Een orgie van mommy porn

©null

Was wil das Weib? Meer harde seks, blijkbaar. Op papier toch. In het zog van het eclatante succes van de BDSM-trilogie 'Fifty Shades of Grey' beleeft de erotische roman een momentum. Je zult er ook op de Boekenbeurs niet naast kunnen kijken: mommy porn is mainstream.

 
Uitgevers hopen een graantje mee te pikken van het feit dat vrouwen van kinky seks houden en ervoor uitkomen

Wat is een liefdesroman vandaag nog waard als hij niet wordt geschreven door een mysterieuze auteur die onder een pseudoniem publiceert, er niet aan billenkoek wordt gedaan en het vrouwelijk hoofdpersonage niet op zijn minst zelfdestructief en promiscue is? 'Het nieuwe 'Vijftig tinten grijs', 'stouter dan Vijftig tinten grijs', zo worden titels als 'Negentig dagen Genevieve' (dat inmiddels zelf al in de boeken top-10 opgedoken is) en 'Verslaafd aan jou' aangeprezen. Of wat dacht u van 'Vijftig tinten genot', sekstips die je innerlijke godin bevrijden?

Net zoals na Dan Browns 'De Da Vinci Code' honderden religieuze en kunsthistorische complotthrillers verschenen, bleek op de Frankfurter Buchmesse dat ook dat de populariteit van Vijftig tinten grijs zijn effect niet heeft gemist. Met varianten op het thema waarin de kleffe romantiek van een bouquetroman versmelt met porno, hopen uitgevers een graantje mee te pikken van het feit dat vrouwen - o verrassing - van kinky seks blijken te houden, en sterker nog, zich daar niet voor schamen. Als het regent in Frankfurt, druppelt het in Antwerpen. Ook op de Boekenbeurs die volgende week de deuren opent, rekent menig uitgever op mommy porn om (vrouwelijke) lezers aan te trekken.

Cliteratuur
Pro memorie: in mei 2011 publiceerde E.L. James (pseudoniem voor Erika James) de eerste versie van wat later 'Vijftig tinten grijs' zou worden. Het was een herwerking van eerder online gepubliceerde episodes van haar fanfictieversie op het vampierenverhaal 'Twilight', en op dat moment een e-book dat de koper kon laten drukken op bestelling.

Tegen januari 2012 circuleerde het boek via blogs en sociaalnetwerksites. Het bleek vooral aan te slaan bij vrouwelijke dertigers, die maar niet genoeg kregen van de duistere romance tussen studente Anastacia Steele en de miljonair-met-SM-neigingen Christian Grey. Dat ontging ook uitgever Anne Messitte van Vintage Publishing niet, die in maart van dit jaar uiteindelijk een miljoenendeal sloot met James voor de rechten van Vijftig tinten grijs. Zes maanden later zijn er wereldwijd maar liefst veertig miljoen exemplaren van verkocht.

Voor een ranzig boek veroorzaakte 'Vijftig tinten grijs' naast heel wat morele deining ook danig wat beweging in de economie. Zo hielp het boek de boekenketen Barnes & Noble uit de slechte papieren. De verkoopcijfers van tepelklemmen, zweepjes en handboeien stegen spectaculair, volgens eroticawinkel Ann Summers. En tegenwoordig prijken love beads op de bestsellerlijst van de internetshop Amazon.com. Ook opvallend: het digitale boek won veld wegens discreet. En het genre kreeg de naam mommy porn, omdat het zo populair is bij vrouwen. Een andere term ervoor is cliteratuur. Chick lit, maar dan met seks.

Crisis
Uiteraard is er beter erotisch werk te vinden. Denk maar aan klassiekers als 'Histoire d'O', Louis Paul Boons 'Mieke Maaike's obscene jeugd', Anaïs Nins 'Erotica', Jeanette Winterson. "Het genre is niet bepaald nieuw", zegt Harold Polis, uitgever bij De Bezige Bij. Erg onder de indruk is niet. "Elk jaar vind je billen- en borstenboeken in Frankfurt. Maar om daar nu specifiek naar op zoek te gaan? Het gebeurt niet vaak dat een boek door de barrière breekt en gekocht en gelezen wordt door mensen die normaal gezien geen boek aanraken. Er bestaat geen formule voor dit soort successen. Maar je zult natuurlijk wel zien dat er druk gekopieerd en gepikt wordt."

