Wetenschap

Cambridge-professor: "Noordpool in de zomer al ijsvrij over vier jaar"

©null

Peter Wadhams, één van 's werelds belangrijkste experten als het om zee-ijs gaat, zegt dat het verdwijnen van arctisch poolijs tijdens de zomermaanden geen twintig jaar, maar amper vier jaar meer gaat duren. Volgens Wadhams, die in 1996 ontdekte dat het noordpoolijs 40 procent dunner was geworden sinds 1970, is er zich momenteel in het noordpoolgebied een globale catastrofe aan het voltrekken.

Wadhams is niet de minste. De Cambridge-professor doet al meer dan 40 jaar onderzoek naar het ijs in arctische wateren. De US Office of Naval Research vindt het werk dat Wadhams verricht zo essentieel, dat het al jaren de man financiert en ervoor zorgt dat hij aan boord meekan van de meest geavanceerde duikboten van de Amerikaanse Navy. De voorspellingen van Wadham zijn tot nu ook allemaal uitgekomen.

Wadhams zegt ook al jaren dat satellietbeelden maar een deel van het verhaal vertellen en dat de dikte en de staat van het poolijs belangrijker zijn dan de bedekking van de oceaan die je vanuit de lucht of ruimte kan zien. "Door global warming komt er minder ijs bij in de winter en smelt er meer tijdens de zomer", zegt Wadhams in een e-mail aan The Guardian.

"Dat leek aanvankelijk iets van lange adem, het ijs slonk in de zomer mondjesmaat, aan een tempo waarvan gedacht werd dat het nog wel een jaar of vijftig zou duren voor we een ijsvrije pool in de zomer zouden hebben. Maar het is geen lineair proces; het afsmelten neemt exponentieel toe. Het verschil tussen wat er bij komt in de winter en wat er smelt in de zomer is nu op zo'n punt beland dat er snel geen ijs meer zal zijn tijdens de zomermaanden. Ik voorspel dat het gebeurt in augustus of september 2016, misschien zelfs 2015."

Golven
Eén van de zaken die Wadhams vast heeft gesteld en die het verdwijnen van het ijs versnellen, is dit: "Hoe meer open water er komt, hoe groter de golven worden, zeker in stormen, en door het warmere water zijn er al meer stormen. Die golven versnellen nog eens de afbraak van ijs."

Wadhams zegt dat het verdwijnen van poolijs tijdens de zomermaanden zal leiden tot een "global disaster" en hij pleit dat er heel dringend werk wordt gemaakt van nieuwe, baanbrekende ideeën om de opwarming van de aarde te vertragen. En hoewel de professor zegt niet echt voor kernenergie te zijn, denkt hij dat een maximaal inzetten van nucleaire technologieën op dit moment gerechtvaardigd is. Hij noemt reactors die thorium gebruiken een mogelijk alternatief.

De grote vrees van Wadham is dat er ook snel iets gaat gebeuren met de permafrost. "Hoe minder ijs in de zomer, hoe warmer de zee wordt in het poolgebied. Dit jaar gingen we al over de zeven graden. Daardoor warmt ook de zeebedding op, en in de continentale plaat in het arctisch gebied zit veel offshore permafrost, bevroren sediment dat stamt uit de jongste ijstijd. Als de permafrost ontdooit, gaan er gigantische hoeveelheden methaan vrijkomen, en dat gaat er voor zorgen dat de opwarming nog sneller gaat toenemen."

Wadhams noemt het "very, very depressing" dat politici en het grote publiek blijkbaar nog steeds niet doorhebben hoe groot de gevolgen zijn van de opwarming van ons klimaat, terwijl dat toch al 20 jaar aangetoond wordt door de wetenschap. "We blijven nog steeds meer CO² uitstoten en ze zijn nog altijd maar aan het discussiëren over het bannen van plastic-zakjes of de plaatsing van een paar windmolens."