
Drama 1u38, 2011
Een film noir uit zwart Afrika
Dat er in Congo eindelijk nog eens een echte langspeelfilm gedraaid werd, is al een klein mirakel. Dat de geslaagde gangsterthriller Viva Riva! geschreven en geregisseerd werd door de debuterende filmmaker Djo Munga is eigenlijk al even opmerkelijk. En dat de film ook nog eens op een internationale distributie mag rekenen, maakt het plaatje helemaal rond.
De film werd reeds op verschillende internationale festivals vertoond en draait vanaf deze week ook in de Belgische bioscopen. In Kinshasa is dat minder evident, want van een echte bioscoopinfrastructuur is daar nog nauwelijks sprake. De filmmakers zijn wel op zoek naar andere locaties - nachtclubs, restaurants, scholen, enzovoort - om daar Viva Riva! te projecteren en zo bij het Congolese publiek te brengen.
Bijna helemaal op het einde van Viva Riva! beseft een van de hoofdpersonages dat zijn afspraak met de dood nu wel écht onvermijdelijk is geworden en toch roept hij, luidkeels lachend, dat het leven toch nog altijd mooi is en dus de moeite waard blijft. Dat zou vanwege scenarist-regisseur Djo Munga best wel eens een knipoog kunnen zijn naar La vie est belle, de langspeelfilm die Benoît Lamy en Mweze Ngangura in 1987 in Kinshasa, toen nog hoofdstad van Zaïre, gedraaid hebben met onder meer Papa Wemba in de cast. Sindsdien werd er in Kinshasa geen of nauwelijks filmfictie gedraaid.
Kin la Poubelle
Na het bekijken van Viva Riva!, waarin de Congolese hoofdstad ook een belangrijke rol speelt, begrijpt men makkelijk waarom. In de film heeft iemand het in een en dezelfde zin over 'Kin la Belle, Kin la Poubelle'. Ooit waren de inwoners fier op hun mooie hoofdstad: Kin la Belle. Zoals grote delen van de stad er nu bij liggen, is de omschrijving stortplaats beter geschikt: Kin la Poubelle.
Maar Viva Riva! is geen film met een politiek statement of met een treurige boodschap over de deprimerende stand der zaken aldaar. Toch zeker niet op de eerste plaats en hoogstens indirect. De film is een pure genrefilm, waarin zowat alle conventies van de film noir en het gangsterdrama aan bod komen. Riva (Patsha Bay Mukana) is een kleine crimineel, die na een jarenlange afwezigheid opnieuw in Kinshasa arriveert met een grote lading olievaten. Vermits de hoofdstad kreunt onder benzineschaarste, is die lading als het ware goud waard, zeker als men nog even wacht en de prijzen nog hoger laat gaan.
Maar Riva wil ook niet te lang wachten om van zijn nieuwe rijkdom te genieten en dus gaat hij, met een substantieel voorschot, alvast de bloemetjes buitenzetten in het broeierige Kinshasa. Daar maakt hij kennis met de mooie, roodharige Nora (Manie Malone). Zij blijkt het liefje van een lokale gangsterbaas te zijn, maar de flamboyante en toch wel zeer zelfzekere Riva laat zich niet intimideren. Ondertussen zijn elders in de stad drie Angolezen ook al op zoek naar Riva, want zij willen eigenlijk wel eens weten wat er met hun gestolen lading benzinevaten gebeurd is.
De vele nevenintriges en narratieve zijsprongen, die allemaal bevolkt worden door erg authentiek ogende en acterende personages, staan allemaal in het teken van verraad, bedrog en dubbelspel, overgoten met een saus van seks en geweld. De vrouwen zijn fataal, de bordelen zwoel en pittoresk, want je kunt er hoeren krijgen met maskers en ritueel geschminkte lichamen. En de mannen laten zich door elkaar, maar natuurlijk ook door die vrouwen in de luren leggen.
Makkelijk te koop
Nog een constante is dat zowat alles en iedereen in Kinshasa - van leger en politie over magistratuur tot kerk - snel en makkelijk te koop is. Het zijn dergelijke 'details', waarin wie dat wil dus ook een sociale of politieke gelaagdheid kan vinden.
Als misdaadverhaal en gangsterkroniek barst Viva Riva! niet van de originaliteit, maar het wordt allemaal wel goed en helder verteld, met soepel camerawerk en met een snedig, zeker geen overdreven hectisch ritme. Maar wat de film uiteindelijk zo uitzonderlijk maakt, behalve het feit dat hij überhaupt daar helemaal gedraaid kon worden, is de zogenaamde couleur locale en dat heeft Viva Riva! dus in overvloed. (Jan Temmerman)
Riva keert terug naar huis in Kinshasa, overladen met geld. De stad zit letterlijk zonder benzine, waarvan hij een volle tankauto heeft. Zijn eerste nacht thuis wordt hij verliefd op een mooie vrouw, en hij wordt niet ontmoedigd door het feit dat een lokale gangster haar aan een korte lijntje houdt, integendeel. Ondertussen arriveert de bende die Riva achterliet in Angola: ze zijn in achtervolging van de benzine die hij van hen stal...
Release datum: 07/09/2011

© 2013 De Persgroep Digital - Alle rechten voorbehouden.
Lees de gebruiksvoorwaarden.
Volg het nieuws op onze zustersite in Nederland www.volkskrant.nl.