Zondag 19/09/2021

Voor u uitgelegdInsecten

‘Bedwantsen zijn een enorme plaag geworden’: zo ziet u of u het bed deelt met beestjes

Een bedwants. Beeld Shutterstock
Een bedwants.Beeld Shutterstock

De bedwants is aan een opmars bezig. ‘Door de mondialisering veroveren de diertjes heel Europa’, zegt biologe Anne-Catherine Mailleux. De ‘muggenbeten’ die u ‘s ochtends ontdekt, zouden dus wel eens van de bedwants kunnen zijn. Hoe komen die ongewenste gasten in uw bed terecht en vooral: hoe krijgt u ze er weer uit?

Minuscule zwarte stipjes op uw lakens door de uitwerpselen van de beestjes, of rode van het bloed dat ze ‘s nachts uit uw lichaam gezogen hebben: dat zijn overdag de enige aanwijzingen dat je je bed deelt met bedwantsen. “De beten zijn in niets verschillend van muggenbeten, vandaar dat de meeste mensen niet zo gauw onraad ruiken”, zegt Anne-Catherine Mailleux.

Waarom die vervelende beesten nu weer hoe langer hoe vaker in ons bed te vinden zijn, is een lang verhaal.

De beten van een bedwants lijken erg op die van muggen. Beeld rv
De beten van een bedwants lijken erg op die van muggen.Beeld rv

Waar komen bedwantsen vandaan?

“Bedwantsen hebben altijd al in de buurt van mensen geleefd”, zegt Mailleux. “Al van in de oertijd, toen de eerste mensen in grotten leefden. Er is een hypothese dat de mens daar bedwantsen heeft overgekregen van de vleermuizen die ook in de grotten leefden. En later zijn ze de mens gewoon gevolgd, naar houten hutten en stenen huizen. Al in oude teksten wordt over die beestjes geklaagd, nog tijdens de Eerste Wereldoorlog waren ze een plaag voor soldaten. Maar later kwam er DDT op de markt en werden de bedwantsen teruggedrongen.

“Ook in de Verenigde Staten, waar ze bestreden werden met heel grote hoeveelheden insecticide. Gevolg was dat daar bedwantsen resistent werden tegen die producten: in de VS - vooral in New York - zijn bedwantsen echt een enorme plaag geworden. En door de mondialisering zijn ze nu ook Europa aan het veroveren. Dat is niet moeilijk, het volstaat dat er een paar in je koffer kruipen en er bij jou thuis weer uit kruipen. Ze kunnen heel lang zonder voedsel en ze planten zich niet erg snel voort, het kan wel zes maanden duren voor je doorkrijgt dat je met bedwantsen zit: niemand die dan nog de link legt met die reis. Of met bijvoorbeeld tweedehands meubelen die je een tijdje geleden kocht.”

Kan je bedwantsen met het blote oog zien?

“Ja, hoor. De kleinste zijn ongeveer zo groot als een pitje op een aardbei, de volwassen exemplaren zowat zo groot als de pit van een appel. Maar dan superplat. Vandaar dat ze zich overdag echt overal kunnen verstoppen: een miniem spleetje, zo een waar je net je bankkaart door kan schuiven, is al groot genoeg. Bij een lattenbodem tussen de aansluiting van de houten latten en die stop van plastic die eraan zit, in alle hoekjes en gaatjes van een matras, nachtkastje, bedeinde... In hotels blijken ze van de ene kamer naar de andere te komen langs de elektriciteitsdraden, het is echt verschrikkelijk moeilijk om ze kwijt te raken.”

Hoe raak je ze dan wel kwijt?

“Als er echt heel veel zitten, moet je een gespecialiseerd bedrijf inschakelen. Die werken dan met insecticide of hete stoom. Zo’n behandeling kan vanaf zo’n 400 euro. Voor als je het zelf wilt proberen, zijn er vallen op de markt. Dat is sowieso beter dan ze zelf met insecticide proberen weg te krijgen: insecticide in je slaapkamer is geen aanrader. Die vallen werken met lijm, dus die zijn niet giftig.”

Van onderzoeker werd je ondernemer: met je bedrijf Domobios heb je zelf zulke vallen ontwikkeld.

“Bij de meeste van die vallen zit de lijm op de onderkant. Maar uit ons onderzoek bleek dat de bedwantsen rechtsomkeer maakten als ze merkten dat dat kleefde. Wij hebben dan geëxperimenteerd met een tentachtige vorm, met een plafond dat almaar lager wordt. Dat lijkt enorm op de plekjes waar bedwantsen zich bij voorkeur verschuilen. De lijm zit bij ons op het plafond, ze blijven dus met hun rug ertegen plakken. Eigenaardig genoeg lijken ze daar niet bang van te worden, ze proberen de andere bedwantsen niet te waarschuwen. Natuurlijk is het onbegonnen werk om met die vallen een echte bedwantsenplaag aan te pakken, maar in ieder geval kan je zo al te weten komen of er bedwantsen zitten om er snel bij te zijn. Voor ze een plaag worden.”

Een bedwants op een hand. Beeld rv
Een bedwants op een hand.Beeld rv

Huisstofmijt

Een ander lastig beestje dat zich bij voorkeur in uw bed nestelt is de huisstofmijt. In tegenstelling tot de bedwants bijten de mijten niet, maar hun uitwerpselen zijn zo licht dat u ze kunt inademen. Met alle mogelijke allergische reacties vandien: hoest, lopende neus en tranende ogen, tot zelfs astma en eczeem.

“Dat gebeurt niet alleen bij mensen die daar gevoelig voor zijn”, zegt Mailleux, die ook deze bedgenoten uitgebreid bestudeerde. “Ook als je normaal niet allergisch bent voor de uitwerpselen van huisstofmijt, kan je bij grote blootstelling toch een allergische reactie krijgen.”

“In tegenstelling tot bedwantsen zijn huisstofmijten zo klein dat je ze echt niet kan zien. Dus hebben ze het makkelijker om zich in de matras zelf te verstoppen.”

Door te stofzuigen en lakens vaak te verversen en de matras te stofzuigen, kan je de hoeveelheid voedsel en uitwerpselen flink beperken, maar de huisstofmijt volledig weg krijgen is onmogelijk. “Ook niet met het product dat wij daarvoor ontwikkeld hebben”, geeft Mailleux toe. “Uit ons onderzoek naar huisstofmijten bleek dat ze een bepaalde molecule uitwisselen om te hergroeperen zodra het bed niet meer beslapen is en het in bed kouder en droger wordt. Dan kruipen ze namelijk dicht bij elkaar, zodat er minder vocht verloren gaat. Die molecule hebben we nagemaakt en in een spray verwerkt. De bedoeling is dat je een stuk stof - bijvoorbeeld een handdoek - inspuit met de spray en dat op bed legt als je opstaat. Dan verzamelen de huisstofmijten zich daar en kan de stof, met hopelijk een heleboel mijten erop, de wasmachine in.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234