Standpunt
Bart Eeckhout

De nieuwe vreemdelingenwet hakt er bijzonder hevig in

A- en B-burgers

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur.

1 Bart Eeckhout. ©Wouter Van Vooren

We zijn iets uit het oog verloren. Wie zelf buitenlandse roots heeft, of vrienden kent met zo'n afkomst, virtuele of echte, zal het bevestigen. De nieuwe vreemdelingenwet die vorige week is goedgekeurd in de Kamer hakt er bijzonder hevig in bij deze groep medeburgers. De wet maakt het onder meer mogelijk dat ook hier geboren en getogen vreemdelingen uitgezet kunnen worden naar een ander land, op basis van een 'vermoeden' van 'ernstige' dreiging voor de openbare orde of veiligheid.

Zeker, over de risico's van die bepalingen is een spannend debat gevoerd, in het parlement en in de publieke ruimte. De eerlijkheid gebiedt er wel bij te zeggen dat dat debat pas zeer laat op gang kwam, in feite pas na een bijdrage van columnist Matthias Somers in deze krant. Te laat alleszins om de stemming nog ingrijpend te beïnvloeden.

Lauwe reacties

Wat helemaal buiten beeld is gebleven, is het grote symbolische belang dat door burgers uit de betrokken doelgroep aan de nieuwe wet wordt gehecht. Zij voelen zich geviseerd, apart behandeld en – bijna letterlijk – buitengekeken. En ze voelen zich gekwetst omdat pas laat en relatief lauw gereageerd is op deze toch uitzonderlijke wet, ook vanuit progressieve middens.

Ze hebben gelijk.

Share

Ook al verklaart Theo Francken dat de wet enkel bedoeld is voor terreurverdachten en zware criminelen, feit blijft dat de tekst van de nieuwe vreemdelingenwet veel breder gaat

Want ook al verklaart bevoegd staatssecretaris Theo Francken (N-VA) dat de wet enkel bedoeld is voor terreurverdachten en zware criminelen, feit blijft dat de wettekst veel breder gaat. De wet maakt een opening om in dit land geboren burgers uit te zetten, na een snelle administratieve procedure en zonder proces. Je zou dat 'historisch' kunnen noemen. Zoals, nu dertien jaar geleden, ook de wet die vreemdelingen gemeentelijk stemrecht gaf historisch was. Merk het verschil op, in zo'n korte tijdspanne.

Waarom bleef het publieke debat zo mak? Waarom beslisten Groen en sp.a pas vrij laat om zich te verzetten? Waarom bleven progressieve CD&V'ers dit keer in de pas? Waarom bleven al die vrijheidslievende liberalen dit keer zwijgen? Een deel van het antwoord is ongetwijfeld ook dat beslissingscentra, redacties en opinieruimtes nog altijd so white – te eenkleurig blank – blijven.

Of de vreemdelingenwet er effectief toe bijdraagt dat meer mensen van vreemde origine vanzelf gaan uitwijken uit België, durven wij niet zeggen. Deze wet betonneert wel het onderscheid tussen 'wij' en 'zij', tussen A-burgers en B-burgers.

Is er echt een meerderheid in dit land die in dat onderscheid de juiste grondslag ziet voor onze samenleving? We zijn het aan onszelf en aan alle medeburgers, ongeacht voorkeur of kleur, verplicht om die vraag te beantwoorden. Te laat, maar beter laat dan nooit.