Woensdag 01/02/2023

AchtergrondLifestyle

Blij dat ik brei: ‘De breiende man moet uit de kast durven komen’

Dennis van den Brink (links) en Wim Vandereyken. ‘We moeten zorgen dat iedereen het lekker gaat doen. Over­­al.’ Beeld Roland J. Reinders
Dennis van den Brink (links) en Wim Vandereyken. ‘We moeten zorgen dat iedereen het lekker gaat doen. Over­­al.’Beeld Roland J. Reinders

Op zoek naar een rustgevende hobby voor die lange avonden? Leer breien of haken. Ook als je een man bent. Want het stereo­­type beeld van de oude ­breister moet maar eens van tafel, betogen deze ­mannelijke brei- en haakfluencers.

Nynke van Spiegel

“Als ik met de trein reis en tussen mensen zit die driftig op hun laptop aan het werk zijn, dan haal ik mijn brei- of haakwerk uit de tas en ga ik lekker anderhalf uur zitten werken. Je ziet de mensen kijken: een man die zit te breien.”

Dennis van den Brink is grafisch ontwerper en in het handwerkwereldje beroemd als DenDennis. Zijn crochetpoppen en breipatronen inspireren duizenden handwerkliefhebbers. Samen met Mr. Knitbear, echte naam Wim Vandereyken, vormt hij een bijzonder duo. Op beurzen, op social media en in boeken delen ze hun brei- en haaktips en -patronen met hun achterban.

“Breien wordt nog altijd gekoppeld aan oma’s”, merkt Vander­eyken. “Als breiende of hakende man moet je echt uit de kast durven komen, terwijl er best veel mannen zijn die breien, haken of borduren”, weet Van den Brink. “Maar die gaan echt niet met hun breiwerkje in de trein zitten. Dat is nog een te hoge drempel.”

“Hetzelfde geldt ook voor jonge vrouwen en meisjes”, meent Vandereyken. “Als die in het openbaar gaan breien, krijgen ze vaak opmerkingen als: ‘Is dat niet voor oma?’ Op handwerkbeurzen waar wij ze spreken zijn ze ineens in een omgeving met veel andere jonge vrouwen die breien en haken. Dat vinden ze natuurlijk fantastisch, maar aan vrienden durven ze het niet te vertellen.”

Handwerkonderwijs

Waarom koppelen we dit fijne handwerk steevast aan grijze dames? Jacco Hooikammer, conservator bij het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem, heeft daar wel ideeën over. “Het zijn niet altijd de vrouwen geweest die breien. Mannen breiden ook. In de buurt waar ik vandaan kom sponnen de vrouwen vroeger de garens en breiden de mannen de kousen. Dat was ook noodzaak. De vrouwen hadden de handen al vol aan herstel- en naaiwerk en je had toch kousen nodig.

null Beeld

“Waarom we het dan toch zien als een bezigheid voor vrouwen zou zomaar te maken kunnen hebben met de verplichtstelling van het handwerkonderwijs. Vanaf 1878 kregen de meisjes op school verplicht les in breien, haken, naaien en verstellen, terwijl de jongens anders werden beziggehouden.”

Breivirus

Ceyhun Mercan kreeg het breivirus, zoals hij zelf noemt, van zijn moeder in Turkije. “Ik kwam op een dag van school – ik was acht jaar – en zag mijn moeder met tientallen vrouwen op straat zitten. Zij waren aan het breien en haken. Van hoofddoeken en truien tot tafelkleden en kussens. En dat wilde ik ook graag doen. Mijn moeder zei: ‘Pak de breinaalden en een bolletje garen en dan leer ik het je’.”

Inmiddels haakt ­Mercan ook veel en schreef hij onder de naam Mr. Cey (spreek uit ­tjeey, kort voor Ceyhun) meerdere boeken over haken. “Ik vind allebei leuk, maar met haken krijg je net wat sneller resultaat.”

Zijn moeder is nog steeds zijn inspiratiebron. “Voor mijn nieuwe boek ben ik naar Turkije gegaan om samen met mama onderzoek te doen naar patronen. Ik heb gespit in de traditionele doos vol foto’s van vroeger en gezocht naar alles wat ik zelf droeg toen ik jong was. Ik heb gekeken naar wat zij heeft gemaakt aan kleden en gordijnen. Mijn moeder kent al die patronen uit haar hoofd, en die heeft zij weer van haar moeder. Ik heb ze nu opgetekend.”

