Standpunt
BART EECKHOUT

Eigenlijk wil minister Galant van van de NMBS een pseudo-privébedrijf maken

Is minder en duurder beter?

Bart Eeckhout is commentator bij De Morgen.

2 ©photo_news
Bart Eeckhout. ©Wouter Van Vooren

Het document wordt op het kabinet van de minister van Mobiliteit bewaakt als een heilige graal, maar het staat nu dus toch in de krant: het nieuwe ontwerp van het beheerscontract met de NMBS. Het plan moet nog naar de regering - er kan dus nog wel wat schuiven - maar het geeft een goed inzicht in wat de minister wil. Dat minister Galant geen stoorzenders wil bij de onderhandelingen valt te begrijpen: het voorbije anderhalf jaar verspeelde ze veel van haar oorspronkelijk krediet voor de hervorming van het spoorbedrijf. Als dit ook misgaat, kan ze het wel schudden in de regering.

Share

De NMBS is een bedrijf dat jarenlang door politieke beunhazerij is verknoeid met een particratisch benoemde waterhoofddirectie

Maar ook voor ons, eenvoudige belastingbetalers en treinreizigers, is dit een erg belangrijk document. Eindelijk komen we te weten hoe de voogdijminister de toekomst van het spoor ziet. Zo'n toekomstvisie komt niets te vroeg. De NMBS is een bedrijf dat jarenlang door politieke beunhazerij is verknoeid met een particratisch benoemde waterhoofddirectie. De vertrouwensbreuk tussen werknemers en reizigers, die eigenlijk elkaars bondgenoten zouden moeten zijn, hielp ook niet. Het resultaat is een archaïsch staatsbedrijf dat veel te veel geld kost voor veel te geringe maatschappelijke baten.

Dat is doodjammer en alleen al daarom verdient het beheersontwerp van minister Galant een genuanceerd oordeel. Eindelijk is er een plan! En dat plan bevat interessante elementen. Dat NMBS-baas Jo Cornu meer vrijheid krijgt om in zijn bedrijf een commerciële en dus hopelijk klantvriendelijkere logica te installeren, is op zich positief. Dat reizen zonder pendelabonnement duurder wordt tijdens de piekuren klinkt gek, maar als het kan helpen om echte pendelaars van hun sardienengevoel te verlossen, is het vooruitgang.

Share

Het ontwerp laat veel ruimte om alweer stations te gaan afschaffen, om late treinen te schrappen, en om tickets (veel) duurder te maken

De kwestie is hoever die commercie mag doorschieten. Heel erg ver, als het van deze minister afhangt. Dat is uiterst riskant. Het ontwerp laat veel ruimte om alweer stations en opstapplaatsen te gaan afschaffen, om late treinen te schrappen, en om tickets (veel) duurder te maken. De vraag is dan of minder en duurdere dienstverlening ook beter kan zijn. Ons lijkt het antwoord nogal vanzelfsprekend.

Elke maatschappelijke service die niet winstgevend kan worden gemaakt, is bedreigd in dit nieuwe spoorplan. Het is goed dat het spoorbedrijf eindelijk wat bij de tijd wordt gebracht, maar eigenlijk wil minister Galant van de NMBS een pseudo-privébedrijf maken. Dat noodzakelijke modernisering zo wordt verward met (pseudo)privatisering is geen vergissing. Dat is een doelbewuste ideologische keuze, en het is alweer niet de enig mogelijke.

nieuws