Recensie

'The Other Side of Hope': Lachen met vluchtelingen, het kan

1 The Other Side of Hope, met de Syrische vluchteling Khaled (Sherwan Haji, l.). ©RV

Het moet niet altijd bittere ernst zijn als het over vluchtelingen gaat. De Finse veteraan Aki Kaurismäki masseert het hart én de lachspieren met The Other Side of Hope, een deugddoend tragikomisch verhaal over een Syrische oorlogsvluchteling in Helsinki.

“Hoe ben je hier geraakt?”, vraagt een politieman aan Syriër Khaled (Sherwan Haji), die na een lange tocht in het laadruim van een kolenschip voet aan wal heeft gezet in Helsinki. “Dat was niet moeilijk,” antwoord Khaled laconiek, “niemand wou me zien.”

Scenarist-regisseur Aki Kaurismäki (The Man Without a Past) legt daarmee meteen de vinger op de wonde. Als het over de vluchtelingencrisis gaat, wenden we liefst van al onze blik af – of het nu uit onmacht, angst of verdriet is. The Other Side of Hope wil daar verandering in brengen, met humor als glijmiddel. Lachen met vluchtelingen, het kan.

Kurkdroog

Share

Kaurismäki vindt zich met deze film niet opnieuw uit, maar zit wel op toppunt van zijn kunnen: hier is een van de grappigste cineasten van onze tijd aan het werk

Wie ooit al een film van Kaurismäki zag, weet aan welk soort grappen hij zich mag verwachten: visuele gags die recht uit het tijdperk van de stille film lijken te komen, en kurkdroge oneliners, gebracht door acteurs die met hun uitgestreken gezicht even goed in een programma over tuinieren zouden passen. Kaurismäki’s kenmerkende stijl – de beelden zien eruit alsof ze een halve eeuw in een schoendoos op zolder hebben liggen rijpen – vergroot het komisch effect alleen maar. Kaurismäki vindt zich met deze film niet opnieuw uit, maar zit wel op toppunt van zijn kunnen: hier is een van de grappigste cineasten van onze tijd aan het werk.

Lachen dus, en toch maakt Kaurismäki er geen lachertje van. Je voelt wel degelijk de tragiek van Khaleds situatie, bijvoorbeeld wanneer hij zonder verpinken vertelt hoe hij zijn hele familie in Aleppo moest begraven, en onderweg naar Europa ook nog eens zijn zus kwijtraakte. De harde realiteit heeft haar weg gevonden naar de planeet Kaurismäki.

Sushi zonder sentiment

Zoals de titel aangeeft, is er in The Other Side of Hope ook plaats voor optimisme. Voor elke neonazi die Khaled een kopje kleiner wil maken, is er ook een hulpvaardige Fin die hem een duwtje in de rug geeft. Zo is er hemdenverkoper Wikström (Sakari Kuosmanen), die zijn eigen leven een nieuwe wending geeft, en ook dat van Khaled weer op de rails zet door hem een job aan te bieden in zijn nieuwe restaurant – geen aanrader trouwens: zelden zag sushi er zo wansmakelijk (en hilarisch) uit.

Kaurismäki draagt geen diepzinnige oplossingen of analyses aan, maar doet wel een goedgemutste en sentimentvrije oproep tot een beetje menselijkheid, in tijden waar families op de vlucht steeds meer gezien worden als een dreiging. Yesss! Gewonnen, Aki! 

zine