Inmiddels runt Mercan samen met zijn Nederlandse compagnon Oscar (‘die haakt non-stop’) een handwerkwinkel. Hij ziet dat het aantal handwerkende mannen, zeker sinds corona, toeneemt. “Ze komen hier regelmatig bolletjes garen halen om mutsen en sjaals voor de kinderen te breien. We hebben ook een breicafé op donderdag en daar komen ook meer mannen naartoe.”

Sokken breien

Volgens Vandereyken is er niets leuker dan breien. Als hij niet voor de klas staat om groep 4 les te geven, zit hij op de bank en breit. “Iedere dag sta ik wat vroeger op om even te breien of te haken. Als daar iets tussenkomt, hangt er de hele dag een onhebbelijk gevoel om me heen.”

Van den Brink is afkomstig uit de reclamewereld waar hij met alle stress en deadlines creativiteit moest halen uit een scherm en toetsenbord. “Er kwam nooit een moment om mijn eigen creativiteit te ontwikkelen.”

null Beeld

Via puzzelen en origami kwam hij bij haken en breien. Zijn creativiteit kon hij kwijt in het bedenken en maken van gehaakte poppen en knuffels. “Een win-win­situatie, want je krijgt rust, bent met iets leuks bezig en je hebt een eindproduct waar je iemand blij mee maakt.”

Vandereyken breit het allerliefst sokken. “Iedereen zou sokken moeten gaan breien. Het is veel werk en lastig te leren, maar als je het eenmaal kunt, heb je er ook echt iets aan. Ik brei al meer dan zeven jaar sokken en heb sindsdien nog geen paar versleten. Als je eenmaal eigen gebreide sokken draagt, wil je niets anders meer. Toen Dennis voor ons eerste boek van haken overstapte op breien, is hij meteen sokken gaan breien.”

Hebben Mr. Cey, DenDennis en Mr. Knitbear het pad geëffend voor nieuwe doelgroepen? “Voor ons is het heel normaal dat iedereen haakt en breit – man, vrouw, oud, jong, het maakt niet uit. Maar als we buiten die bubbel stappen, dan is het nog steeds een stereotype”, vindt Van den Brink. “De vraag is: hoe gaan we mensen weer aan het handwerken krijgen zodat zij de liefde en kennis weer doorgeven aan de volgende generatie?”

Vandereyken: “Ik was benaderd om in een Belgische soap als handacteur breiend gefilmd te worden, omdat de mannelijke acteurs zelf niet kunnen breien. Blijkbaar is in die soap nu iedereen aan het breien. Dat helpt. We moeten zorgen dat het geen suffe hobby blijft, maar iedereen het lekker gaat doen. Overal.”

Knit. Sleep. Repeat. van DenDennis en Mr. Knitbear (20 euro) en Haak mee, met Mr. Cey van Ceyhun Mercan (19 euro) zijn verschenen bij Uitgeverij Luitingh-Sijthoff.

Breien voor beginners

De naalden
Begin met rechte naalden, maximaal 20 centimeter, die liggen prettig in de hand. Kies niet te dunne exemplaren. Ga bijvoorbeeld voor een kabelnaald van 3 of 4 mm met bijpassend garen.

Garen
In principe kun je ieder garen kiezen om mee te oefenen. Op het garenlabel staat altijd aangegeven welke naalddikte geschikt is. Ga in het begin niet voor te duur, dat is zonde van het geld. Acryl en katoen breien niet echt fijn, die voelen erg stug in je handen en op de naalden. Maar ze zijn wel het meest betaalbaar.

De eerste steken
Bij breien zijn maar twee steken echt belangrijk. Recht en averecht. Als je die twee steken onder de knie hebt, kun je bijna alles breien. De rechte steek is de meest gangbare.

Het eerste project
Brei een rechte lap, die een pannenlap of onderzetter kan worden, en als je wat langer doorbreit wordt het vanzelf een sjaal. Maar om echt goed te oefenen hoef je niet direct bezig te zijn met een eindproduct. Gewoon oefenen met wat garen en breinaalden kan ook. Het belangrijkste is dat je leert hoe je alles het beste vasthoudt en hoe het voelt.

Even meekijken op iemands vingers?
- Haken kun je leren op het YouTube-kanaal Pera Pasha.
- Sokken breien en wat je daarvoor nodig hebt, leer je op het YouTube-kanaal van Mr. Knitbear.
- Kerstballen of Noorse truien breien? Het internationaal beroemde Noorse duo Arne & Carlos legt het uit op Arnecarlos.com.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234