Podium

Eerste hulp bij gebroken harten

In 'The Way She Dies' onderzoeken STAN en Teatro Nacional D. Maria II of literatuur antwoord kan bieden bij liefdesperikelen

2 The Way She Dies ©Filipe Ferreira

“Hoe vaak ben je met hem naar bed geweest?” De vraag blijft dreigend tussen het koppel hangen. Nog voor ze kan antwoorden, snoert hij haar de mond. Liefde en ontrouw staan centraal in deze verdienstelijke, maar ietwat voorspelbare samenwerking tussen STAN en Teatro Nacional D. Maria II.

Share

Aan de hand van spitse dialogen krijgt het publiek de worsteling te zien van koppels die geen vuur meer voelen voor elkaar

De openingsscène van The Way She Dies beeldt treffend de eerste stappen uit die een koppel zet in de verwerking van ontrouw. In plaats van met zijn vrouw in gesprek te gaan, zoekt acteur Frank Vercruyssen zijn toevlucht tot een Franse vertaling van Anna Karenina, de Russische 19de eeuwse klassieker van Lev Tolstoj. De roman draait rond de affaire van het gelijknamige hoofdpersonage. Zal het boek hem leren hoe hij zijn ontreddering en plotse eenzaamheid kan overwinnen?

Vanuit een improvisoire keuken aan de zijkant van het opengewerkte podium, kijkt een tweede koppel toe. Ook bij hen blijkt er sprake van bedrog. Aan de hand van spitse dialogen krijgt het publiek de worsteling te zien van koppels die geen vuur meer voelen voor elkaar, maar evengoed wordt de passie tussen minnaars getoond. Boeiend is dat auteur Tiago Rodrigues daarbij intensief het gesprek aangaat met Tolstojs roman. Waar er aanvankelijk enkele passages uit worden voorgelezen, worden de citaten gaandeweg meer en meer echo’s van wat er tussen de koppels gebeurt en vice versa. Uiteindelijk raken Anna Karenina’s overspeligheid en de zoektocht van de geliefden op scène volledig met elkaar vervlochten.

Verschillende talen

The Way She Dies ©Filipe Ferreira

Hoewel het een coproductie is met het Portugese Teatro Nacional D. Maria II, draagt The Way She Dies duidelijk de handtekening van STAN. De voorstelling ademt métier. De liefde voor tekst en literatuur krijgt vorm in sober maar kundig spel, en op tijd en stond wordt de vierde wand met een knipoog doorbroken. Het grote, eerder kale speelvlak wordt maximaal benut met een minimum aan rekwisieten. Dat er moeiteloos geswitcht wordt tussen Nederlands, Frans en Portugees, geeft aanleiding tot enkele intelligente spelletjes met de boventiteling en de verschillende vertalingen van de roman.

Dat levert een mooie voorstelling op waarin het aanhoudende rumoer van stationscafés de tijdelijkheid en het eeuwige onderweg zijn van de liefde onderstreept. Tegelijkertijd moet de vraag gesteld worden of de makers met hun focus op ontrouw niet teveel vasthouden aan de bovenlaag van Tolstojs canonieke tekst. Anna Karenina is immers ook een tijdsdocument dat de metafoor van de stoomtrein inzet om de opkomst van de moderniteit te thematiseren en aan technologiekritiek te doen. Het is jammer dat precies dat beeld in de voorstelling verschraalt tot de spoorlijn Antwerpen-Brussel.

Vrijheid

In een tijd waarin scheidingen schering en inslag zijn, heeft de affaire van een vrouw bovenden een fundamenteel andere draagwijdte dan in de 19de eeuw. Natuurlijk zullen er ook vandaag mensen naar Tolstoj grijpen in de hoop grip te krijgen op een kapotte relatie.

Alleen was Anna Karenina’s buitenechtelijke relatie vooral een symptoom van haar nerveuze zoektocht naar vrijheid en een eigen identiteit. De vraag is dan ook of haar onrust zich in deze tijd niet op een heel andere manier zou uiten dan via overspel. The Way She Dies zou aan kracht gewonnen hebben mocht er eigenwijzer zijn omgegaan met Tolstojs meesterwerk.

Nog tot 22/4 in het Kaaitheater, Brussel. Kaaitheater.be

nieuws

zine