Zondag 05/02/2023

InterviewDavid Badcock

Britse onderzoekers zijn duidelijk: ‘Zoals we alcohol behandelen in de maatschappij, moeten alle drugs behandeld worden’

David Badcock: ‘Keer op keer blijkt uit onderzoek van Drug Science dat alcohol de meest schadelijke drug in de samenleving is.' Beeld RV - Sven Franzen
David Badcock: ‘Keer op keer blijkt uit onderzoek van Drug Science dat alcohol de meest schadelijke drug in de samenleving is.'Beeld RV - Sven Franzen

Als je bewijs nodig hebt om aan te tonen dat het drugsbeleid van de afgelopen vijftig jaar niet werkt, hoef je alleen maar naar het aantal doden te kijken, stelt David Badcock (CEO van Drug Science). Hij wil dat het stigma rondom drugs verdwijnt. ‘Het huidige drugsbeleid leidt mensen naar het strafrechtsysteem en dat helpt hen niet’, concludeert hij.

Ans Boersma

De waarheid over drugs. Dat is de slogan van Drug Science, een onafhankelijk onderzoeksinstituut in het Verenigd Koninkrijk. Het instituut pleit voor drugswetten die gebaseerd zijn op wetenschappelijk bewijs.

De oprichter, David Nutt, werkte eerder als hoofdadviseur drugszaken voor de Britse overheid. Maar hij raakte in de clinch met zijn meerderen toen hij beweerde dat het classificatiesysteem dat de overheid gebruikte om drugs illegaal te verklaren, niets te maken had met de daadwerkelijke schade van de producten. Hij vond de Britse overheid rechtstreeks tegenover hem: drugs zijn illegaal en mensen mogen het niet nemen. Nutt werd ontslagen.

De neuropsycholoog werd een alternatieve stem in het debat. Hij startte zijn eigen wetenschappelijk comité, en werd vergezeld door een groep ‘drugsdissidente’ stemmen uit het regeringscomité. Al snel werd Drug Science opgericht.

De website van Drug Science is een goudmijn voor iedereen die meer wil weten over drugs. Niet alleen staan er de laatste wetenschappelijke onderzoeken en ontwikkelingen, ook biedt de site een helder overzicht voor de ‘gewone mens’ die wil weten wat alcohol nu eigenlijk doet met je lichaam, of wat de effecten van antidepressiva zijn op de gezondheid.

“Wij willen ervoor zorgen dat mensen de wetenschappelijke bewijzen van drugs snappen, de werkelijke schade, maar ook waar dat anders is dan wat de regering je wil doen geloven, en kijken naar het therapeutische bewijs dat psychedelische drugs hebben”, vat David Badcock, sinds 2017 CEO van Drug Science, het werk van zijn organisatie samen.

U werkte eerder bij Addiction, een organisatie die mensen helpt bij het overwinnen van problemen gerelateerd aan drugs- en alcoholmisbruik. Wat zag u daar?

“Ik heb duizenden mensen ontmoet, vaak zwaar verslaafd, en het heeft me altijd verbaasd hoe mensen opklimmen uit wanhopige situaties en hun leven beteren als ze de juiste steun, structuur, zorg en behandeling krijgen. In die tijd begon ik te begrijpen hoe het drugsbeleid en de manier waarop we kijken naar mensen met een verslaving een negatief effect heeft op hun herstel en gezondheid. Het huidige drugsbeleid leidt mensen naar het strafrechtsysteem en dat helpt hen niet. We moeten hen helpen vanuit een gezondheidsperspectief en het beleid is daar nu niet op afgestemd. Toen David Nutt me vroeg voor deze functie, zei ik onmiddellijk ja.”

Bent u voorstander van legalisatie?

“Legalisatie is een beetje een raar woord, het legt de dingen niet goed uit. Wij noemen het liever staatsregulering. Dat alle drugs beschikbaar worden gesteld en vervolgens worden gereguleerd door de overheid, gebaseerd op de mate van schadelijkheid.”

David Badcock. ‘Laat drugs over aan artsen en therapeuten, niet aan het strafrechtelijk systeem.' Beeld RV
David Badcock. ‘Laat drugs over aan artsen en therapeuten, niet aan het strafrechtelijk systeem.'Beeld RV

Hoe ziet dat eruit?

“Wij maken bij Drug Science gebruik van een drug harm scale. Hieruit blijkt dat er drugs zijn die als zeer gevaarlijk worden beschouwd, maar in feite zeer veilig zijn in vergelijking met andere drugs. Neem alcohol en tabak: volop beschikbaar, maar zeer schadelijk. Een door de staat gereguleerd model zou kijken naar de werkelijke schade van al die drugs en ze toegankelijk maken op basis van de schade en de voordelen. Neem cocaïne, daar zijn risico’s aan verbonden, vooral aan crack. We hebben hier een zorgvuldig gereguleerd model voor nodig. Heroïne is een beter voorbeeld. Er zijn mensen die het medisch kunnen en mogen gebruiken. Dit wordt voorgeschreven door een arts, en daar zitten strakke controles omheen.”

