Muziek

Het rebelse rodeodansje van 'Gangnam Style'

'Gangnam Style' werd eind augustus nummer één in de VS. PSY: "Ik vraag me nog altijd af: wat is hier gaande?" ©AP

Sinds de Lambada of de Macarena zorgde geen enkel exotisch dansje voor zoveel beroering als de choreografie in 'Gangnam Style'. Met deze late zomerhit, een bizar rodeodansje en een vermeende sociale kritiek betreedt PSY onze hitlijsten in wilde galop.

 
Het onzichtbare paard in het dwaze dansje zou een metafoor zijn voor de bezits-drang van de mens
©AP

Vandaag klimt 'Gangnam Style' op tot een derde plaats in de Vlaamse én Waalse Ultratop. Daar heeft PSY - de afkorting staat voor z'n echte naam Park Jae-Sang - nauwelijks twee weken tijd voor nodig gehad. Een opvallend resultaat, temeer omdat niemand een flauw benul heeft waarover deze Zuid-Koreaanse rapper het heeft. Op de Engelstalige zin "hey, sexy lady" zin na, rapt hij in z'n moedertaal.

De song - een Oosterse variant op de trashy house van hitsensatie LMFAO  - moet het dan ook vooral hebben van een aanstekelijk en onnozel refreintje, dat zich na één beluistering vasthaakt in je geheugen.

De grootste troef van de single blijft echter zonder twijfel de clip. Daarin zie je PSY voortdurend een ingebeeld (!) paard berijden. Zijn fictieve rodeodansje, inclusief galop en lassobewegingen, bezorgde de artiest sinds juli een virale hit op eigen continent. De officiële videoclip werd inmiddels al meer dan 160 miljoen keer bekeken, en dat sinds de single in juli officieel gereleaset werd. De live-show die door een gigantische menigte uitzinnige Koreanen gevolgd werd, vond op twee weken al meer dan vier miljoenen kijklustigen. Enkele presidentiële kandidaten in Zuid-Korea imiteerden de danspasjes zelfs publiekelijk, om verkiezingsstemmen te ronselen.

En die hype komt nu ook onze richting overwaaien.

Deze week nog zagen Amerikaanse tv-kijkers hoe de artiest Britney Spears het dansje aanleerde in de talkshow van Ellen DeGeneres. Dat gebeurde in navolging van talloze flashmobs die hun weg vonden naar YouTube. 'Gangnam style' schopte het inmiddels zelfs tot de de wekelijkse woordenschatlijst van Time Magazine, waarmee "de weelderige levensstijl van de upperclass in Seoul" wordt bedoeld.

Het dansje leidde zelfs al tot het jobverlies van veertien redders uit het Californische El Monte. Die werden deze week op staande voet ontslagen nadat ze een parodie maakten op dit populaire Koreaanse nummer. Ook Nelly Furtado, T-Pain en Josh Groban twitterden al vol lof over deze novelty act. En Justin Biebers manager Scooter Braun rook geld: zopas ging hij in zee met deze Koreaanse artiest. Braun bekommert zich voortaan in Amerika over deze internetsensatie, via z'n label School Boy Records.

Het gebeurt uiterst zelden dat een Koreaanse popster succesvol de oversteek naar het Westen kan maken. PSY blijkt dan ook niet de zoveelste raspaardje uit de stal van de K-pop, een Zuid-Koreaans muziekgenre dat plukt uit elektronische muziek, hiphop, pop, en R&B. Om te beginnen betreft het hier namelijk géén tienersterretje, maar een mollige dertiger. Deze Jae-Sang kan intussen ook al zes platen en een carrière van twaalf jaar op z'n conto schrijven. Naar verluidt bedenkt hij zelf z'n songs en verzint hij z'n eigen choreografieën, in plaats van een creatief team achter zich te scharen.

Deze einzelgänger ving overigens al behoorlijk wat tegenwind in eigen land. Zo werden z'n eerste platen in de ban geslagen door het Zuid-Koreaanse regime, omdat ze de jeugd zouden corrumperen. En ook de media stak al een beschuldigende vinger naar hem uit, omdat Jae-Sang z'n dienstplicht heeft ontlopen.

Wat PSY evenwel nog subversiever maakt, is de vermeende satire die hij in z'n nieuwste lichtvoetige popdeuntje binnensmokkelt. 'Gangnam Style' verwijst naar een welgesteld district in Seoul, vergelijkbaar met Beverly Hills. In de song dweept hij met hun rijkdom. Zo rapt hij over een meisje met wie hij overdag een kop koffie wil kunnen drinken. Koffie - liefst van zo duur mogelijke bonen - blijkt in Korea een statussymbool, dat de gapende kloof tussen rijk en arm belichaamt.

Tezelfdertijd lijkt hij echter ook de spot te drijven met materialisme en hebzucht. Het onzichtbare paard dat PSY de sporen geeft in z'n dwaze dansje, zou immers dienen als metafoor voor de drang naar luxe en weelde. Hij wil een duur paard berijden, maar heeft de financiële middelen niet, dus neemt hij z'n toevlucht dan maar tot de verbeelding.

Maar zelfs zonder die analyse kan PSY rekenen op een gewillig oor en oog. Zelf verklaarde hij het succes in de Australische Canberra Times als volgt: "Het gaat slecht in de economie, en het is te warm. Daarom wilde ik dat de song - de tekst, de dansjes, alles - blaakte van levenslust." Hij houdt dan ook een pleidooi voor minder ernst: "Het doel van deze muziekvideo was om er uncool uit te zien tot aan het eind. Ik kan wel zeggen dat ik dat doel heb bereikt."