aurélie Geurts

Michael Janiak, oprichter van het Amerikaanse branding agency Pattern, liet al in januari verstaan dat steeds meer digitale bedrijven de voorbije jaren op zoek gingen naar een huiselijker imago. “Mensen willen zich gewoon veilig voelen. De wereld is fucked up op dit moment, en het voelt allemaal nogal waanzinnig. Wanneer dat gebeurt, willen mensen zich terugtrekken, zich enkel omringen met dichte vrienden en familie in hun eigen woonkamer. Dat beïnvloedt uiteraard het consumenten­gedrag.”

Wanneer de stress je te veel wordt, het leven te snel gaat en je niet lijkt te kunnen ontsnappen aan je verantwoordelijkheden die vandaag verder reiken dan je huishouden en je werk, want je moet ook nog eens online imago, je vriendenkring en je ­prestigehobby’s omhelzen, lijkt het aanlokkelijk om gewoon foert te zeggen en in een schuur ­confituur of kaarsen te gaan maken.

Beeld thinkstock

Het is dan ook verleidelijk om in cottagecore de voorbode van een omwenteling te zien. De LGBTQ+ community gebruikt de trend bijvoorbeeld om bezigheden die doorgaans nog steeds als ‘typisch vrouwelijk’ worden bestempeld – naaien, koken, porseleinen beeldjes verzamelen – te claimen en zich daarmee af te zetten tegen het heteronormatieve label dat eraan gegeven wordt. Bovendien doet de DIY-mentaliteit ervan denken aan de punk, en biedt het terugkeren naar een leven volgens de regels van de natuur een antwoord op de klimaatcrisis. Toch zeggen experts dat het belangrijk is om niet te veel zandzakjes aan de beweging te hangen, omdat die voornamelijk visueel en aspirationeel is.

“Ik zie het zeker niet als een echte tegenbeweging of sub­cultuur”, zegt postdoctoraal onderzoeker digital media en gast­professor aan de UGent Sander De Ridder. “Cottagecore kan wel een reactie zijn op bijvoorbeeld de snelheid van ons hoogtechnologische leven en heeft soms een politieke achtergrond, maar het zet niet aan tot concrete actie of zelfs maar organisatie. Er zit niets ­uniforms achter de bedoeling van deze content buiten het esthetische – en dat is normaal. Tegenwoordig staat het visuele centraal in hoe wij economisch en sociaal functioneren.”

Het leeuwendeel van de mensen die cottagecore verheerlijken, heeft dan ook geen idee hoe je een draad door een naald moet halen of een perfect bladerdeeg uit de oven kan toveren – het is waarom het aantal reblogs op Tumblr vijf keer hoger ligt dan het aantal originele posts onder de cottagecore hashtag.

Insta-beestjes: een mooie afwisseling voor het scrollen langs angstaanjagende headlines.Beeld thinkstock

Dat is ook niet erg. Het visueel ontsnappen en scrollen door plaatjes van weilanden en lammetjes is een mooie afwisseling voor het scrollen langs angstaanjagende headlines. Je hoeft niet echt het bucolische leven te leven om er af en toe rust in te vinden, getuige ook de populariteit van spelletjes als Animal Crossing, waar je je dagen vult met fruit plukken, vissen vangen en onkruid wieden samen met schattige, antropomorfe medebewoners. “Die zoektocht naar een manier om te disconnecten van de hoogtechnologische wereld loopt al veel langer dan dit jaar”, aldus De Ridder. “Het paradoxale daaraan is dat we die zoektocht steeds esthetisch gaan vertalen via sociale media.”

Dat cottagecore zich hoofdzakelijk online manifesteert en niet zou kunnen bestaan zonder digitale mediaplatformen als Tiktok, Instagram en Tumblr, doet vermoeden dat de zogenaamde revolutie vooral een illusie is.

Het klopt dat de coronacrisis mensen bewust heeft gemaakt van de schaarsheid van goederen en de schoonheid van ambacht. Gist is nog steeds een populair product in Aveve. Maar het is niet omdat u nu plots vier mensen kent die hun eigen brood bakken of hun eigen boeketten samenstellen in een pluktuin, dat onze generatie massaal het kapitalisme gaat verwerpen en terugkeert naar de natuur, ook al zouden we dat soms wel willen.

Zelf brood bakken was voor heel wat mensen bezigheids­therapie terwijl ze in (technische) werkloosheid tussen vier muren zaten. Het enige wat je dan kan doen is je shithole door een soft-focusfilter fotograferen om je bestaan tenminste visueel aantrekkelijk te maken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234