Een cocaïnegebruiker zal niet zo snel naar zijn of haar huisarts stappen, toch?

“Maar wat is het alternatief, de zwarte markt? Die is in handen van een criminele onderwereld. Niemand moet het gevoel hebben dat dit de beste optie is om aan drugs te geraken. Dat is niet een wereld waarin we willen leven. Wat we in essentie zeggen is: zoals we alcohol behandelen in de maatschappij, moeten alle drugs behandeld worden. En als we alcohol dan vervolgens vergelijken met drugs, moeten we daar meer beperkingen opleggen dan nu het geval is. Breng de schade die alcohol aanricht terug, en laat andere drugs toe als alternatief.”

En waar zou dit geproduceerd worden? In hoeverre kan de overheid die hele ketting controleren?

“De overheid kan dat landschap vrij eenvoudig inrichten, maar moet dan wel haar regelgeving en aanpak veranderen. Laat de industrie toe om zich te ontwikkelen en te groeien, vooral in landen waar dat nodig is, waar geld gecreëerd kan worden door te produceren en te exporteren.

“Engeland is grappig als het gaat om cannabis. Wij zijn een van de grootste producenten van medische cannabis ter wereld. Toch is het alleen toegestaan voor export. Als medische cannabis voorgeschreven wordt, moeten we het importeren. Dat is bizar. Waarom mogen we het produceren en verschepen, maar niet gebruiken in hetzelfde land?”

Hoe zit het met de correlatie tussen beschikbaarheid van drugs en verslaving?

“Als mensen een verslaving ontwikkelen, ligt daar vaak een oorzaak aan ten grondslag. Meestal is er een trauma waardoor mensen in verslavingsgedrag vervallen. Maar andersom is er geen direct verband - dat mensen door middelengebruik verslaafd raken. Ja, bij roken misschien. In Nederland, waar cannabis legaal is, heeft het niet automatisch geleid tot meer verslaving. Dat legalisering meer verslaving creëert, is nog nooit wetenschappelijk aangetoond. Als morgen cocaïne legaal is, wordt iemand niet wakker en denkt: oh, nu ga ik het nemen. Zo werkt het niet.

“We moeten kijken naar alle voordelen die legalisatie oplevert. Legale toegang voorkomt dat gebruikers in aanraking komen met criminele bendes die ook andere drugs aanbieden. Je kunt het kopen op een veilige plek. In landen waar je legaal bepaalde soorten drugs kunt kopen, heeft dit gewerkt.”

Onderzoek toont aan dat alcohol veel gevaarlijker is dan we denken. U zegt dat de overheid dit in beleid niet terug laat komen. Waarom is dat?

“Keer op keer blijkt uit onderzoek van Drug Science dat alcohol de meest schadelijke drug in de samenleving is. Het gaat dan niet alleen om de schade die alcohol kan aanbrengen aan een individu, maar ook aan de samenleving. Denk aan ziekenhuisopnames door mensen die drinken, in gevechten belanden en (verkeers)ongevallen veroorzaken. Dit zijn allemaal bijproducten van de grootschalige beschikbaarheid van alcohol. Als je dit vergelijkt met psychedelische drugs en cannabis, zie je dat deze relatief weinig schade aanrichten bij gebruikers en vrijwel geen schade aan de samenleving.

“Hoe komt dit? Cultureel gezien is alcohol al vele jaren beschikbaar en diep geïntegreerd in onze cultuur. Het zal moeilijk zijn om dit aan te pakken. En de overheid creëert inkomsten uit alcohol. De alcoholindustrie heeft grote invloed op de overheid, ze lobbyen hard. Niet alleen om alcohol zo breed mogelijk beschikbaar te houden, maar ook om andere drugs in het verdomhoekje te houden. Ze willen niet dat mensen kunnen kiezen of ze op zaterdagavond veel alcohol drinken, cannabis roken of psychedelische drugs gebruiken. Dat levert hen geen geld op zoals alcohol geld oplevert. Hun sterke lobby is de belangrijkste reden waarom we een goed gereguleerde alcoholindustrie hebben die zeer toegankelijk is, en drugs niet.”

U bent sterk voorstander van psychedelische therapie. Waarom?

“Er zit veel therapeutisch potentieel in drugs dat momenteel niet wordt benut. Dit is fascinerend. Er is steeds meer bewijs dat psychedelische stoffen kunnen helpen bij medische behandelingen, vooral bij geestelijke gezondheid zoals angst en depressies. Het onderzoek hiernaar werd stilgelegd rond de jaren zeventig, toen de war on drugs begon. Het onderzoek wordt nu hervat. Evident, want er is een groeiende wetenschappelijke interesse op dit gebied.

