
Drama 2u29, 2010
In het midden van de negende eeuw zou een vrouw gedurende enkele jaren paus geweest zijn, zo wil het althans een hardnekkige, uit de middeleeuwen daterende legende. Zij zou dat toen wel 'in travesto' gedaan hebben, dus verkleed als man. Maar toen die 'papessa' dan ook nog eens een baby op de wereld zette, kwam het bedrog natuurlijk uit.
Hoe dan ook wordt dat bizarre verhaal vaak in verband gebracht met een ander curiosum uit de Vaticaanse folklore, namelijk de zogenaamde geslachtscontrole die bij elke aanstelling van een nieuwe paus zou worden uitgevoerd en waarbij de geruststellende vaststelling 'testiculos habet et bene pendentes' (hij heeft testikels en ze hangen goed) zou worden uitgesproken. In Pope Joan, de Engelstalige film van de Duitse regisseur Sönke Wortmann, wordt die legende van een vrouwelijke paus nog eens omstandig uit de doeken gedaan, met de bestseller Pope Joan: A Novel van de Amerikaanse Donna Woolfolk Cross als inspiratiebron.
De hoofdrol van Johanna von Ingelheim wordt overtuigend vertolkt door de Duitse actrice Johanna Wokalek, die we vorig jaar nog aan het werk konden zien als RAF-terroriste Gudrun Ensslin in Der Baader Meinhof Komplex. Dat ze uiteindelijk op de pauselijke troon in Rome terecht komt, wordt verteld als een veeleer toevallige samenloop van omstandigheden, waarin zeker geen sprake is van bewust bedrog, maar vooral van haar vroomheid en haar honger naar kennis. Vooral dat laatste bleek in die periode en zeker in het boerengat waar zij geboren werd niet iets dat bij meisjes werd aangemoedigd.
Die insteek mag dan wel als een feministische interpretatie achteraf beschouwd worden, maar daar valt gerust mee te leven. Dat kan veel minder met de nadrukkelijke, soms ronduit naïeve vertelstijl, die nog het best als kitscherige plaatjes bij al te didactische praatjes kan omschreven worden. Het feit dat John Goodman zijn personage van Paus Sergius - More wine! - vertolkt alsof hij in een komische peplumfilm verzeild is geraakt, laat ook al niet toe om het geheel erg serieus te nemen. (Jan Temmerman)
Of het verhaal op waarheid berust wordt al eeuwen in twijfel getrokken, maar diep in de archieven van het Vaticaan zijn aanwijzingen dat de paus die in het jaar 853 A.D. werd aangesteld níet de paus was die de Kerk dacht te kiezen. Johannes Anglicus was een lichtend voorbeeld in een donkere tijd totdat op brute wijze een eind werd gemaakt aan het bestuur van deze paus. Reden was het uitkomen van haar grote geheim... ze was een vrouw.
Release datum: 10/03/2010

© - Alle rechten voorbehouden.
Lees de gebruiksvoorwaarden.
Volg het nieuws op onze zustersite in Nederland www.volkskrant.nl.