interview

Van Montagu: ''Ggo's kunnen honger de wereld uit helpen''

Marc Van Montagu. ©BELGA

Dit weekend protesteerden overal ter wereld, ook in Brussel, weer duizenden mensen tegen Monsanto, een multinational gespecialiseerd in industriële landbouw en dus ook in genetisch gemodificeerde organismen. De grondlegger van deze ggo's is de Gentse wetenschapper Marc Van Montagu. Donderdag neemt hij in de VS de World Food Prize in ontvangst. Margot Vanderstraeten legde hem op het rooster.

Het begon allemaal einde van de jaren zeventig, in een laboratorium aan de universiteit in Gent. En het is allemaal de schuld de Agrobacterium tumefaciens, de bodembacterie die, zo ontdekten de professoren Jozef Schell (overleden in 2003) en Marc Van Montagu (79), in staat bleek om nieuwe genen in bestaande plantencellen binnen te sluizen.

De twee Gentse microbiologen zetten de techniek naar hun hand. Het bacteriële DNA, dat door de bacterie op de plant wordt overgedragen, bleek namelijk vervangen te kunnen worden door een ander stukje DNA, dus door extern erfelijk materiaal. In 1983, ruim vijf jaar na hun ontdekking, stelden Schell en Van Montagu aan de wereld hun eerste genetisch gemanipuleerde plant voor: een tabaksplant die met behulp van de bacterie een nieuw gen, en dus een nieuwe eigenschap kreeg: ze bleek antibioticumresistent.

Niet alleen in Gent werd fundamenteel moleculair onderzoek bij planten verricht. Zowel aan de universiteit van Washington als bij de landbouwreus Monsanto gingen microbiologen met de kennis van Schell en Van Montagu aan de slag. "Daarom deel ik op 17 oktober de prijs met Mary-Dell Chilton en Robert T. Fraley, twee Amerikaanse collegae."

De World Food Prize wordt mede gesponsord door Monsanto. Monsanto is een multinational die brood verdient aan uw uitvinding. En die broodheer dankt u met een prijs.
Van Montagu: "Ik begrijp de kritiek. Maar u moet het hele plaatje zien. Deze prijs is een enorme erkenning. Niet zozeer voor mij, maar voor de techniek. De prijs zet de ggo's op de agenda en opent de weg naar dit maatschappelijk debat, dat echt dringend en ten gronde gevoerd moet woeden. En jazeker, Monsanto is een van de sponsors; goed voor precies 6 procent van het bedrag.

"Daarnaast kan ik u vertellen: de World Food Prize bestaat al vijfentwintig jaar. Hij werd in het leven geroepen door Norman Borlaug, Nobelprijswinnaar van de Vrede in 1970. Het is de eerste keer in al die tijd dat hij naar genetisch gemodificeerde organismen gaat, alle voorgaande gingen naar mensen die de agro-ecologie een hand hadden geholpen. Twee jaar geleden wonnen de president van Ghana en Lula van Brazilië hem, voor hun beleidsbijdragen aan het reduceren van honger. Maar over hun baanbrekend werk lees je, spijtig genoeg, nergens iets."

Lees meer in De Morgen, ook digitaal beschikbaar. Abonnees lezen de krant gratis digitaal.