“Psychedelische drugs kunnen worden gebruikt in combinatie met typische praattherapieën. Neem iemand met een zware depressie die alles al geprobeerd heeft en niet op antidepressiva reageert. Deze drug stelt mensen in staat de onderliggende oorzaak of redenen te onderzoeken van de depressie. En ze kunnen er meer open en productiever mee aan de slag. Psychedelische drugs nemen de pijn van de depressie even weg, waardoor mensen dit op een veilige manier kunnen onderzoeken.

“Dit geldt ook voor iemand met een post­trau­ma­ti­sche stress­stoor­nis (PTSS). Het is moeilijk voor mensen om over extreem traumatische gebeurtenissen na te denken. Maar door deze drugs kunnen ze dit onderzoeken zonder die pijn, blijkt uit studies. Er komt meer en meer bewijs dat dit soort therapie beschikbaar moet zijn. Se­lec­tie­ve se­ro­to­ni­ne­her­op­na­me­rem­mers (SSRI, soort antidepressiva) hebben absoluut hun plaats, ze werken voor sommige mensen. Maar voor anderen werken ze gewoon niet en maskeert het hun emoties. Ja, ze blijven hierdoor dagelijks functioneren. Maar pakt dit het probleem aan? Ik weet het niet. Psychedelische therapie laat zien dat het mensen in staat stelt om de onderliggende oorzaak aan te pakken, waardoor je hopelijk je leven weer kunt opbouwen zonder ernstige depressie, PTSS of angst.

“Elke drugswetenschapper is het ermee eens dat er inmiddels genoeg bewijs is dat psychedelische drugs een effectieve medicatie en behandeling zijn. Ja, we hebben meer bewijs nodig, maar daarvoor is meer onderzoek nodig. En daarom moeten we nu door allerlei hoepels springen. Natuurlijk moeten we voorzichtig zijn, we moeten het klinisch beoordelen en onderbouwen en niet ineens de poorten wijd open zetten. Maar op dit moment waagt geen enkele klinische universiteit zich eraan in het VK, niemand die zijn reputatie hiervoor op het spel durft te zetten door het stigma dat er om drugs hangt. Kortom, het drugsbeleid en de regelgeving moeten veranderen. Laat drugs over aan artsen en therapeuten, niet aan het strafrechtelijk systeem.”

Tot die tijd zijn er mensen die aan zelfmedicatie doen en zelf een avondje paddo’s pakken om zich beter te voelen.

“Precies dit. Mensen worden door dit overheidsbeleid gedwongen om zichzelf te helpen, dat zou niet moeten. Mensen lezen over psychedelische therapie en denken: als het dan niet beschikbaar is, doe ik het wel thuis. Maar het is niet ideaal als mensen zelf gaan gebruiken. Zelfmedicatie is riskant. Je weet niet altijd wat je koopt, gebruikt of consumeert. Het is fantastisch als iemand zich daarna beter voelt, maar het is niet ideaal. Het zou toch veel beter zijn als apothekers dit kunnen voorschrijven. Dat je het koopt van de plank, met labels en veiligheidsinstructies en informatie over mogelijke bijwerkingen in overleg met je arts. Dat is een no brainer, wie kan dat tegenspreken?”

Hoopt u dat dit snel verandert?

“Ja, ik hoop in minder dan tien jaar. Het is niet de vraag of het gebeurt, maar wanneer. In tussentijd proberen we bij Drug Science de schade te beperken die het huidige drugsbeleid veroorzaakt. Drugsgerelateerde sterfgevallen in Engeland en Wales zijn de afgelopen tien jaar jaar na jaar gestegen. Het is schandalig. Als je bewijs nodig hebt om aan te tonen dat het drugsbeleid van de afgelopen vijftig jaar niet werkt, hoef je alleen maar naar het aantal doden te kijken.

“We boeken zeker vooruitgang. Het publiek is ook steeds beter geïnformeerd, en mensen willen begrijpen welke opties ze hebben. Maar we hebben nog een lange weg te gaan. We moeten pleiten voor verandering, maar ook de schade beperken. We willen dat mensen zo veilig en gezond mogelijk zijn.”

U pleit voor een duurzaam drugsbeleid. Wie moet bij dit debat betrokken worden?

“Alle belangrijke belanghebbenden: beleidsmakers, artsen, specialisten en academici. Maar vooral drugsgebruikers, zowel mensen die drugs recreatief als medisch gebruiken. Zij moeten centraal staan in de discussies die we voeren.”

En wat is hierbij uw persoonlijke doel?

“Bij Drug Science willen we dat drugs en drugscontrole rationeel is, gebaseerd op wetenschappelijk bewijs. Het stigma rondom drugs moet verdwijnen, drugsgebruikers moeten worden begrepen. We willen dat drugs worden gezien als iets dat kan genezen, niet alleen schaden. Het kan zeer innovatieve, krachtige behandelingen creëren, die momenteel niet beschikbaar zijn. Dit kan een enorme impact hebben op miljoenen mensen wereldwijd die nu psychisch lijden. Mijn persoonlijke doel is om te helpen dat waar te maken.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234