Woensdag 01/02/2023

AchtergrondGeld en werk

Bereid je voor op financieel mindere tijden: doe een ‘geldrampoefening’

Besparingsdeskundige Marieke Henselmans: ‘De kleine besparingen maken opgeteld het verschil, zoals zuinig boodschappen doen. Je staat vaak in de supermarkt, die bezuinigingen keren steeds terug.’ Beeld Getty Images/Maskot
Besparingsdeskundige Marieke Henselmans: ‘De kleine besparingen maken opgeteld het verschil, zoals zuinig boodschappen doen. Je staat vaak in de supermarkt, die bezuinigingen keren steeds terug.’Beeld Getty Images/Maskot

Na de coronacrisis beleven we nu een energiecrisis, bovendien zorgt de inflatie voor extra financiële stress. Heel veel mensen voelen dit in hun portefeuille, of vrezen dat ze het gaan voelen. Hoe kun je je voorbereiden op deze economisch mindere tijden?

Anna van den Breemer

‘Ik zie vaak dat mensen gaan besparen op de verkeerde dingen’, vertelt accountant Marjan Heemskerk die op haar blog The Happy Financial al jaren schrijft over persoonlijke financiën. “Ze raken in paniek en verkopen hun aandelen of ze beknibbelen op het onderhoud van hun auto. Als je een onderdeel van je auto niet laat vervangen dan krijg je dat later dubbel terug. Dat is niet slim.”

Mensen denken vaak onterecht dat ze moeten besparen op de grote dingen, zoals het contract van hun energiemaatschappij of hun auto, vertelt journalist en besparingsdeskundige Marieke Henselmans. “Dat zijn allemaal eenmalige besparingen. Juist de kleine besparingen maken opgeteld het verschil, zoals zuinig boodschappen doen. Je staat vaak in de supermarkt, die bezuinigingen keren steeds terug.”

Een ander advies van Henselmans en financieel journalist en econoom Erica Verdegaal: ‘Houd een geldrampoefening’. Dat schrijven ze in hun boek Crisis. Wat te doen? Van rood naar groen. Door een maand lang te leven van de helft van het bedrag dat je normaal uitgeeft aan je variabele lasten, zoals boodschappen, kleding, horeca, cadeautjes en uitjes, leer je veel over je eigen financiën en maak je jezelf weerbaarder. “Voor alle rampen zijn oefeningen, of het nou gaat om een brandoefening of iemand reanimeren”, zegt Henselmans. “Dat oefenen is nodig, omdat je anders door stress bevriest, zo werken onze hersenen nou eenmaal. Je een beetje inlezen is niet voldoende om gedrag daadwerkelijk te veranderen, je moet het toepassen.” Het werkt net zo op het gebied van je budget. “Door een geldrampoefening te houden, wordt er een paadje gebaand in je hersenen, zodat je weet wat je te doen staat mocht het een keer echt nodig zijn. Je vormt als het ware een draaiboek. Hope for the best, prepare for the worst.”

Mensen die niet goed weten hoe hoog hun variabele lasten zijn, kunnen het bedrag aanhouden van iemand die in een collectieve schuldenregeling zit. “Die krijgen in Nederland 60 euro per week om van te leven, plus vijftien euro voor de tweede volwassene in het huishouden, tien euro voor een kind en vijf euro voor een hond.’

Misschien dat dit bedrag flink schrikken is, maar volgens Henselmans blijkt dat je altijd met veel minder kan dan je denkt. “Er kan vaak nog best wat vanaf. Als je in de financiële gevarenzone komt dan kun je je inkomen vergroten, maar dat is lastig te beïnvloeden. Waar je altijd zelf de baas over bent zijn je uitgaven. We onderschatten hoeveel je kunt besparen in de supermarkt.”

Schep helderheid door je situatie te kennen

“Het is belangrijk om voor jezelf te kijken hoe je er financieel voorstaat”, zegt Heemskerk. “Vraag je af: wat kan er bij mij misgaan? Hoe groot is de kans dat ik mijn baan verlies?”

Vaak is onduidelijkheid de grootste bron van geldstress en niet het tekort aan geld zelf. “Veel mensen staan er minder slecht voor dan ze zelf denken. Als jij duidelijkheid hebt over je geldzaken, door je inkomsten en uitgaven te weten, dan geeft dat veel rust.” Zoals we dagelijks de Instagram-app of nieuws-app openen om een beetje rond te scrollen, zo zouden we ook onze bankapp moeten behandelen, vindt Heemskerk. “Gewoon even openen, kijken welk bedrag er is afgeschreven, wat valt er op?”

Dit financiële overzicht ontbreekt bij veel mensen. “Dat mensen zich niet verdiepen in hun financiële situatie is vaak geen afkeer, maar angst dat ze het niet snappen”, meent Henselmans. Ze maakt de vergelijking met leren zwemmen, dat wordt ook pas leuk als het kunt, daar is oefening voor nodig. “Je moet er even doorheen, neus dicht en springen.”

Normaal adviseert Heemskerk om een leuk spaardoel te bedenken, want dat motiveert. ‘Zorgen dat ik een mogelijke financiële crisis het hoofd kan bieden’ is niet zo’n gezellig, inspirerend doel. “Toch kun je er wel een spel van maken, of misschien zelfs een wedstrijd, door te kijken hoeveel je per maand kunt besparen. Doe het samen met je partner zodat je elkaar scherp houdt.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234