Postuum

William Onyeabor: funkateer, businessman, ... griesmeelfabrikant

2 William Onyeabor (1946-2017). ©Luaka Bop

De Nigeriaanse cultmuzikant William Onyeabor overleed eergisteren op zeventigjarige leeftijd. De man die werd gevierd door David Byrne en die een Afrogroove-revival in gang zette, stierf vredig in zijn slaap in zijn huis in Enugu.

Het dichtste bij William Onyeabor dat zijn Belgische fans ooit zijn gekomen is het eerbetoon Atomic Bomb: The music of William Onyeabor, op Pukkelpop in 2014. Daar reproduceerden een schare indiemuzikanten de legendarische geestesverruimende afrogrooves van Onyeabor. Niet de minsten trouwens: Alexis Taylor van Hot Chip, Luke Jenner van The Rapture, Pat Mahoney van LCD Soundsystem, Money Mark van The Beastie Boys, Marie Daulne van Zap Mama en de Amerikaanse Afro-vernieuwer Sinkane. Tijdens de Londense tributeconcerten sprongen David Byrne en Damon Albarn wel eens op het podium.

William Onyeabor. ©rv

Popmuzikanten en dj’s voelden zich kennelijk aangetrokken tot de dansbare synthgrooves van Onyeabor. Zowel Caribou als 2manydjs en cult-dj’s zoals Awesome Tapes From Africa outten zich in het verleden als fans. Ook Koen Galle van Studio Brussel (oftewel dj Kong) viel als een blok voor Onyeabor. "Ik heb hem een viertal jaar geleden leren kennen dankzij Luaka Bop, het platenlabel van David Byrne. Het was het begin van een revival van Afrikaanse muziek. De uitgesponnenheid van Onyeabors grooves deed mij denken aan veel discovernieuwers zoals Arthur Russell en Walter Gibbons.”

Verdwenen

De doorslaggevende heruitgave heet Who is William Onyeabor?, een verzamelaar uit 2013 die erg moeizaam tot stand kwam en waarvan de ontstaansgeschiedenis de excentrieke figuur van Onyeabor enigszins aan de wereld ontsluierde.

Share

Er werd gefluisterd dat hij filmstudies in Rusland had gevolgd, dan weer dat hij rechten had gestudeerd in Oxford

Sinds hij was gestopt met platen maken, was Onyeabor van de aardbol verdwenen. Er werd gefluisterd dat hij filmstudies in Rusland had gevolgd, dan weer dat hij rechten had gestudeerd in Oxford. Maar waar was hij gebleven?

Het Luaka Bop-label was de bizarre Onyeabor op het spoor gekomen in 2008 dankzij een Nigeriaanse schrijver, Chris Abani, die de muzikant opspoorde maar een njet kreeg op de vraag of hij wilde geïnterviewd worden. Was hij niet fier op zijn muzikale erfenis?

Griesmeel

De waarheid (of een flard ervan, want Onyeabor had veel geheimen) kwam aan het licht toen ene Eric Welles van Luaka Bop besloot zelf naar het Nigeriaanse Enugu te reizen om Onyeabor te overtuigen zijn platen te laten rereleasen. Tot zijn verbazing bleek Onyeabor niet te zijn vervallen tot een aan lager wal geraakte, aan drugs verslaafde leegloper. Hij was een succesvol zakenman (baas van een griesmeelfabriek) die in een groot wit landhuis van drie verdiepingen woonde, met een oude zilverkleurige mercedes voor de deur en een helikopterplatform op het dak. Hij had de muziek resoluut de rug toegekeerd. Welles bleef een week in zijn buurt, raakte met de anders zo paranoïde Onyeabor bevriend en kon hem overtuigen zijn muziek te laten heruitbrengen.

"Gewéldig verhaal toch?”, vindt Koen Galle die ook de documentaire Fantastic Man zag, over de zoektocht naar Onyeabor. "Bovendien had Onyeabor God gevonden en wilde hij in eerste instantie alleen over Jezus praten. (lacht)"

Impact

Over de impact van zijn muziek twijfelt niemand. De negen platen die Onyeabor uitbracht tussen 1977 en 1985 herbergen voor die tijd erg vernieuwende afropop: funky, vol gierende analoge synthesizers, met ritmes die afrobeat en disco versmelten.

"Ik houd bovendien ook van het originele artwork van Onyeabors platen", zegt Galle. "Prachtig! Er was een tijd waar je die albums op een marktje in Nigeria voor een appel en een ei op de kop kon tikken. Stel je voor. (lacht)”

Galle is lovend over Onyeabors sound. "Hij gebruikte apparatuur die je niet meteen verwacht in Afrikaanse muziek. Die synths waren heel vooruitstrevend. Ik draai zijn muziek nog steeds in mijn sets: zijn nummers zijn perfect te mixen met disco. Hij is mede verantwoordelijk voor de revival van Afrikaanse muziek op de dansvloer van hippe clubs. Kijk maar naar dj-collectieven zoals Dekmantel of naar onze eigen San Soda. Floating Points is er evenmin vies van. De Nederlandse dj Antal mengt dan weer Afrikaanse en Surinaamse klanken tussen de beats. Het is een hele beweging geworden."

De heruitgaven van de platen van William Onyeabor zijn verschenen bij Luaka Bop.