column
Frank Schlömer

Wil Brussel de aanslagen zo snel mogelijk vergeten?

Frank Schlömer is gewezen buitenlandredacteur bij De Morgen. Hij woont in Brussel en verblijft vaak in Berlijn

Frank Schlömer. ©Bob Van Mol

Morgen is het een jaar geleden dat in Brussel de terreuraanslagen werden gepleegd op het metrostation Maalbeek en de luchthaven Zaventem. Ik ken mensen die nog altijd de metro mijden, zeker de halte Maalbeek, en de deelgemeente Molenbeek wordt door sommigen nog altijd benaderd alsof er alleen maar terroristen wonen.

Onze hoofdstad is een oord dat zijn leed met weliswaar opgekropte woede en onmacht, maar vooral met waardigheid heeft gedragen. De duizenden bloemen, kaarsen en knuffels op het Beursplein hebben dat meer dan duidelijk gemaakt. Ondanks de tristesse en de rouw was het fantastisch om daar te zijn. Hoegenaamd geen hellegat. Dat een bende Vlaamse idioten de plek vandaliseerde, doet daar geen afbreuk aan.

Iets dergelijks is na de aanslag met een vrachtwagen op de kerstmarkt, afgelopen december, alvast niet gebeurd. En kon, geloof ik, ook niet gebeuren in 'mijn' Berlijn (waar ik met de ogen toe de U- of S-Bahn neem, terwijl ik mij in Brussel – nochtans mijn echte woonplaats – weleens van richting vergis). Natuurlijk probeerde extreemrechts ook in Berlijn voordeel te halen uit de aanslag en noemen populistische fanatici de slachtoffers 'Merkels doden'. Maar zij werden weggehoond en het stadsbestuur van Berlijn, waar elke straatsteen geschiedenis ademt, reageerde op een onverwachte manier.

De vrachtwagen in kwestie komt straks immers terecht in het Haus der Geschichte in Bonn, een van de populairste musea van het land. De redenering luidt dat het voertuig voortaan deel uitmaakt van de Duitse moderne geschiedenis, "of we dat nu willen of niet". De gebeurtenis krijgt de nodige duiding, in Brussel weet straks evenwel niemand nog dat de beurs een oord van collectieve rouw was.

Van mijn Berlijnse vrienden krijgt niemand het in zijn hoofd om weg te blijven van de plaats waar die kerstmarkt stond, die op 19 december in een bloedbad veranderde. Geen Berlijner overweegt om een metrostation te mijden en Duitsland is niet van plan om de twee Italiaanse politiemannen die Anis Amri in Milaan doodschoten een hoge onderscheiding te geven.

Onderzoek heeft uitgewezen dat beide agenten racistische en fascistische sympathieën hadden en dat van een van hen een foto bestaat waarop hij de Hitlergroet brengt. Het plan om hen te decoreren werd ijlings opgeborgen, hoewel zij Berlijn van een terrorist hadden bevrijd. 

Share

"Duitsland en zeker Berlijn hebben dus geleerd om met hun geschiedenis om te gaan. Zoveel kan van ons land en onze hoofdstad niet worden gezegd"

Duitsland en zeker Berlijn hebben dus geleerd om met hun geschiedenis om te gaan. Zoveel kan van ons land en onze hoofdstad niet worden gezegd. Willen wij de terreur niet vooral zo snel mogelijk vergeten? Of durven we die alsnog gepast in herinnering te brengen?

Nog een markant verschil tussen Brussel en Berlijn na de aanslagen: de soldaten. Ik ben ook na de aanslagen niet bang in Brussel, maar voel mij evenmin veiliger als militairen door mijn straat lopen.

Gewapende soldaten verhogen het veiligheidsgevoel van de burger niet, in elk geval niet bij mij. Ze zorgen bovendien voor een neveneffect: ze waarderen de terroristen op tot strijders tegen wie het leger moet worden ingezet, terwijl ze eigenlijk gevaarlijke bandieten zijn. Terreur bestrijden is in Berlijn essentieel politiewerk, terwijl soldaten slechts in een noodgeval mogen worden ingezet. Ze mogen zandzakken sleuren, dijken tegen overstromingen bouwen en boeren helpen bij mislukkende oogsten, maar met hun wapens moeten ze wegblijven bij de burgers. De Berlijners zijn, kortom, de aanslag niet vergeten; ze vragen extra paraatheid van hun politiediensten, maar passen voor militair veiligheidstheater. 

De grote Goethe heeft ooit geschreven: 'Zwei Seelen wohnen ach in meiner Brust.' Uiteraard heeft hij dat niet voor mij geschreven, maar als er in mijn borst twee zielen wonen, dan zijn dat Berlijn en Brussel.

Sinds de aanslagen van 2016 meer dan ooit.

nieuws

zine