Slecht geschreven of niet, 'Vijftig tinten grijs' heeft erotica bespreekbaar en aanvaardbaar gemaakt. Het mag gezien worden in de boekenkast, het is mainstream geworden. Met zo'n resonantie is het geen wonder dat uitgevers, in een periode dat het slecht gaat met de boekenverkoop, hopen op een gelijkaardige hit.

Om te beginnen zijn er de spin-offs en de parodieën, zoals de hilarische chicklitversie 'Fifty Shames of Earl Gray' en het kookboek 'Fifty Shades of Chicken'. Van een paar ernstige auteurs verschijnen over een paar maanden 'Fifty Shades of Feminism' en 'Fifty Writers on Fifty Shades of Grey'. In de doe-het-zelfafdeling beloven zowel bovenvermeld 'Vijftig tinten genot' als 'Fifty Shades to Play', met tips en tricks voor een bevredigende SM-relatie. En dan is er het leven zoals het is als sub. De échte Anastasia Steele vertelt over haar leven als slavin in 'Diary of a Submissive' en Sophie Morgan prikkelt lezers in 'Confessions of a Submissive'. Een uitgever van volwassen fictie, zoals dat netjes heet, ging dan weer aan de slag met klassiekers. In 'Jane Eyre Laid Bare', een fanfictieversie van Charlotte Bröntes roman, wordt het onderhuidse smachten van Jane Eyre uitvoerig geconsumeerd.

Empowerment
Twee titels in het bijzonder beloven iets meer. 'Eighty Days Yellow' van het Britse schrijversduo Vina Jackson (uitgegeven bij Orion books) is volgens lezersrecensies op de sociale netwerksite Goodreads.com donkerder, pornografischer maar ook verontrustend en beter geschreven. Deel één van voorlopig vijf verhalen verscheen in juli, deel twee (Blue) en drie (Red) in september en oktober. Amber verschijnt in november, Wit in januari. De uitgeverij brengt het boek op de markt met de belofte erotiek naar een nieuw niveau te tillen, en liet ook al weten dat het geen kopie is van. Alleen suggereert de titel het tegengestelde. De plot: Summer, een ongelukkige violiste, verliest haar viool. Dominik, een hoogleraar die door haar geobsedeerd is, belooft haar een nieuwe te kopen als ze akkoord gaat met de voorwaarden. Wat volgt is een erotisch en gevaarlijk spel van dom en sub. Meer dan dit zou het boek niet gemeen hebben met 'Vijftig tinten grijs', dat vergeleken bij dit werk een stationsroman met een beetje SM zou lijken.

Een andere titel die we in het voorjaar van 2013 mogen verwachten, is 'S.E.C.R.E.T.'. In Frankfurt was er heel wat buzz rond het boek en de, opnieuw, geheime identiteit van de Canadese auteur. Minstens zes Nederlandstalige uitgeverijen boden op de rechten, uiteindelijk tekende Jacqueline Smit van Orlando Uitgevers het contract. "Het is een combinatie van 'Bridget Jones', 'Eat, Pray, Love' en 'Vijftig tinten grijs'", vertelt de redactrice enthousiast. "Maar vooral is het meer dan een romance met een vleugje seks. Het is een luchtig en herkenbaar boek over een gewone vrouw die wordt opgenomen in een geheim genootschap van oudere vrouwen die haar leren hoe ze haar seksuele fantasieën kan realiseren. Ja, er komt seks in voor, er is in elk hoofdstuk een ontlading, maar het is ook grappig en goed geschreven. En bovenal gaat het om empowerment, over een vrouw die tot seksuele wasdom komt. Het is eerder sensueel dan erotisch. Ik zou het niet aan mijn schoonmoeder cadeau doen, maar wel aan mijn zus."

De boekenbeurs opent de deuren op 31 oktober in Antwerpen.